อารัมภบทअब अध्ययन र अभ्यासको मार्गदर्शनका लागि माथि उल्लेख गरिएको धम्म-विषयको अर्थलाई विस्तारपूर्वक व्याख्या गरिनेछ।

อธิบายบทตั้งव्याख्या यस प्रकार छ: "पापधम्म" शब्दको अर्थ सबै प्रकारका खराबी हो, मनभित्र रहने, जस्तै लोभ, क्रोध र ईर्ष्या, र शरीर तथा वचनबाट प्रकट हुने, जस्तै अरूलाई दुःख दिनु, चोरी गर्नु र झूटो बोल्नु। "मैलो" शब्दको अर्थ पहिले सफा रहेको वस्तुलाई धमिलो बनाउने फोहोर र दाग हो। यो सूक्तिले सिकाउँछ कि खराबी यो लोकमा र परलोकमा पनि जीवनलाई धमिलो बनाउने साँचो मैलो हो।

ขยายความบทตั้งबाहिरी मैलो, जस्तै शरीर र लुगामा लागेको धुलो वा फोहोर, पानी र साबुनले पखाल्न सकिन्छ। तर खराबीरूपी मैलो पानीले पखाल्न सकिँदैन, किनकि त्यो मनमा टाँसिएको हुन्छ, नाममा टाँसिएको हुन्छ, र त्यो गर्नेलाई अर्को भवसम्म पछ्याउँछ। यो लोकमा, खराब काम गर्नेको बदनाम हुन्छ, समाजले घृणा गर्छ, विश्वास गुमाउँछ, र उसको आफ्नै मन पनि शान्त हुँदैन, आफ्नो गल्ती कतै खुल्ने हो कि भनी सधैं शङ्कित रहन्छ। परलोकमा, खराबीको फलले दुर्गतितर्फ लैजान्छ। त्यसैले खराबी अरू जुनसुकै मैलोभन्दा गम्भीर साँचो मैलो हो।

ประโยคสะพาน + ที่มา ๑साँचो सुख अनिवार्य रूपमा वस्तुहरूको स्वामित्वबाट पाइँदैन, पाप नगर्नुबाट उत्पन्न हुन्छ। शरीर, वाणी र मनले खराबीबाट टाढा रहने व्यक्तिको मन ढुक्क हुन्छ र उसलाई कुनै कुराको डर हुँदैन। यो खुद्दकनिकाय-धम्मपदमा आएको बुद्धवचनअनुरूप छ:

อธิบายบทเชื่อม ๑व्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिले सिकाउँछ कि पाप नगर्नुले सुख ल्याउँछ। "पाप नगर्नु" को अर्थ शरीर, वचन र मनद्वारा हुने सबै खराबीबाट टाढा रहनु हो। यहाँ "सुख" को अर्थ शरीर र मनको आराम, हलुकापन, र डराउनुपर्ने वा चिन्ता गर्नुपर्ने केही नहुनु हो। यो बुद्धवचनले देखाउँछ कि सुख विभिन्न वस्तुको स्वामित्वबाट मात्र आउनुपर्छ भन्ने छैन, बरु नराम्रो काम नगर्नुबाट पनि उत्पन्न हुन सक्छ।

อธิบายบทเชื่อม ๑पाप नगर्नुबाट उत्पन्न हुने सुख गहिरो र स्थिर सुख हो। खराबी नगर्ने व्यक्ति मस्त निदाउँछ, गल्ती खुल्ने डर हुँदैन, अरूप्रति सधैं शङ्का गरिरहनु पर्दैन, र गल्ती लुकाउन झूट बोल्नु पर्दैन, त्यसैले मन हलुका हुन्छ। यसको विपरीत, पाप गर्नेले चाहेको कुरा पाए पनि उसको मन डर, लाज र पश्चात्तापले जलिरहन्छ। धम्मपदमा यो बुद्धवचन यी वचनहरूसँगै आउँछ: बुढेसकालसम्म शील सुखदायी हुन्छ, स्थिर श्रद्धा सुखदायी हुन्छ, प्रज्ञाको प्राप्ति सुखदायी हुन्छ। यसले देखाउँछ कि पाप नगर्नु सबै सुखको आधार हो।

ตัวอย่างในชีวิตवास्तविक जीवनमा, काममा भ्रष्टाचार गरेको व्यक्तिले कानुनी सजाय भोगिसकेपछि पनि गुमेको प्रतिष्ठा उसको साथमै रहन्छ, जसले गर्दा नयाँ काम पाउन गाह्रो हुन्छ। परीक्षामा चोरी गर्दा समातिएको विद्यार्थीलाई शिक्षक र साथीहरूले लामो समयसम्म अविश्वासको नजरले हेर्छन्। साथीसँग झूट बोल्दा समातिएको व्यक्तिले पछि सत्य बोले पनि कसैले विश्वास नगर्न सक्छ। यो यही लोकमा स्पष्ट देखिने मैलो हो।

สรุปनिष्कर्षमा: आफूलाई माया गर्नेले जीवनलाई सफा राख्नुपर्छ, खराबीलाई दाग लगाउन दिनु हुँदैन, र पहिले नै चिप्लिसकेको भए तुरुन्तै गल्ती महसुस गरी सुधार गर्नुपर्छ र त्यो मैलो कम गर्न अझ बढी भलाइ गर्ने सङ्कल्प गर्नुपर्छ। यो आरम्भमा विषयका रूपमा उद्धृत गरिएको धम्म-वचनअनुरूप छ:

ปิดท้ายयसरी माथि वर्णन गरिएअनुसार यसको आशय स्पष्ट गरियो।