เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
อารัมภบทअब अध्ययन र अभ्यासको मार्गदर्शनका लागि माथि उल्लेख गरिएको धम्म-विषयको अर्थलाई विस्तारपूर्वक व्याख्या गरिनेछ।
อธิบายบทตั้งव्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिले सिकाउँछ कि खानाको लोभका कारण पनि पाप गर्नु हुँदैन। "खानाको लोभ" भन्नाले केवल खाना पाउन वा आफ्नो पेट भर्न गलत काम गर्न तयार हुनुलाई बुझाउँछ। अझ व्यापक अर्थमा, यसले तत्कालको फाइदा, सुविधा वा बाँच्नका लागि सहीपनको वास्ता नगरी खराबी गर्न तयार हुनुलाई पनि बुझाउँछ। यो बुद्धवचनले सचेत गराउँछ कि जीविकाको आवश्यकता खराबी गर्ने बहाना होइन।
ขยายความบทตั้งधेरै मानिसहरू प्रायः भन्छन् कि खराबी गर्नुपरेको बाध्यताले गर्दा हो, परिवार पाल्नुपर्ने भएकाले हो, वा सबैले त्यसै गर्छन् भनेर हो। तर प्रज्ञावान् व्यक्तिले देख्छ कि पेटका लागि गरिएको खराबीले अस्थायी फल मात्र दिन्छ; त्यसरी पाएको खानाले एक छाक मात्र अघाउँछ, तर गरिएको खराबी लामो समयसम्म साथमा रहन्छ र पछि अझ ठूलो दुःख ल्याउन सक्छ। त्यसैले शील र धम्म भएको व्यक्ति आफ्नो सद्गुणलाई सानो फाइदासँग साट्नुभन्दा बरु कष्ट सहन, भोकै रहन र थोरैमा चित्त बुझाउन तयार हुन्छ, किनकि मर्यादा र मनको शुद्धता जुनसुकै खानाभन्दा मूल्यवान् छ भनी उसलाई थाहा हुन्छ।
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑साँचो सुख अनिवार्य रूपमा वस्तुहरूको स्वामित्वबाट पाइँदैन, पाप नगर्नुबाट उत्पन्न हुन्छ। शरीर, वाणी र मनले खराबीबाट टाढा रहने व्यक्तिको मन ढुक्क हुन्छ र उसलाई कुनै कुराको डर हुँदैन। यो खुद्दकनिकाय-धम्मपदमा आएको बुद्धवचनअनुरूप छ:
อธิบายบทเชื่อม ๑व्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिले सिकाउँछ कि पाप नगर्नुले सुख ल्याउँछ। "पाप नगर्नु" को अर्थ शरीर, वचन र मनद्वारा हुने सबै खराबीबाट टाढा रहनु हो। यहाँ "सुख" को अर्थ शरीर र मनको आराम, हलुकापन, र डराउनुपर्ने वा चिन्ता गर्नुपर्ने केही नहुनु हो। यो बुद्धवचनले देखाउँछ कि सुख विभिन्न वस्तुको स्वामित्वबाट मात्र आउनुपर्छ भन्ने छैन, बरु नराम्रो काम नगर्नुबाट पनि उत्पन्न हुन सक्छ।
อธิบายบทเชื่อม ๑पाप नगर्नुबाट उत्पन्न हुने सुख गहिरो र स्थिर सुख हो। खराबी नगर्ने व्यक्ति मस्त निदाउँछ, गल्ती खुल्ने डर हुँदैन, अरूप्रति सधैं शङ्का गरिरहनु पर्दैन, र गल्ती लुकाउन झूट बोल्नु पर्दैन, त्यसैले मन हलुका हुन्छ। यसको विपरीत, पाप गर्नेले चाहेको कुरा पाए पनि उसको मन डर, लाज र पश्चात्तापले जलिरहन्छ। धम्मपदमा यो बुद्धवचन यी वचनहरूसँगै आउँछ: बुढेसकालसम्म शील सुखदायी हुन्छ, स्थिर श्रद्धा सुखदायी हुन्छ, प्रज्ञाको प्राप्ति सुखदायी हुन्छ। यसले देखाउँछ कि पाप नगर्नु सबै सुखको आधार हो।
ตัวอย่างในชีวิตवास्तविक जीवनमा, बढी नाफा कमाउन सामानमा मिसावट गर्ने वा तराजुमा ठगी गर्ने व्यापारीले खानाको लोभका कारण पाप गरेको मानिन्छ। पहिलेभन्दा सुविधासम्पन्न जीवन बिताउन घूस लिने सरकारी कर्मचारीले पनि पेटको लोभका कारण पाप गर्छ। तर आम्दानी थोरै भए पनि इमानदार पेशा गर्ने, कडा परिश्रम गर्न तयार हुने तर गलत काम गर्न तयार नहुने व्यक्ति सम्मानयोग्य हुन्छ र सन्तानका लागि राम्रो उदाहरण बन्छ।
สรุปनिष्कर्षमा: मर्यादापूर्ण जीवन बिताउन चाहनेले जीवन कठिन हुँदा पनि सहीपनमा दृढ रहनुपर्छ, सम्यक् आजीविकाद्वारा जीविका चलाउनुपर्छ, र भोक वा तृष्णाले आफूलाई खराबीतर्फ धकेल्न दिनु हुँदैन। यो आरम्भमा विषयका रूपमा उद्धृत गरिएको धम्म-वचनअनुरूप छ:
ปิดท้ายयसरी माथि वर्णन गरिएअनुसार यसको आशय स्पष्ट गरियो।