อารัมภบทअब अध्ययन र अभ्यासको मार्गदर्शनका लागि माथि उल्लेख गरिएको धम्म-विषयको अर्थलाई विस्तारपूर्वक व्याख्या गरिनेछ।

อธิบายบทตั้งव्याख्या यस प्रकार छ: "यश" को अर्थ यहाँ पद, शक्ति, प्रसिद्धि र अनुयायी हो। यो सूक्तिले चेतावनी दिन्छ कि प्रज्ञाविहीन व्यक्तिको हातमा यश आफूलाई र अरूलाई नष्ट गर्ने साधन बन्छ।

ขยายความบทตั้งयश र शक्ति अत्यन्त शक्तिशाली औजारजस्तै हुन्। प्रज्ञावान्को हातमा ती जनहितका लागि प्रयोग हुन्छन्; मूर्खको हातमा ती आफ्ना इच्छा पूरा गर्न प्रयोग हुन्छन्, जस्तै शक्तिले अरूलाई दमन गर्नु, अनुचित लाभ खोज्नु, वा यति अहङ्कारी हुनु कि सबै चेतावनी बेवास्ता गर्नु। यस्ता कर्मले अरूलाई सिधै हानि पुर्‍याउँछन् र अन्त्यमा आफैंतिर फर्केर सम्मानको हानि, दण्ड र त्यही यशको हानिको कारण बन्छन्।

ขยายความบทตั้งयो सूक्तिले सिकाउँछ कि यश पाउनु खुसीको कुरा मात्र होइन, बरु एउटा जिम्मेवारी हो जसलाई धान्न प्रज्ञा र सद्गुण चाहिन्छ। महत्त्वपूर्ण पद ग्रहण गर्नेहरूले आफूलाई तयार पार्नुपर्छ, र पदका लागि मानिस छान्नेहरूले योग्यता वा निकटता मात्र होइन, प्रज्ञा र आचरणमा पनि विचार गर्नुपर्छ।

ประโยคสะพาน + ที่มา ๑प्रज्ञावान् व्यक्ति धन सकिए पनि बाँच्न सक्छ, किनभने प्रज्ञा धन कमाउने र जीवनका समस्या समाधान गर्ने साधन हो। तर प्रज्ञा नभएको मानिस धेरै धनी भए पनि स्थिरतासाथ बाँच्न सक्दैन। यो खुद्दकनिकाय-थेरगाथामा आएको बुद्धवचनअनुरूप छ:

อธิบายบทเชื่อม ๑व्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिले प्रज्ञा र धनको मूल्य तुलना गर्छ र देखाउँछ कि प्रज्ञा बढी स्थिर छ, किनकि त्यही नै धन कमाउने, त्यसको रक्षा गर्ने र हरेक अवस्थामा राम्ररी बाँच्ने साधन हो।

อธิบายบทเชื่อม ๑प्रज्ञावान् धन सकिए पनि बाँच्न सक्छ, किनकि उसलाई उपाय निकाल्न, अनुकूल हुन, फेरि सुरु गर्न आउँछ, र आफ्नो ज्ञान र क्षमताले फेरि आम्दानी गर्न सक्छ। प्रज्ञाविहीन व्यक्ति, जति नै धनी भए पनि, सायद मूल्य नबुझी खर्च गरिदिन्छ, सजिलै ठगिन्छ, वा गलत लगानी गरेर सबै गुमाउँछ, र सबै गएपछि अब कसरी बाँच्ने भन्ने थाहा पाउँदैन। "बाँच्न सक्दैन" को अर्थ यहाँ सुरक्षित र गुणस्तरीय जीवन जिउन नसक्नु हो।

อธิบายบทเชื่อม ๑यो सूक्तिले धन महत्त्वहीन छ भनी सिकाउँदैन। धनले जीवन सहज बनाउन र धेरै भलाइ गर्न सहयोग गर्छ। तर धन बाहिरी कुरा हो र धेरै कारणले गुम्न सक्छ, जबकि प्रज्ञा भित्री कुरा हो र सधैं हामीसँगै रहन्छ। आफ्नो प्रज्ञाको विकासमा लगानी गर्नेले मानौं आफ्नो जीवनका लागि बलियो सुरक्षा निर्माण गर्छ।

ประโยคสะพาน + ที่มา ๒जब ज्ञान र क्षमतामाथि सद्गुणको नियन्त्रण हुँदैन, ज्ञान भएको मानिसले त्यसलाई गलत बाटोमा प्रयोग गर्छ। अनि ज्ञान गुणभन्दा बढी दोष बन्छ र उसको मनमा बाँकी रहेको भलाइलाई पनि क्षीण पार्छ। यो खुद्दकनिकाय-धम्मपदमा आएको बुद्धवचनअनुरूप छ:

อธิบายบทเชื่อม ๒व्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिले चेतावनी दिन्छ कि मूर्खमा, अर्थात् सद्गुणविहीन र त्यसलाई सही ढङ्गले प्रयोग गर्ने प्रज्ञा नभएको व्यक्तिमा, उत्पन्न ज्ञान वा कौशलले लाभभन्दा बढी हानि ल्याउँछ।

อธิบายบทเชื่อม ๒"शुक्ल अंश" को अर्थ हो त्यस व्यक्तिमा अझै बाँकी भलाइ, सद्गुण र राम्रा गुणहरू, र "टाउको फुटाइदिन्छ" को अर्थ हो उसको विचारलाई विकृत पारेर उसलाई भड्काउनु। किनकि मूर्खसँग ज्ञान वा विशेष क्षमता हुँदा उसले प्रायः त्यसको गलत प्रयोग गर्छ, जस्तै अरूलाई हानि पुर्‍याउन वा अनुचित लाभ लिन। बारम्बार यस्तो गर्दा उसको पुरानो भलाइ बिस्तारै सकिन्छ, र खराबीले नै उसका लागि कठिनाइ ल्याउँछ।

อธิบายบทเชื่อม ๒धम्मपदमा यो सूक्ति एउटा सीपमा निपुणता हासिल गरेर त्यसलाई अरूलाई हानि पुर्‍याउन प्रयोग गर्ने र त्यसैले नराम्रो परिणाम भोग्ने व्यक्तिसँग सम्बन्धित छ। यो कथाले देखाउँछ कि ज्ञान साधन मात्र हो; त्यसले लाभ दिन्छ कि हानि, त्यो प्रयोगकर्तामा भर पर्छ। त्यसैले यो सूक्तिले ज्ञान नराम्रो हो भनी सिकाउँदैन, बरु शिक्षासँगै सद्गुणको प्रशिक्षण हुनुपर्छ, र ज्ञान पाउनेहरू त्यसको सही प्रयोगमा सावधान रहनुपर्छ भनी सिकाउँछ।

ตัวอย่างในชีวิตदैनिक जीवनमा, अधिकारी बनेर मातहतकालाई दुःख दिन शक्ति प्रयोग गर्नेले कार्य-वातावरण बिगार्छ र अन्ततः विरोध भोग्छ। इन्टरनेटमा प्रसिद्ध भएर आफ्नो प्रसिद्धिले ठगी गर्ने उत्पादनको प्रचार गर्नेले आफ्ना अनुयायीलाई हानि पुर्‍याउँछ र विश्वसनीयता गुमाउँछ। कक्षा-नायक बनेर साथीहरूमाथि रवाफ देखाउने विद्यार्थीले सहयोग पाउँदैन। तर विनम्रता र न्यायले पद प्रयोग गर्नेले साँचो सम्मान पाउँछ।

สรุปनिष्कर्षमा: यश वा पद पाउनेले शक्तिको प्रयोगमा प्रज्ञालाई मार्गदर्शक बनाउनुपर्छ, अधिकारभन्दा कर्तव्यमा बढी ध्यान दिनुपर्छ र यशलाई सबैको हितमा प्रयोग गर्नुपर्छ। यो आरम्भमा विषयका रूपमा उद्धृत गरिएको धम्म-वचनअनुरूप छ:

ปิดท้ายयसरी माथि वर्णन गरिएअनुसार यसको आशय स्पष्ट गरियो।