เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
อารัมภบทअब अध्ययन र अभ्यासको मार्गदर्शनका लागि माथि उल्लेख गरिएको धम्म-विषयको अर्थलाई विस्तारपूर्वक व्याख्या गरिनेछ।
อธิบายบทตั้งव्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिमा "छानेर दिनु" को अर्थ प्रज्ञासहित दिनु हो, अर्थात् दिनुअघि कसलाई दिने, के दिने र कहिले दिने भनी विचार गर्न जान्नु; अन्धाधुन्ध वा नसोची भावनाअनुसार दिनु होइन। राम्ररी गमन गर्नुभएका भगवान् बुद्ध, जसलाई "सुगत" भनिन्छ, यस्तो विचारसहितको दानको प्रशंसा गर्नुहुन्छ, किनकि यसले त्यो दानलाई दिने र लिने दुवैका लागि धेरै लाभदायी बनाउँछ।
ขยายความบทตั้งछानेर दिनु असल खेतमा बीउ छर्न छान्ने किसानजस्तै हो। माटो राम्रो र पानी पर्याप्त भएमा बीउ राम्ररी उम्रिन्छ र धेरै फल दिन्छ; ढुङ्गा वा सुक्खा जमिनमा छरेमा बीउ खेर जान्छ। दान पनि त्यस्तै हो। शील र धम्म भएका, राम्रो काममा प्रयोग गर्ने, वा साँच्चै अभावमा परेका व्यक्तिलाई दिइयो भने त्यो दान महाफलदायी हुन्छ। तर पतनको बाटोमा प्रयोग गर्ने व्यक्तिलाई दिइयो भने, जस्तै मदिरा किन्न वा जुवा खेल्न प्रयोग गर्ने व्यक्तिलाई पैसा दिइयो भने, त्यो दानले थाहै नपाई खराबीलाई बढावा दिन्छ।
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑ज्ञानीलाई थाहा हुन्छ कि दान, सहयोग र कसैलाई पीडा नदिनुद्वारा अरूलाई सुख दिनु आफैँले पनि बदलामा सुख पाउने कारण बन्छ। यो अङ्गुत्तरनिकाय-पञ्चकनिपातमा आएको बुद्धवचनअनुरूप छ:
อธิบายบทเชื่อม ๑व्याख्या यस प्रकार छ: "पण्डित" शब्दको अर्थ प्रज्ञा भएको, के लाभदायी छ र के लाभदायी छैन भनी जान्ने व्यक्ति हो। "सुख दिने" भन्नाले वस्तु दिएर, सहयोग गरेर र अरूलाई दुःख नदिएर अरूलाई सुखी बनाउने व्यक्ति बुझिन्छ। यो सूक्तिले सिकाउँछ कि अरूलाई सुख दिने प्रज्ञावान् व्यक्तिले बदलामा सुख पाउँछ, जुन जस्तो कारण गरिन्छ त्यस्तै फल पाइन्छ भन्ने सिद्धान्तअनुसार हो।
อธิบายบทเชื่อม ๑"सुख दिने पण्डित" भनिनुको कारण के हो भने साँचो सुख दिन प्रज्ञा चाहिन्छ। दिने व्यक्तिले आफूले दिएको सुख असल सुख हो, पतनतर्फ लैजाने सुख होइन भनी जान्नुपर्छ। जस्तै साथीलाई भौंतारिन र कुसङ्गतमा रमाउन निम्त्याउनु, साथीलाई रमाइलो लागे पनि, सही तरिकाले सुख दिनु होइन। प्रज्ञासहित सुख दिनु भनेको अरूलाई मानसिक शान्ति, सुरक्षा र उन्नति दिनु हो। यसरी दिँदा दिने व्यक्तिले दिँदाकै बखत मनको सन्तोषरूपी सुख पाउँछ, र पछि अरूबाट माया, आदर र सहयोगरूपी सुख पाउँछ।
ตัวอย่างในชีวิตवास्तविक जीवनमा, विपद्पीडितलाई सहयोग गर्न चाहनेले उनीहरूलाई केको अभाव छ भनी विचार गरेर आवश्यकताअनुसारको वस्तु दिनुपर्छ। छोराछोरीलाई पैसा दिने आमाबुबाले पनि छोराछोरीले त्यसलाई उपयोगी काममा प्रयोग गर्छन् कि गर्दैनन् भनी विचार गर्नुपर्छ। साथीलाई गृहकार्यमा सहयोग गर्न चाहने विद्यार्थीले उत्तर सार्न दिनुभन्दा साथीले बुझ्ने गरी व्याख्या गरिदिनुपर्छ, किनकि सार्न दिनु दिएझैं देखिए पनि वास्तवमा साथीलाई सिक्ने अवसरबाट वञ्चित गर्छ। यो प्रज्ञासहित छानेर दिनुको उदाहरण हो।
สรุปनिष्कर्षमा: श्रेष्ठ दानमा त्याग गर्ने मन र विचार गर्न जान्ने प्रज्ञा दुवै हुनुपर्छ। प्रज्ञासहित दिने व्यक्ति ठगिँदैन, त्याग गरिएको धन खेर जाँदैन, र गरिएको भलाइले पूर्ण लाभ दिन्छ। यो आरम्भमा विषयका रूपमा उद्धृत गरिएको धम्म-वचनअनुरूप छ:
ปิดท้ายयसरी माथि वर्णन गरिएअनुसार यसको आशय स्पष्ट गरियो।