อารัมภบทअब अध्ययन र अभ्यासको मार्गदर्शनका लागि माथि उल्लेख गरिएको धम्म-विषयको अर्थलाई विस्तारपूर्वक व्याख्या गरिनेछ।

อธิบายบทตั้งव्याख्या यस प्रकार छ: "सँगै बस्नु" को अर्थ हो नजिक रहेर जीवन बिताउनु, जसले एकअर्काको आचरण निरन्तर हेर्ने अवसर दिन्छ। यो सिद्धान्त पढाइ, काम र मित्रतामा लागू गर्न सकिन्छ। यो सूक्तिले सिकाउँछ कि कुनै व्यक्तिको आचरण कति राम्रो छ भनी जान्न उसको निरन्तर वास्तविक आचरण हेर्नुपर्छ, रूप, वचन वा पहिलो छापबाट हतारमा निर्णय गर्नु हुँदैन।

ขยายความบทตั้งभगवान् बुद्धले भन्नुभयो कि शील सँगै बसेर जान्नुपर्छ, र यसमा लामो समय लाग्छ, थोरै समय होइन; साथै हेर्ने व्यक्ति सजग र प्रज्ञावान् हुनुपर्छ। त्यसैले सँगै बस्नु मात्र पर्याप्त छैन। सावधानीपूर्वक नहेरी र विचार नगरी अरूको आचरणलाई गलत बुझिन सक्छ। महत्त्वपूर्ण कुरा यो विचार गर्नु हो कि त्यो व्यक्तिले निरन्तर असल आचरण कायम राख्छ कि राख्दैन, र अरूप्रति कति इमानदार, न्यायपूर्ण र अहानिकर छ।

ขยายความบทตั้งकसैको आचरण जान्न समय लिँदा हामी उसलाई धेरै अवस्थामा हेर्न सक्छौं: सामान्य जीवनमा, फाइदाको प्रश्न आउँदा, र द्वन्द्व हुँदा। यसले एक पटक भेट्नुभन्दा बढी आधार दिन्छ। तैपनि, हेराइ न्यायपूर्ण हुनुपर्छ, दोष खोज्ने उद्देश्यले होइन र व्यक्तिगत मनपर्ने-नपर्नेबाट निर्णय गरेर होइन। कहिलेकाहीँको भूललाई बानीको आचरणबाट छुट्याउनुपर्छ, र त्यो व्यक्तिको आफूलाई सुधार्ने र उन्नत गर्ने इच्छालाई पनि ध्यानमा राख्नुपर्छ।

ประโยคสะพาน + ที่มา ๑साँचो भलाइ शीलमै अडिएको हुन्छ। आफ्नो शरीर र वाणीलाई संयमित राख्ने र अरूलाई पीडा नदिने व्यक्तिले सबै भलाइको जग बन्ने कल्याण गरेको हुन्छ। यो खुद्दकनिकाय-जातक-एकनिपातमा आएको बुद्धवचनअनुरूप छ:

อธิบายบทเชื่อม ๑व्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिले असल आचरणको मूल्य सिकाउँछ। "भनिन्छ" को अर्थ हो सुनिएको वा भनिएको, र "नै" एउटा जोड दिने शब्द हो जसको अर्थ हो "त्यही"। मूल कुरा यो हो कि कुनै व्यक्तिको भलाइलाई उसको आचरणले मापन गर्नुपर्छ, कुल, पद वा ज्ञान र योग्यताले मात्र होइन, किनकि यी सबै हुँदाहुँदै पनि यदि कसैले बेइमानीपूर्वक आचरण गर्छ भने, उसले आफू र अरूलाई हानि पुर्‍याउन सक्छ।

อธิบายบทเชื่อม ๑सीलवीमंसन जातकको अट्ठकथाले एक ब्राह्मण पुरोहितको कथा बताउँछ, जसलाई राजाले आदर गर्थे। उनी जाँच्न चाहन्थे कि यो आदर उनको कुल र विद्याका कारण हो कि उनको शीलका कारण, त्यसैले उनले बिना अनुमति राजकोषबाट केही धन लिए, जबसम्म उनी समातिएनन्। राजाकहाँ लगिँदै गर्दा उनले सपेराहरूलाई एउटा विषालु सर्पसँग खेलिरहेको देखे र उनीहरूलाई खतराबारे चेतावनी दिए। सपेराहरूले जवाफ दिए कि यो सर्प शीलवान् छ र कसैलाई हानि पुर्‍याउँदैन, उनको विपरीत जो राजाको सम्पत्ति लिएकोले समातिएका छन्। तब ब्राह्मणले सोचे कि एउटा सर्पको पनि अरूलाई हानि नपुर्‍याएकोले प्रशंसा हुन्छ। जब उनी राजाको सामु आए र राजाले उनलाई सजायको आदेश दिए, उनले आफ्नो कर्मको कारण बताए र शीलको गुणको प्रशंसा गरे।

อธิบายบทเชื่อม ๑यस कथाको शिक्षा यो हो कि कुल, पद र ज्ञानले असल आचरणको ठाउँ लिन सक्दैनन् र न त खराब कर्मको बहाना बन्न सक्छन्। इमानदारी र अरूलाई हानि नपुर्‍याउनु विश्वासको आवश्यक जग हुन्; जब कसैले यी सिद्धान्त उल्लङ्घन गर्छ, उसले कुनै बेला पाएको विश्वास घट्न सक्छ। यो कथा हामीलाई शीलको मूल्यप्रति सजग गराउनका लागि हो, अरूलाई जाँच्न खराब कर्मको नक्कल गर्न प्रोत्साहित गर्नका लागि होइन।

ตัวอย่างในชีวิตदैनिक जीवनमा, साथी छान्दा विचार गर्नुपर्छ कि साथी इमानदार छ कि छैन, अरूको अधिकारको सम्मान गर्छ कि गर्दैन, र अरूलाई गलत काममा उक्साउँदैन। सँगै काम गर्दा थाहा हुन्छ कि कोही साझा सम्पत्तिप्रति कति जिम्मेवार छ र अनुचित फाइदा त खोज्दैन। जीवनसाथी छान्दा रूप वा मीठा शब्दमा मात्र भर पर्नुको सट्टा समय लिएर अर्काको आचरण, सम्मान र जिम्मेवारी जान्नुपर्छ। यी उदाहरणले मानिसलाई सावधानीपूर्वक चिन्नमा सँगै बस्ने सिद्धान्त लागू गर्छन्।

สรุปनिष्कर्षमा: सज्जनको सङ्गत गर्न चाहनेले अरूबारे हतारमा निर्णय गर्नु हुँदैन, बरु समय, ध्यान र प्रज्ञाले निरन्तर देखिने आचरणबारे विचार गर्नुपर्छ। साथै, उसले सबैका सामु र एकान्तमा पनि आफ्नो शील दृढ राख्नुपर्छ, किनकि उसले इमानदारी र अहानिको मूल्य देख्छ। निरन्तर असल आचरण सँगै बस्दा विश्वासको आवश्यक जग हो। यो आरम्भमा विषयका रूपमा उद्धृत गरिएको धम्म-वचनअनुरूप छ:

ปิดท้ายयसरी माथि वर्णन गरिएअनुसार यसको आशय स्पष्ट गरियो।