เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ 戒行带来快乐，直至老年。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ 纵然财尽，有智慧者仍能生存；若无智慧，纵有财富也难以生存。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ 福德非盗贼所能夺。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ 有正念者获得快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ 智者不应亲近恶人，而应亲近善人；恶人引人入地狱，善人使人至善趣。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา 不应为他人的利益（即使再大）而荒废自己的利益；既知自己的利益，便应专心致力于此。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ 众生皆求安乐。为求自身安乐而以刑杖伤害众生的人，死后得不到安乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ 戒行为世间之最上。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 如何教导他人，自己便应如此行。善于调御自己的人，方可调御他人；据说，自己实难调御。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ 有正念者时时增长。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ 福德是众生来世的依靠。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก 有忍辱者可谓具慈心、得利养、有名声、常安乐；有忍辱者为诸天与人类所喜爱。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 智者应先将自己安立于正当的德行，然后再教导他人，如此便不会被玷污。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบท现将上文所列法语主题之义加以阐释发挥，以作学习与修行之指引。
อธิบายบทตั้ง解释如下：这句格言教导想要教导他人的人，应当先实践自己所教的，因为教导者真正做到了，教导才有分量；同时也提醒我们，调伏自己比叫别人去做更难。
ขยายความบทตั้ง在《法句经》中，这句格言与精进帝须长老有关。他督促年轻比丘们精进修行，自己却在应当修行的时候睡觉。结果那些比丘休息不足，修行也没有进步。佛陀于是教导说，教导者应当先让自己做到所教的内容。这个故事说明，只教不做不但没有成效，甚至可能给他人带来麻烦。
ขยายความบทตั้ง调伏自己之所以困难，是因为我们容易看到别人的过失，却难以看到自己的过失，而心中的习惯又抗拒改变。叫别人改掉坏习惯只需要言语，但自己改掉这个习惯却需要忍耐、正念和持续的精进。已经调伏自己的人懂得改变的艰难，因此能够以同理心去引导他人，并取得良好的效果。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑懂得分清轻重的人，不会只顾忙于其他事务，以致损害自己，而荒废了自己的利益，即增长知识、培养善德、解脱痛苦。这正如《小部·法句经》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๑解释如下：“荒废”是指使之白费或丢弃，而“自己的利益”在这里是指人生真正的利益，即在知识、善行和脱离痛苦方面提升自己。这句格言教导我们分清轻重缓急，不要为了其他事情而放弃自己的主要责任，以致自己受到损害。
อธิบายบทเชื่อม ๑在《法句经》中，这句格言与阿塔达他长老有关。当佛陀宣布即将般涅槃时，许多比丘聚集围绕在佛陀身边，但这位长老决心加紧修行，以便先证得道果。佛陀称赞他，说依法修行才是真正恭敬导师的方式。这个故事说明，格言所说的“自己的利益”并不是指物质利益或自私，而是指完成自己的重要责任。
อธิบายบทเชื่อม ๑然而，这句格言并不是教人忽视帮助他人。佛教既讲自利，也讲利他，但尚未提升自己的人帮助他人的能力有限，正如不会游泳的人很难救起溺水的人。因此，提升自己是有效而持久地帮助他人的基础。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๒当一个人要劝导教诲他人时，若自己尚不能依所教而行，便会受到指责而名誉受损；但若先把自己安立于善，所教便有分量，自己也不会被玷污。这正如《小部·法句经》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๒解释如下：“适当的德行”是指与自己的身份和所要教导的内容相称的行为和品德，“不受玷污”是指不受指责、不损名声、内心不受困扰。这句格言教导正确的顺序：先改善自己，再教导他人。
อธิบายบทเชื่อม ๒在《法句经》中，这句格言与优波难陀有关。他能把少欲知足的道理讲得很动听，自己却贪求资具。当真相显露时，他便受到了指责。佛陀于是教导说，智者应当先把自己安住于适当的德行之中。这个故事说明，说话或教导的才能如果没有行为作为支撑，反而会给教导者自己带来玷污。
อธิบายบทเชื่อม ๒这句格言与“如何教导他人，自己就应当如何去做”那句相近，但更强调对教导者自身的影响，即自己是受到玷污还是问心无愧。先把自己安住于善的人，在教导他人时能够理直气壮，不必担心听者质疑自己的行为，所教的内容也有分量、令人信服。
ตัวอย่างในชีวิต在日常生活中，希望孩子读书的父母，自己却整天拿着手机，就很难教好孩子。教学生守时的老师，应当自己先准时上课。要求下属诚实的主管，自己必须先诚实，作为榜样。以身作则因此是比言语更有力量的教导方式。
สรุป总而言之，想劝导他人行善的人，应当先认真调伏自己，做到之后再以理解和慈心引导他人。这正如篇首作为主题所引的法语所说：
ปิดท้าย以上所述，其义如此。