เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ Virtue brings happiness until old age |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย The accumulation of merit brings happiness |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ The giver is beloved |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ Even when wealth is gone, the wise can still live; but without wisdom, even the wealthy cannot live |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ A man of poor wisdom, having gained honour, acts to his own detriment and behaves so as to harm both himself and others |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ Merit cannot be carried off by thieves |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย The accumulation of merit brings happiness |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ The mindful person obtains happiness |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ Not doing evil brings happiness |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย The accumulation of merit brings happiness |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ The wise should not associate with the bad but with the good, for the bad lead to hell and the good bring one to a happy destination |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา One should not neglect one's own good for the sake of another's, however great. Knowing one's own good, one should be intent upon it |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ All beings desire happiness. Whoever, seeking his own happiness, harms them with violence, finds no happiness hereafter |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ Not doing evil brings happiness |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ Virtue is supreme in the world |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ The giver is beloved |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ A man of poor wisdom, having gained honour, acts to his own detriment and behaves so as to harm both himself and others |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม As one instructs others, so should one act oneself. One who is well-tamed may tame others; indeed, it is said, the self is hard to tame |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ The mindful person always prospers |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ Merit is the support of beings in the next world |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก One who has patience and kindness, is lucky, honoured, and happy; a patient person is dear and pleasing to both divine and human beings |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต A wise person should first establish himself in what is proper, and only then instruct others; thus he will not be tarnished |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ The giver is beloved |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบทI shall now explain and expand upon the meaning of the Dhamma theme written above, as a guide for study and practice.
อธิบายบทตั้งTo explain: The word "support" means something that gives protection and comfort and helps one escape from danger. As for "the next world", it means the state of existence in which beings are reborn after their life in this world has ended. This saying teaches that merit is the support of all beings in the next world; in other words, after one leaves this world, no possessions, relatives or rank can follow one. Only the merit and evil one has done follow along, and merit is the one thing that can protect one.
ขยายความบทตั้งIn this world, human beings have many supports: parents are the support of their children, relatives and friends are a support in times of hardship, and possessions are a support for making a living. But these supports have their limits; when the time comes to leave this world, they cannot follow. Buddhism teaches that beings are the owners of their kamma and the heirs of their kamma; whatever kamma they do, good or evil, they will receive its result. After one leaves this world, therefore, all that follows is the kamma one has done. Merit that has been well made receives its maker in the next world, just as relatives gladly welcome a dear relative who has long been away when he arrives home safely. Merit is therefore the true support in the next world.
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑External wealth can be stolen or lost at any time, but merit, the goodness that arises in the mind, is a treasure that no thief can carry off, and so it is a more secure possession. This accords with the Buddha's saying found in Saṃyutta Nikāya, Sagāthāvagga:
อธิบายบทเชื่อม ๑To explain: The word "merit" means the goodness that arises in the mind from giving, keeping the precepts, developing meditation and doing other good deeds. This saying teaches that merit is a treasure that thieves cannot carry off, unlike external wealth such as money and gold, houses, cars and jewellery, which may be stolen, burnt in a fire, swept away by a flood or lost at any time.
อธิบายบทเชื่อม ๑In the sutta from which this saying comes, there are questions: What is good until old age? What is good when firmly established? What is the treasure of human beings? And what cannot be carried off by thieves? The answers are: virtue is good until old age, faith is good when firmly established, wisdom is the treasure of human beings, and merit cannot be carried off by thieves. The reason thieves cannot carry off merit is that merit is not kept in a safe or in a bank, but in the mind of the one who makes it. No one can reach in and steal it, no natural disaster can destroy it, and that merit follows its maker everywhere, even across lives.
ตัวอย่างในชีวิตIn real life, a person travelling to a foreign land must prepare provisions and funds in advance, otherwise he will have difficulties when he arrives. The journey to the next world is the same: merit is the provision that must be prepared. One who lives heedlessly and has never done good will have no provisions with him when the time comes to travel, while one who has made much merit travels with a warm heart, like a person who has relatives waiting to welcome him at his destination.
สรุปTo conclude: Those who understand the truth of life should therefore not be heedless, but should prepare a support for the next world by making merit while they still have the opportunity, through giving, keeping the precepts and training the mind to be clear and bright. This accords with the Dhamma saying set forth as the theme at the beginning:
ปิดท้ายThus has the meaning been explained, as set forth above.