เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ 戒行带来快乐，直至老年。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ 纵然财尽，有智慧者仍能生存；若无智慧，纵有财富也难以生存。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ 福德非盗贼所能夺。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ 有正念者获得快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ 智者不应亲近恶人，而应亲近善人；恶人引人入地狱，善人使人至善趣。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา 不应为他人的利益（即使再大）而荒废自己的利益；既知自己的利益，便应专心致力于此。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ 众生皆求安乐。为求自身安乐而以刑杖伤害众生的人，死后得不到安乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ 戒行为世间之最上。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 如何教导他人，自己便应如此行。善于调御自己的人，方可调御他人；据说，自己实难调御。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ 有正念者时时增长。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ 福德是众生来世的依靠。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก 有忍辱者可谓具慈心、得利养、有名声、常安乐；有忍辱者为诸天与人类所喜爱。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 智者应先将自己安立于正当的德行，然后再教导他人，如此便不会被玷污。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบท现将上文所列法语主题之义加以阐释发挥，以作学习与修行之指引。
อธิบายบทตั้ง解释如下：这句格言赞叹戒的殊胜。“无上”是指至高、无有更高者。在这个语境中，它强调良好行为是重要而值得尊崇的，因为戒帮助人约束身与口、不伤害他人，是和平共处的重要基础。
ขยายความบทตั้ง戒对社会有价值，因为它遏止制造麻烦的行为。当人们远离杀害与相互伤害、偷盗、邪淫、妄语，以及饮用导致放逸的酒类时，冲突与损害的原因就会减少，共同生活中的信任就会增加。因此，持戒不只是个人的事，也是对大众安宁的责任。
ขยายความบทตั้ง除了有益于共同生活之外，戒也是支持修心与增长智慧的基础。持戒的人有理由不因自己的过错而烦恼。这份无悔有助于心为修定做好准备；心安定时，又有助于仔细而如实地观察事物。这也需要学习、训练和正确的思维。因此，戒、定、慧是在人生成长中相互支持的品质。
ขยายความบทตั้ง在《戒试本生》及其注释中，一条毒蛇因为不咬人、不伤害任何人而被称赞为有戒。这个故事以不伤害的特质来说明戒的价值：连人们害怕的动物，只要不伤害他人，也会受到称赞。因此，人应当认识约束自己行为的重要性，不要用自己的力量或能力给任何人制造麻烦。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑戒行即善良的品行以及身语的防护，在人生的每个阶段都有益于生命，并能持续成就利益，直至老年。这正如《相应部·有偈篇》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๑解释如下：“戒”是指良好的行为，即约束身和语，使之端正，远离有过失的行为和言语；而“直到老年”是指一直到年老的时候。这句格言“sīlaṃ yāva jarā sādhu”，意思是“戒直到老年都能成就利益”，它教导我们：戒在人生的每个阶段都有价值并有益于生活，无论是孩童、成年人还是老年人，持戒都是美好的事，并且永远带来利益。
อธิบายบทเชื่อม ๑在《相应部·有偈品》的《老经》中，一位天人请问佛陀：什么一直到老年都能成就利益？佛陀回答说：是戒。注释书以外在的装饰品作比较来解释这一点，指出戒是适合各个年龄的人的美，无论是童年、中年还是老年。即使身体的美貌和力量会随着时间而改变，良好行为的价值却不会仅仅因为人年纪增长而减少。因此，持戒的人能够把自己的善良一直保持到老年。
อธิบายบทเชื่อม ๑戒的利益不仅在于得到他人的爱戴或称赞，还在于不因伤害他人、贪污舞弊和说假话而带来祸患。持戒的人在忆念起自己的行为时，有安心的理由；而且诚实和不占他人便宜，也有助于在共同生活中建立信任。因此，持续不断地持戒，就是训练良好的行为使之更加稳固，并且对自己和社会都有益处。
ตัวอย่างในชีวิต在日常生活中，人们诚实、不相互偷盗或伤害的社区，拥有安全与宜居的良好基础。不贪污、不欺骗的在职者，有助于在合作中建立信任。不未经允许拿同学的东西、不说谎、不欺负他人的学生，有助于使教室成为每个人都能舒心相处的地方。这些例子说明，戒的价值体现在各个年龄的人的生活中。
สรุป总而言之，想好好生活的人应当坚守戒行，同时修心增慧，并以恰当的言语和良好的榜样，鼓励他人看到不伤害的利益。当每个人都对自己的行为负责时，就是在支持一个和平的社会。这种对自己和大众都有益的利益，显示了戒的殊胜。这正如篇首作为主题所引的法语所说：
ปิดท้าย以上所述，其义如此。