เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
อารัมภบทअब अध्ययन र अभ्यासको मार्गदर्शनका लागि माथि उल्लेख गरिएको धम्म-विषयको अर्थलाई विस्तारपूर्वक व्याख्या गरिनेछ।
อธิบายบทตั้งव्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिले सिकाउँछ कि मानिसले दिन योग्य वस्तु दिनुपर्छ। यस वचनका दुई तहका अर्थ छन्। पहिलो तह प्रेरणा हो: मानिस दिने व्यक्ति बन्नुपर्छ, कञ्जुस बन्नु हुँदैन, किनकि दान असल मानिस हुनुको प्रारम्भिक सद्गुण हो। दोस्रो तह सावधानी हो: दिइने वस्तु दिन योग्य हुनुपर्छ, अर्थात् इमानदारीपूर्वक प्राप्त गरिएको र लिने व्यक्तिका लागि लाभदायी हुनुपर्छ, दोष वा पतन ल्याउने वस्तु होइन।
ขยายความบทตั้งदिन योग्य वस्तुहरू हुन्: इमानदारीपूर्वक प्राप्त गरिएका वस्तु, दुःख कम गर्न सहयोग गर्ने वस्तु, जस्तै भोजन, औषधि, लुगाफाटा, बासस्थान, साथै ज्ञान, सही सल्लाह र धम्म। दिन अयोग्य वस्तुहरू हुन्: चोरी वा ठगीबाट प्राप्त गरिएका वस्तु, प्रमाद र पतनको कारण बन्ने वस्तु, जस्तै मदिरा, लागूपदार्थ, अरूलाई हानि गर्न प्रयोग हुने हतियार, वा लिने व्यक्तिलाई अल्छी र आत्मनिर्भर नहुने बनाउने दान। दिन अयोग्य वस्तु दिँदा, दिने व्यक्तिको चेतना असल भए पनि, लिने व्यक्ति र समाजलाई हानि पुग्न सक्छ।
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑अरूको माया माग गरेर पाइँदैन, त्यो त दिनुबाट उत्पन्न हुन्छ। त्यसैले त्यागी स्वभाव भएको व्यक्ति वरिपरिका मानिसहरूको प्रिय हुन्छ र सबैले उसको भलो चाहन्छन्। यो अङ्गुत्तरनिकाय-पञ्चकनिपातमा आएको बुद्धवचनअनुरूप छ:
อธิบายบทเชื่อม ๑व्याख्या यस प्रकार छ: यो सूक्तिमा "दिने व्यक्ति" भन्नाले त्यागलाई स्वभाव बनाएको, आफूसँग भएको कुरा अरूको हितका लागि बाँड्न सधैं तयार रहने व्यक्ति बुझिन्छ। "प्रिय हुन्छ" को अर्थ वरिपरिका मानिसहरूबाट माया, स्नेह र शुभकामना पाउँछ भन्ने हो। यो बुद्धवचनले एउटा प्राकृतिक नियम देखाउँछ: अरूको माया माग्न वा जबरजस्ती लिन सकिँदैन, तर दिने व्यक्तिप्रति त्यो आफैं उत्पन्न हुन्छ।
อธิบายบทเชื่อม ๑दिने व्यक्ति प्रिय हुनुको कारण के हो भने हरेक मानिस सुख चाहन्छ र दुःख चाहँदैन। जसले उसलाई सुखी बनाउँछ र कठिनाइबाट मुक्त हुन सहयोग गर्छ, उसलाई ऊ माया गर्छ। यसको विपरीत, लिने मात्र गर्ने, कहिल्यै नदिने र अरूको फाइदा उठाइरहने व्यक्तिसँग जतिसुकै धन वा शक्ति भए पनि, उसको वरिपरि मानिसहरू स्वार्थको आशाले मात्र बसेका हुन सक्छन्। स्वार्थ सकिएपछि ती मानिसहरू छोडेर जान्छन्। त्यसैले इमानदार मनले दिनुबाट उत्पन्न हुने माया शक्ति वा स्वार्थले किनिएको मायाभन्दा बढी स्थिर हुन्छ।
ตัวอย่างในชีวิตवास्तविक जीवनमा, साथीलाई भोज खुवाउन चाहनेले मादक पदार्थभन्दा असल र पोषिलो भोजन छान्नुपर्छ। रोजगारी गुमाएका आफन्तलाई सहयोग गर्न चाहनेले उसले आफ्नो जीविकाका लागि प्रयास नै नगर्ने गरी दिनदिनै खर्च गर्ने पैसा दिनुभन्दा काम खोज्न सहयोग गर्नुपर्छ वा व्यवसाय गर्ने पुँजी दिनुपर्छ। छोराछोरीलाई माया गर्ने आमाबुबाले उनीहरूलाई असल शिक्षा र संस्कार दिनुपर्छ, जुन छोराछोरीले मागेका सबै कुरा दिएर लाड गर्नुभन्दा बढी मूल्यवान् हुन्छ।
สรุปनिष्कर्षमा: दान सद्गुण पनि हो र कला पनि हो। यसमा त्याग गर्ने मन र के दिन योग्य छ, के दिन योग्य छैन भनी जान्ने प्रज्ञा दुवै हुनुपर्छ। सही तरिकाले दिने व्यक्तिले पुण्य पनि पाउँछ र साँच्चै अरूलाई सहयोग पनि गर्छ। यो आरम्भमा विषयका रूपमा उद्धृत गरिएको धम्म-वचनअनुरूप छ:
ปิดท้ายयसरी माथि वर्णन गरिएअनुसार यसको आशय स्पष्ट गरियो।