เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ 戒行带来快乐，直至老年。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ 纵然财尽，有智慧者仍能生存；若无智慧，纵有财富也难以生存。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ 福德非盗贼所能夺。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ 有正念者获得快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ 智者不应亲近恶人，而应亲近善人；恶人引人入地狱，善人使人至善趣。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา 不应为他人的利益（即使再大）而荒废自己的利益；既知自己的利益，便应专心致力于此。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ 众生皆求安乐。为求自身安乐而以刑杖伤害众生的人，死后得不到安乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ 戒行为世间之最上。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 如何教导他人，自己便应如此行。善于调御自己的人，方可调御他人；据说，自己实难调御。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ 有正念者时时增长。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ 福德是众生来世的依靠。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก 有忍辱者可谓具慈心、得利养、有名声、常安乐；有忍辱者为诸天与人类所喜爱。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 智者应先将自己安立于正当的德行，然后再教导他人，如此便不会被玷污。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบท现将上文所列法语主题之义加以阐释发挥，以作学习与修行之指引。
อธิบายบทตั้ง解释如下：“善人”（sappurisa）是指行为正直的好人，“恶人”是指不善、违背正法而行的人。这句格言教导择友的重要原则，因为我们所亲近的人会影响我们人生的方向。
ขยายความบทตั้ง说恶人引人堕入地狱，是指恶人往往引诱我们作恶，例如赌博、吸毒、偷盗或伤害他人；如果跟随他们，就会在今生和来世遭受痛苦和麻烦。善人则引导我们走正确的方向，鼓励我们行善，树立好榜样，并在我们迷失时提醒我们。因此，亲近善人能使人到达善趣，即兴盛与快乐。
ขยายความบทตั้ง择友并不是轻视或憎恨行为不善的人。我们仍然可以对他们怀有慈心和善意，但不应亲近到被引入歧途的地步，尤其是当自己的心还不够坚定的时候。此外，判断谁是善人，应当看他的行为，而不是看财富或外表。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑在生命即将结束之时，财产、名位和亲爱的人都帮不上忙，唯有曾经所作的福德是心灵的依靠，使人安详地离去。这正如《小部·法句经》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๑解释如下：“生命终结时”是指生命即将结束的时刻，这是大多数人感到恐惧的时刻，因为必须与所爱的一切分离。这句格言教导我们：功德在那样的时刻带来安乐。也就是说，当财产、地位和所爱的人都已经无能为力时，曾经所作的功德将成为心灵的依靠，使人安详地离去，不感到恐惧。
อธิบายบทเชื่อม ๑临终之时，人的心往往会忆念起自己曾经做过的事。曾经作恶多端的人，必然带着内心的焦灼忆念那些恶行，恐惧随之而来的果报；而作了许多功德的人，必然带着满足忆念自己的善行，没有什么需要后悔或放不下的。这最后时刻的内心安乐，是功德显而易见的果报。而且在佛教中，生命终结时明净的心，还是往生善趣的原因。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๒当一个人懂得为了他人的利益而分享自己所有时，自然会得到爱戴与关怀作为回报；而吝惜财物的人，则会渐渐失去人们的情谊。这正如《增支部·五集》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๒解释如下：这句格言中的“布施者”，是指惯于舍己、随时愿意分享自己所有以利益他人的人；而“为人所爱”，是指得到周围人们的喜爱、疼爱与善意。这句佛语指出了一条自然法则：他人的爱是无法要求或强迫得来的，却会自然地向布施者生起。
อธิบายบทเชื่อม ๒布施者之所以为人所爱，是因为每个人都希求快乐、不想要痛苦。谁使他快乐、帮助他脱离困苦，他就会爱谁。相反地，只知索取、从不给予、总是占别人便宜的人，无论拥有多少财富或权力，身边的人也可能只是为了利益而围绕着他；一旦利益没有了，这些人就会离去。因此，由真心布施而生起的爱，比用权力或利益买来的爱更加稳固。
ตัวอย่างในชีวิต在日常生活中，与喜欢聚众胡闹的朋友来往的青少年，可能被怂恿去尝试毒品，毁了自己的人生。而与用功读书、有目标的朋友来往的人，则能得到鼓舞和动力去提升自己。选择诚实合作伙伴的生意人，能稳健地经营；与不诚实的人合作的人，则往往跟着受累。
สรุป总而言之，希望兴盛的人应当谨慎择友，亲近行为良好的人，并与引人走向衰败的人保持距离。这正如篇首作为主题所引的法语所说：
ปิดท้าย以上所述，其义如此。