เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ 戒行带来快乐，直至老年。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ 纵然财尽，有智慧者仍能生存；若无智慧，纵有财富也难以生存。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ 福德非盗贼所能夺。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ 有正念者获得快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ 智者不应亲近恶人，而应亲近善人；恶人引人入地狱，善人使人至善趣。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา 不应为他人的利益（即使再大）而荒废自己的利益；既知自己的利益，便应专心致力于此。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ 众生皆求安乐。为求自身安乐而以刑杖伤害众生的人，死后得不到安乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ 戒行为世间之最上。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 如何教导他人，自己便应如此行。善于调御自己的人，方可调御他人；据说，自己实难调御。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ 有正念者时时增长。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ 福德是众生来世的依靠。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก 有忍辱者可谓具慈心、得利养、有名声、常安乐；有忍辱者为诸天与人类所喜爱。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 智者应先将自己安立于正当的德行，然后再教导他人，如此便不会被玷污。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบท现将上文所列法语主题之义加以阐释发挥，以作学习与修行之指引。
อธิบายบทตั้ง解释如下：这句格言说明了忍辱的几种福德：心中的德行、人生的兴盛，以及受到他人的喜爱。
ขยายความบทตั้ง有忍辱的人被视为具有慈心，因为对他人过失的容忍，来自希望他人好、不愿他人受苦的心。因此，忍辱与慈心相辅相成。有忍辱的人有所得、有名誉，因为忍耐使工作得以完成，而沉稳的性情使他获得信任，被委以重任。有忍辱的人常常安乐，因为他不被愤怒所焚烧，也不必为失去正念时所做的事而后悔。
ขยายความบทตั้ง说他为天人所喜爱，表明忍辱的德行受到广泛的认可。人人都喜欢亲近性情平和、交谈起来令人舒服、不必担心会遭到发怒或还击的人。这样的受人喜爱并不是来自讨好他人，而是来自有忍辱之人内心的安定。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑一个人结交怎样的人为友，自己便会成为怎样的人，因为共处使彼此的思想、习性与品行不断相互影响。这正如《小部·本生经·二十集》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๑解释如下：这句格言简洁地概括了交友的原则：人往往会变得像自己亲近的人，因为共同相处会使思想和习惯彼此传递。
อธิบายบทเชื่อม ๑共同相处会带来自然而然的学习。我们会在无意中吸收身边人的思考方式、说话方式、价值观和行为。勤奋的朋友使我们勤奋，懒惰的朋友使我们懒惰。乐观的朋友给我们鼓励，爱抱怨的朋友使我们也消极地看待事物。因此，选择朋友就等于选择我们将来会成为什么样的人。
อธิบายบทเชื่อม ๑这句格言并不是说人没有选择，一定会随身边的人而改变。有正念、原则坚定的人，即使身处不良的环境，也能保持自己的善良，甚至能成为帮助他人改变的榜样。但对一般人来说，尤其是仍处于学习阶段的人，选择好朋友是最安全、最有效的方式。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๒当一个人亲近恶人时，便会被引向衰败与恶趣；但当他亲近善人时，便会被引向增长与善趣；因此，择友是人生中极为重要的事。这正如《小部·本生经·二十集》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๒解释如下：“善人”（sappurisa）是指行为正直的好人，“恶人”是指不善、违背正法而行的人。这句格言教导择友的重要原则，因为我们所亲近的人会影响我们人生的方向。
อธิบายบทเชื่อม ๒说恶人引人堕入地狱，是指恶人往往引诱我们作恶，例如赌博、吸毒、偷盗或伤害他人；如果跟随他们，就会在今生和来世遭受痛苦和麻烦。善人则引导我们走正确的方向，鼓励我们行善，树立好榜样，并在我们迷失时提醒我们。因此，亲近善人能使人到达善趣，即兴盛与快乐。
อธิบายบทเชื่อม ๒择友并不是轻视或憎恨行为不善的人。我们仍然可以对他们怀有慈心和善意，但不应亲近到被引入歧途的地步，尤其是当自己的心还不够坚定的时候。此外，判断谁是善人，应当看他的行为，而不是看财富或外表。
ตัวอย่างในชีวิต在日常生活中，耐心倾听不满顾客的意见、并有礼貌地解决问题的服务人员，会得到称赞和晋升。耐心教导学得慢的学生的老师，受到学生的爱戴和家长的尊敬。耐心倾听不同意见的社区领袖，能得到各方的合作。
สรุป总而言之，希望快乐并受人喜爱的人，应当把忍辱与慈心一同修习，以希望他人好的心去容忍他人。这正如篇首作为主题所引的法语所说：
ปิดท้าย以上所述，其义如此。