เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ 戒行带来快乐，直至老年。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ 纵然财尽，有智慧者仍能生存；若无智慧，纵有财富也难以生存。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ 福德非盗贼所能夺。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ 有正念者获得快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ 智者不应亲近恶人，而应亲近善人；恶人引人入地狱，善人使人至善趣。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา 不应为他人的利益（即使再大）而荒废自己的利益；既知自己的利益，便应专心致力于此。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ 众生皆求安乐。为求自身安乐而以刑杖伤害众生的人，死后得不到安乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ 戒行为世间之最上。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 如何教导他人，自己便应如此行。善于调御自己的人，方可调御他人；据说，自己实难调御。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ 有正念者时时增长。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ 福德是众生来世的依靠。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก 有忍辱者可谓具慈心、得利养、有名声、常安乐；有忍辱者为诸天与人类所喜爱。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 智者应先将自己安立于正当的德行，然后再教导他人，如此便不会被玷污。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบท现将上文所列法语主题之义加以阐释发挥，以作学习与修行之指引。
อธิบายบทตั้ง解释如下：“荒废”是指使之白费或丢弃，而“自己的利益”在这里是指人生真正的利益，即在知识、善行和脱离痛苦方面提升自己。这句格言教导我们分清轻重缓急，不要为了其他事情而放弃自己的主要责任，以致自己受到损害。
ขยายความบทตั้ง在《法句经》中，这句格言与阿塔达他长老有关。当佛陀宣布即将般涅槃时，许多比丘聚集围绕在佛陀身边，但这位长老决心加紧修行，以便先证得道果。佛陀称赞他，说依法修行才是真正恭敬导师的方式。这个故事说明，格言所说的“自己的利益”并不是指物质利益或自私，而是指完成自己的重要责任。
ขยายความบทตั้ง然而，这句格言并不是教人忽视帮助他人。佛教既讲自利，也讲利他，但尚未提升自己的人帮助他人的能力有限，正如不会游泳的人很难救起溺水的人。因此，提升自己是有效而持久地帮助他人的基础。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑有智慧者纵然财尽，仍能生存，因为智慧是求取财富、解决人生问题的工具；而没有智慧的人，纵有许多财富，也难以安稳地生存。这正如《小部·长老偈》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๑解释如下：这句格言比较智慧与财富的价值，说明智慧更为可靠，因为它是获得财富、守护财富以及在任何处境中都能好好生活的工具。
อธิบายบทเชื่อม ๑有智慧的人即使财富耗尽也能生活，因为他懂得寻找出路、懂得适应、懂得如何重新开始，也懂得运用自己的知识和能力重新创造收入。没有智慧的人，无论拥有多少财富，都可能不知珍惜地挥霍、轻易受骗，或投资失误以致财富耗尽，而财富耗尽后，便不知如何继续生活。“无法生活”在这里是指无法安稳而有质量地生活。
อธิบายบทเชื่อม ๑这句格言并不是说财富不重要。财富是使生活更舒适、使人能行更多善事的助缘。但财富是外在的，可能因种种原因失去；智慧则是内在的，一直伴随着我们。投资于开发自己智慧的人，就像为自己的人生建立了稳固的保障。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๒当一个人缺乏智慧与坚定的心而虚度一生时，无论寿命多长也毫无意义；这与有智慧的人不同，他们活着的每一天都有价值。这正如《小部·法句经》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๒解释如下：这句格言教导我们，人生的价值不在于长短，而在于质量，即是否具有智慧和安定的心。
อธิบายบทเชื่อม ๒“无定”是指心散乱，随情绪动摇，没有定力；“禅思”是指以平静安定的心如实观察事物。一个人活到百岁，却没有智慧、心散乱，可能一生都在愚痴和痛苦中度过而不理解人生；而一位已见到人生真相的智者，即使只活一天，所得也更有价值。
อธิบายบทเชื่อม ๒这句话是一种比较，用来强调智慧与定力的价值；并不是说长寿没有价值，也不是鼓励人希望短命。相反，理解这句格言的人会把活着的每一天都看作开发智慧、修习心灵的宝贵机会，因而不让它白白流逝。
ตัวอย่างในชีวิต在日常生活中，一个学生答应帮每个朋友做事，以致没有时间复习自己的功课而考试不及格，这就是荒废了自己的利益。为社会工作却忽视自己的健康或对家庭的照顾，也可能无法长久地做有益之事。而用功学习、做好自己的本分，再适当地抽时间帮助他人的人，既得自利，也能利他。
สรุป总而言之，希望人生有意义的人，应当知道自己真正的责任和利益是什么，努力完成它，并在不放弃自己原则的前提下帮助他人。这正如篇首作为主题所引的法语所说：
ปิดท้าย以上所述，其义如此。