เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ 戒行带来快乐，直至老年。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ 纵然财尽，有智慧者仍能生存；若无智慧，纵有财富也难以生存。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ 福德非盗贼所能夺。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ 有正念者获得快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ 智者不应亲近恶人，而应亲近善人；恶人引人入地狱，善人使人至善趣。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา 不应为他人的利益（即使再大）而荒废自己的利益；既知自己的利益，便应专心致力于此。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ 众生皆求安乐。为求自身安乐而以刑杖伤害众生的人，死后得不到安乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ 戒行为世间之最上。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 如何教导他人，自己便应如此行。善于调御自己的人，方可调御他人；据说，自己实难调御。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ 有正念者时时增长。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ 福德是众生来世的依靠。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก 有忍辱者可谓具慈心、得利养、有名声、常安乐；有忍辱者为诸天与人类所喜爱。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 智者应先将自己安立于正当的德行，然后再教导他人，如此便不会被玷污。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบท现将上文所列法语主题之义加以阐释发挥，以作学习与修行之指引。
อธิบายบทตั้ง解释如下：“适当的德行”是指与自己的身份和所要教导的内容相称的行为和品德，“不受玷污”是指不受指责、不损名声、内心不受困扰。这句格言教导正确的顺序：先改善自己，再教导他人。
ขยายความบทตั้ง在《法句经》中，这句格言与优波难陀有关。他能把少欲知足的道理讲得很动听，自己却贪求资具。当真相显露时，他便受到了指责。佛陀于是教导说，智者应当先把自己安住于适当的德行之中。这个故事说明，说话或教导的才能如果没有行为作为支撑，反而会给教导者自己带来玷污。
ขยายความบทตั้ง这句格言与“如何教导他人，自己就应当如何去做”那句相近，但更强调对教导者自身的影响，即自己是受到玷污还是问心无愧。先把自己安住于善的人，在教导他人时能够理直气壮，不必担心听者质疑自己的行为，所教的内容也有分量、令人信服。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑劣慧之人得到名位、职位、权力和随从之后，往往把这些用在无益之处，以致成为损害自己与他人的工具。这正如《小部·本生经·一集》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๑解释如下：“名位”（yasa）在这里是指地位、权力、名声和随从。这句格言警告说，名位落在没有智慧的人手中，就会成为毁坏自己和他人的工具。
อธิบายบทเชื่อม ๑名位和权力就像威力强大的工具。在智者手中，它们被用来为公众创造利益；在愚人手中，它们被用来满足自己的欲望，例如以权力压迫他人、谋取不正当的利益，或骄傲自大到对一切劝告充耳不闻。这样的行为直接伤害他人，最终也会反过来伤害自己，导致失去尊重、受到惩罚，乃至失去名位本身。
อธิบายบทเชื่อม ๑这句格言教导我们，得到名位并不只是值得欢喜的事，而是一种需要智慧和德行来维持的责任。将要担任重要职位的人应当做好准备；负责选拔人才的人，也应当考虑其智慧和品行，而不仅仅是能力或亲疏关系。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๒一个人若只有财富而缺乏智慧，那些财富也可能轻易耗尽；但若有智慧，即使失去财富，仍能重新立足，继续生活下去。这正如《小部·长老偈》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๒解释如下：这句格言比较智慧与财富的价值，说明智慧更为可靠，因为它是获得财富、守护财富以及在任何处境中都能好好生活的工具。
อธิบายบทเชื่อม ๒有智慧的人即使财富耗尽也能生活，因为他懂得寻找出路、懂得适应、懂得如何重新开始，也懂得运用自己的知识和能力重新创造收入。没有智慧的人，无论拥有多少财富，都可能不知珍惜地挥霍、轻易受骗，或投资失误以致财富耗尽，而财富耗尽后，便不知如何继续生活。“无法生活”在这里是指无法安稳而有质量地生活。
อธิบายบทเชื่อม ๒这句格言并不是说财富不重要。财富是使生活更舒适、使人能行更多善事的助缘。但财富是外在的，可能因种种原因失去；智慧则是内在的，一直伴随着我们。投资于开发自己智慧的人，就像为自己的人生建立了稳固的保障。
ตัวอย่างในชีวิต在日常生活中，号召别人减少使用塑料的人，应当先减少自己的使用。教人节俭的人，不应让别人看到自己挥霍无度。担任班长、负责督促同学保持卫生的学生，应当先从捡起自己座位周围的垃圾做起。能够这样做，自己对别人的劝诫才会被接受。
สรุป总而言之，负有引导或教导他人之责的人，应当经常反省自己，先把自己安住于所教的善德之中。这正如篇首作为主题所引的法语所说：
ปิดท้าย以上所述，其义如此。