เลือกพุทธศาสนสุภาษิตบทตั้ง ระบบจะเลือกบทเชื่อมและเรียบเรียงเป็นตัวอย่างเรียงความแก้กระทู้ธรรมตามแบบสนามหลวง
เป็นตัวอย่างสำหรับฝึกหัด ไม่ใช่เฉลย — ผู้สอบควรเรียบเรียงด้วยภาษาของตนเอง และจำบาลีกับคัมภีร์ที่มาให้ถูกต้อง
| พ.ศ. | ชั้น | กระทู้ตั้ง | |
|---|---|---|---|
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สุขํ ยาว ชรา สีลํ 戒行带来快乐，直至老年。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก มัธยม | ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ 纵然财尽，有智慧者仍能生存；若无智慧，纵有财富也难以生存。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๘ | ธรรมศึกษาชั้นเอก อุดม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ 福德非盗贼所能夺。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๗ | ธรรมศึกษาชั้นเอก ประถม | สติมา สุขเมธติ 有正念者获得快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย 积累福德带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ 智者不应亲近恶人，而应亲近善人；恶人引人入地狱，善人使人至善趣。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๖ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา 不应为他人的利益（即使再大）而荒废自己的利益；既知自己的利益，便应专心致力于此。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | นักธรรมชั้นโท | สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ 众生皆求安乐。为求自身安乐而以刑杖伤害众生的人，死后得不到安乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ปาปานํ อกรณํ สุขํ 不作恶带来快乐。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | สีลํ โลเก อนุตฺตรํ 戒行为世间之最上。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นตรี อุดม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๕ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ 劣慧之人得到名位后，行不利于己之事，且损害自己与他人。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๔ | นักธรรมชั้นโท | อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม 如何教导他人，自己便应如此行。善于调御自己的人，方可调御他人；据说，自己实难调御。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | สติมโต สทา ภทฺทํ 有正念者时时增长。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นตรี มัธยม | ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ 福德是众生来世的依靠。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท ประถม | ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก 有忍辱者可谓具慈心、得利养、有名声、常安乐；有忍辱者为诸天与人类所喜爱。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๓ | ธรรมศึกษาชั้นโท มัธยม | อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต 智者应先将自己安立于正当的德行，然后再教导他人，如此便不会被玷污。 |
แต่งกระทู้ |
| ๒๕๖๑ | ธรรมศึกษาชั้นตรี ประถม | ททมาโน ปิโย โหติ 施者受人爱戴。 |
แต่งกระทู้ |
อารัมภบท现将上文所列法语主题之义加以阐释发挥，以作学习与修行之指引。
อธิบายบทตั้ง解释如下：“名位”（yasa）在这里是指地位、权力、名声和随从。这句格言警告说，名位落在没有智慧的人手中，就会成为毁坏自己和他人的工具。
ขยายความบทตั้ง名位和权力就像威力强大的工具。在智者手中，它们被用来为公众创造利益；在愚人手中，它们被用来满足自己的欲望，例如以权力压迫他人、谋取不正当的利益，或骄傲自大到对一切劝告充耳不闻。这样的行为直接伤害他人，最终也会反过来伤害自己，导致失去尊重、受到惩罚，乃至失去名位本身。
ขยายความบทตั้ง这句格言教导我们，得到名位并不只是值得欢喜的事，而是一种需要智慧和德行来维持的责任。将要担任重要职位的人应当做好准备；负责选拔人才的人，也应当考虑其智慧和品行，而不仅仅是能力或亲疏关系。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๑生命的价值不在于寿命的长短；有智慧而修禅观者，即使只活一日，也胜过劣慧之人活上百年。这正如《小部·法句经》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๑解释如下：这句格言教导我们，人生的价值不在于长短，而在于质量，即是否具有智慧和安定的心。
อธิบายบทเชื่อม ๑“无定”是指心散乱，随情绪动摇，没有定力；“禅思”是指以平静安定的心如实观察事物。一个人活到百岁，却没有智慧、心散乱，可能一生都在愚痴和痛苦中度过而不理解人生；而一位已见到人生真相的智者，即使只活一天，所得也更有价值。
อธิบายบทเชื่อม ๑这句话是一种比较，用来强调智慧与定力的价值；并不是说长寿没有价值，也不是鼓励人希望短命。相反，理解这句格言的人会把活着的每一天都看作开发智慧、修习心灵的宝贵机会，因而不让它白白流逝。
ประโยคสะพาน + ที่มา ๒当一个人清楚知道什么是自己真正的利益时，便会致力于圆满完成这项本分；即使他人的利益再大，也不让它遮蔽自己，以致耽误了自己的首要本分。这正如《小部·法句经》中的佛语所说：
อธิบายบทเชื่อม ๒解释如下：“荒废”是指使之白费或丢弃，而“自己的利益”在这里是指人生真正的利益，即在知识、善行和脱离痛苦方面提升自己。这句格言教导我们分清轻重缓急，不要为了其他事情而放弃自己的主要责任，以致自己受到损害。
อธิบายบทเชื่อม ๒在《法句经》中，这句格言与阿塔达他长老有关。当佛陀宣布即将般涅槃时，许多比丘聚集围绕在佛陀身边，但这位长老决心加紧修行，以便先证得道果。佛陀称赞他，说依法修行才是真正恭敬导师的方式。这个故事说明，格言所说的“自己的利益”并不是指物质利益或自私，而是指完成自己的重要责任。
อธิบายบทเชื่อม ๒然而，这句格言并不是教人忽视帮助他人。佛教既讲自利，也讲利他，但尚未提升自己的人帮助他人的能力有限，正如不会游泳的人很难救起溺水的人。因此，提升自己是有效而持久地帮助他人的基础。
ตัวอย่างในชีวิต在日常生活中，当上主管后利用权力欺压下属的人，会破坏工作氛围，最终遭到反对。在网上出名后利用名气推销骗人产品的人，会伤害追随者，也失去信誉。当上班长后对同学颐指气使的学生，得不到大家的配合。而谦逊、公正地运用职位的人，才会赢得真正的尊重。
สรุป总而言之，得到名位或职位的人，应当让智慧引导权力的运用，多想责任而少想权利，并把名位用于各方的利益。这正如篇首作为主题所引的法语所说：
ปิดท้าย以上所述，其义如此。