พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
สีลวรรค — หมวดศีล
สีลวรรค — หมวดศีล · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Sīlaṃ yāva jarā sādhu.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๕๐.
คำแปล : ศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา.
नेपाली : शीलले वृद्धावस्थासम्म हित सिद्ध गर्छ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา.
EnglishVirtue accomplishes benefit until old age.
IndonesiaSila mendatangkan manfaat hingga usia tua.
中文戒行成就利益,直至老年。
DeutschSittlichkeit bringt Nutzen bis ins hohe Alter.
DanskDyd bringer gavn indtil alderdommen.
हिन्दीशील वृद्धावस्था तक हित सिद्ध करता है।
日本語戒は老いに至るまで利益を成し遂げる。
नेपालीशीलले वृद्धावस्थासम्म हित सिद्ध गर्छ।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "सीलं याव जरा साधु" को अर्थ हो "शीलले बुढेसकालसम्म हित सिद्ध गर्छ।" "शील" भन्नाले असल आचरण, अर्थात् हानिकारक कर्म र वचनबाट विरत भई शरीर र वचनलाई राम्ररी संयमित राख्नु बुझिन्छ। "बुढेसकालसम्म" भन्नाले वृद्ध अवस्थामा नपुगेसम्म भन्ने बुझिन्छ। सूक्ति "सीलं याव जरा साधु" को अर्थ हो "शीलले बुढेसकालसम्म हित सिद्ध गर्छ।" यसले देखाउँछ कि शील जीवनका सबै उमेरमा मूल्यवान् र उपकारी छ; बालक होस्, वयस्क होस् वा वृद्ध, शील पालन गर्नु सधैं असल हुन्छ र हित ल्याउँछ।

संयुत्तनिकायको सगाथावग्गमा रहेको जरासुत्तमा एक देवताले भगवान् बुद्धसँग बुढेसकालसम्म हित सिद्ध गर्ने कुरा के हो भनी सोधे, र उहाँले त्यो शील हो भनी उत्तर दिनुभयो। अट्ठकथाले यसलाई बाहिरी गहनासँग तुलना गरेर व्याख्या गर्छ, र देखाउँछ कि शील सबै उमेरका व्यक्तिलाई सुहाउने सौन्दर्य हो, चाहे बाल्यकाल होस्, मध्य उमेर होस् वा बुढेसकाल। शरीरको सौन्दर्य र बल समयसँगै बदलिए पनि असल आचरणको मूल्य व्यक्तिको उमेर बढ्दैमा घट्दैन। त्यसैले शील पालन गर्ने व्यक्तिले आफ्नो भलाइलाई वृद्ध अवस्थासम्म कायम राख्न सक्छ।

शीलको उपयोगिता अरूबाट माया वा प्रशंसा पाउनुमा मात्र सीमित छैन, बरु अरूलाई हानि पुर्‍याउने, भ्रष्टाचार गर्ने र झुट बोल्ने कामबाट दुःख उत्पन्न नगर्नुमा पनि छ। शील पालन गर्ने व्यक्तिसँग आफ्नो आचरण सम्झँदा मन हलुका हुने कारण हुन्छ। साथै, इमानदारी र एकअर्काको फाइदा नउठाउने बानीले सँगै बस्दा विश्वास निर्माण गर्न सघाउँछ। त्यसैले निरन्तर शील पालन गर्नु असल आचरणलाई दृढ बनाउने अभ्यास हो, र यसले आफू र समाज दुवैको हित गर्छ।

दैनिक जीवनमा, चोरी नगर्ने, झुट नबोल्ने र साथीलाई नहेप्ने जस्ता शील पालनको अभ्यास गर्ने विद्यार्थीले असल बानीको जग बसाल्छ। शील पालन गर्ने कामदारले भ्रष्टाचार र वचनद्वारा अरूलाई चोट पुर्‍याउने कामबाट टाढा रहन्छ, जसले सँगै काम गर्दा विश्वास कायम राख्न सघाउँछ। इमानदार आचरण गर्ने, अरूको फाइदा नउठाउने र अरूलाई हानि नपुर्‍याउने वृद्धवृद्धा पनि सन्तानका लागि राम्रो उदाहरण र मनको शरण बन्न सक्छन्। यी उदाहरणले देखाउँछन् कि शील सबै उमेरमा उपयोगी छ र निरन्तर अभ्यास गर्नुपर्छ। पहिले गल्ती गरेको व्यक्तिले पनि त्यसको दोष देखेर सुधार्ने सङ्कल्प गरे शील पालन सुरु गरेर आफ्नो आचरण राम्रो बनाउन सक्छ।

त्यसैले सबै उमेरमा मूल्यवान् जीवन चाहनेले आजैदेखि शील पालन गर्नुपर्छ र जीवनभर आफ्नो आचरणलाई असल बनाइराख्न लगनशील हुनुपर्छ, किनकि शील उमेरमा निर्भर नहुने सौन्दर्य हो, र बाल्यकालदेखि बुढेसकालसम्म आफू र अरू दुवैको हित गर्ने जीवनको सिद्धान्त हो, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "शीलले बुढेसकालसम्म हित सिद्ध गर्छ।"

บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สุขํ ยาว ชรา สีลํ.
शीलले वृद्धावस्थासम्म सुख दिन्छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สีลํ กิเรว กลฺยาณํ.
भनिन्छ, शील नै कल्याण हो।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๙.
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
शील संसारमा सर्वोत्तम हो।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ.
शील सँगै बस्दा थाहा हुन्छ।
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร.
सर्वत्र संयम राम्रो हो।
สํ. ส. ๑๕/๑๐๖. ขุ. ธ. ๒๕/๖๔.
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
सावधान रहँदा वैर उत्पन्न हुँदैन।
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี.
ज्ञानीले शीलको रक्षा गर्नुपर्छ।
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๘๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก