พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
สีลวรรค — หมวดศีล
สีลวรรค — หมวดศีล · ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Sādhu sabbattha saṃvaro.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๑๐๖. ขุ. ธ. ๒๕/๖๔.
คำแปล : ความสำรวมในที่ทั้งปวง เป็นดี.
नेपाली : सर्वत्र संयम राम्रो हो।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยความสำรวมในที่ทั้งปวง เป็นดี.
EnglishRestraint everywhere is good.
IndonesiaPengendalian diri di segala tempat adalah baik.
中文处处防护,是为善。
DeutschZurückhaltung überall ist gut.
DanskBeherskelse overalt er godt.
हिन्दीसर्वत्र संयम अच्छा है।
日本語あらゆるところでの自制は善い。
नेपालीसर्वत्र संयम राम्रो हो।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "साधु सब्बत्थ संवरो" को अर्थ हो "सर्वत्र संयम राम्रो हो।" "संयम" को अर्थ हो सावधान रहनु र आफ्नो आचरणलाई नियन्त्रण गर्नु ताकि त्यो बहकियोस् वा कठिनाइ उत्पन्न गरोस्। "सर्वत्र" को यहाँ अर्थ हो सबै इन्द्रिय-द्वारमा संयम, जसमा अनुभव, कर्म, वचन र विचार समावेश छन्। त्यसैले यो सूक्तिले सिकाउँछ कि पूर्ण रूपमा सावधान रहनू र असावधानी वा क्लेशलाई आफू र अरूलाई हानि पुर्‍याउन नदिनू।

धम्मपदको भिक्खुवग्गमा भगवान् बुद्धले आँखा, कान, नाक, जिब्रो, शरीर, वचन र मनको संयम तथा सबै द्वारमा संयमको मूल्य बताउनुभयो, र भन्नुभयो कि सबै द्वारमा संयमित भिक्षु सबै दुःखबाट मुक्त हुन्छ। यो अंशले दुःखको अन्तका लागि धम्म-अभ्यासमा संयमको महत्त्व देखाउँछ। यसको अर्थ सभ्य व्यवहार मात्र होइन, बरु त्यो प्रशिक्षण पनि हो जसले अकुशल अवस्थालाई मनमाथि हावी हुन दिँदैन।

शरीरको संयमको अर्थ हो हानि पुर्‍याउने, चोरी र काम-मिथ्याचारबाट बच्नु। वचनको संयमको अर्थ हो झुट, चुक्ली, कठोर वचन र व्यर्थको गफबाट बच्नु। मनको संयमको अर्थ हो ध्यान दिनु कि लोभ, क्रोध र मोह हावी भएर हानिकारक विचार, वचन वा कर्मतर्फ नलैजाऊन्। यसबाहेक, इन्द्रिय-संयमको अभ्यास गर्नुपर्छ, अर्थात् आँखा, कान, नाक, जिब्रो, शरीर र मनले अनुभव गर्दा सावधान रहनु, ताकि विभिन्न विषय हेर्दा, सुन्दा वा अनुभव गर्दा स्मृति बनिरहोस् र राग वा द्वेषले अकुशल अवस्था र हानितर्फ नलैजाओस्।

दैनिक जीवनमा संयम उचित कर्मबाट प्रकट हुन्छ, जस्तो सार्वजनिक ठाउँमा अरूलाई बाधा पुग्ने गरी हल्ला नगर्नु, र सामाजिक सञ्जालको प्रयोग कठोर शब्द, निन्दा र नसोची सन्देश फर्वार्ड नगरी गर्नु, जसले द्वन्द्व र कठिनाइका कारण घटाउन सहायता गर्छ। कुनै विद्यार्थीका लागि, जब उसले कुनै सहपाठीलाई सफल भएको देख्छ र उसमा ईर्ष्या उठ्छ, तब उसले सजग भएर मनको रक्षा गर्नुपर्छ, सहपाठीलाई चोट पुर्‍याउने केही भन्नु वा गर्नु हुँदैन, र बरु आफ्नो योग्यता बढाउनतर्फ मोडिनुपर्छ। यस्तो संयमले हामीलाई नसोची भावनाको पछि लाग्नुको सट्टा जिम्मेवारीपूर्वक कर्म रोज्न सिकाउँछ।

त्यसैले जीवनमा शान्ति चाहनेले अनुभव, कर्म, वचन र विचारमा निरन्तर संयमको अभ्यास गर्नुपर्छ र हरेक ठाउँ तथा हरेक अवसरमा त्यसलाई अपनाउनुपर्छ। संयम त्यो बारजस्तो हो जसले हामीलाई असावधानीले पापमा जानबाट रोक्छ, र मन तथा प्रज्ञाको विकासलाई सहारा दिने जग हो। निरन्तर अभ्यासले यसले हामीलाई सावधानीपूर्वक बाँच्न र हानि घटाउन सहायता गर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "सर्वत्र संयम राम्रो हो।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
शीलले वृद्धावस्थासम्म हित सिद्ध गर्छ।
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
สุขํ ยาว ชรา สีลํ.
शीलले वृद्धावस्थासम्म सुख दिन्छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สีลํ กิเรว กลฺยาณํ.
भनिन्छ, शील नै कल्याण हो।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๙.
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
शील संसारमा सर्वोत्तम हो।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ.
शील सँगै बस्दा थाहा हुन्छ।
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
सावधान रहँदा वैर उत्पन्न हुँदैन।
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี.
ज्ञानीले शीलको रक्षा गर्नुपर्छ।
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๘๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก