พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
ธรรมศึกษาชั้นตรี (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๔๓ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๔๓ บท
ทานวรรค — หมวดทาน ๑๓ บท
ทานญฺจ ยุทฺธญฺจ สมานมาหุ.
 คำอธิบาย
布施と戦いは同じであると言われる。
สํ. ส. ๑๕/๒๙. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙.
นตฺถิ จิตฺเต ปสนฺนมฺหิ อปฺปกา นาม ทกฺขิณา.
 คำอธิบาย
心が浄信に満ちているとき、小さいと呼ばれる布施はない。
ขุ. วิมาน. ๒๖/๘๒.
วิเจยฺย ทานํ สุคตปฺปสตฺถํ.
 คำอธิบาย
選んで施す布施は善逝によって称賛される。
สํ. ส. ๑๕/๓๐. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙. เปต. ๒๖/๑๙๗.
พาลา หเว นปฺปสํสนฺติ ทานํ.
 คำอธิบาย
愚か者だけが布施を称賛しない。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘.
ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ.
 คำอธิบาย
施す者は友情を結ぶ。
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖.
ททํ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู.
 คำอธิบาย
施す者は愛され、多くの人が彼と交わる。
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๓.
ททมาโน ปิโย โหติ.
 คำอธิบาย
施す者は愛される。
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๔.
สุขสฺส ทาตา เมธาวี สุขํ โส อธิคจฺฉติ.
 คำอธิบาย
幸福を与える賢者は幸福を得る。
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๕.
มนาปทายี ลภเต มนาปํ.
 คำอธิบาย
好ましいものを施す者は好ましいものを得る。
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๕.
เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ.
 คำอธิบาย
最上のものを施す者は最上の境地に至る。
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
อคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํ.
 คำอธิบาย
最上のものを施す者は再び最上のものを得る。
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.
 คำอธิบาย
施すとき、功徳は増す。
ที. มหา. ๑๐/๑๕๘. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
ทเทยฺย ปุริโส ทานํ.
 คำอธิบาย
人は与えるべきものを与えるべきである。
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๗.
ปาปวรรค — หมวดบาป ๑๓ บท
มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ.
 คำอธิบาย
悪しき法はまことに垢である、この世においても来世においても。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย.
 คำอธิบาย
悪の積み重ねは苦をもたらす。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปาปานํ อกรณํ สุขํ.
 คำอธิบาย
悪をなさないことは楽をもたらす。
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
ปาปํ ปาเปน สุกรํ.
 คำอธิบาย
悪人には悪事がたやすい。
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๘.
ปาเป น รมตี สุจิ.
 คำอธิบาย
清らかな人は悪を喜ばない。
วิ. มหา. ๕/๓๔. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๖.
สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม.
 คำอธิบาย
邪悪な性質の者は自らの業によって苦しむ。
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๙.
ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ.
 คำอธิบาย
善き人々は苦行によって悪業を捨てる。
ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๕.
ปาปานิ กมฺมานิ กโรนฺติ โมหา.
 คำอธิบาย
人は愚かさゆえに悪業をなす。
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๘๐.
นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต.
 คำอธิบาย
悪をなさない者に悪はない。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
ธมฺมํ เม ภณมานสฺส น ปาปมุปลิมฺปติ.
 คำอธิบาย
私が法を説いているとき、悪は私を汚さない。
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๔.
นตฺถิ อการิยํ ปาปํ มุสาวาทิสฺส ชนฺตุโน.
 คำอธิบาย
嘘つきがなさないような悪はない。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๓.
ปาปานิ ปริวชฺชเย.
 คำอธิบาย
あらゆる悪を避けるべきである。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ.
 คำอธิบาย
食のためであっても悪をなすべきではない。
นัย-ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๒.
ปุญญวรรค — หมวดบุญ ๕ บท
ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ.
 คำอธิบาย
功徳は盗賊に奪われない。
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
ปุญฺญํ สุขํ ชีวิตสงฺขยมฺหิ.
 คำอธิบาย
功徳は命の終わりに楽をもたらす。
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย.
 คำอธิบาย
功徳の積み重ねは楽をもたらす。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ.
 คำอธิบาย
功徳は来世における生きものの拠り所である。
สํ. ส. ๑๕/๒๖. องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๔. ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๔.
ปุญฺญานิ กยิราถ สุขาวหานิ.
 คำอธิบาย
楽をもたらす功徳をなすべきである。
สํ. ส. ๑๕/๓. องฺ. ติก. ๒๐/๑๙๘.
สติวรรค — หมวดสติ ๔ บท
สติ โลกสฺมิ ชาคโร.
 คำอธิบาย
念は世において目覚めている法である。
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
สติมโต สทา ภทฺทํ.
 คำอธิบาย
念ある人はつねに栄える。
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
สติมา สุขเมธติ.
 คำอธิบาย
念ある人は楽を得る。
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
สติมโต สุเว เสยฺโย.
 คำอธิบาย
念ある人は日ごとに勝れていく。
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
สีลวรรค — หมวดศีล ๘ บท
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
 คำอธิบาย
戒は老いに至るまで利益を成し遂げる。
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
สุขํ ยาว ชรา สีลํ.
 คำอธิบาย
戒は老いに至るまで楽をもたらす。
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สีลํ กิเรว กลฺยาณํ.
 คำอธิบาย
戒こそが善であると言われる。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๙.
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
 คำอธิบาย
戒は世において最上である。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ.
 คำอธิบาย
戒は共に住むことによって知られる。
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร.
 คำอธิบาย
あらゆるところでの自制は善い。
สํ. ส. ๑๕/๑๐๖. ขุ. ธ. ๒๕/๖๔.
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
 คำอธิบาย
つねに気をつけているとき、怨みは生じない。
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี.
 คำอธิบาย
賢者は戒を守るべきである。
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๘๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก