พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๓๒ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓๒ บท
อัตตวรรค — หมวดตน
อัตตวรรค — หมวดตน · ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถนพหุนาปิ น หาปเย
อตฺตทตฺถมภิญฺญายสทตฺถปสุโต สิยา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Attadatthaṃ paratthenaBahunāpi na hāpaye
AttadatthamabhiññāyaSadatthapasuto siyā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๓๗.
คำแปล : บุคคลไม่ควรพล่าประโยชน์ของตน เพราะประโยชน์ผู้อื่นแม้มาก รู้จักประโยชน์ของตนแล้ว พึงขวนขวายในประโยชน์ของตน.
नेपाली : अरूको हित जति ठूलो भए पनि त्यसका लागि आफ्नो हित त्याग्नु हुँदैन। आफ्नो हित जानेर त्यसमा तत्पर रहनुपर्छ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยบุคคลไม่ควรพล่าประโยชน์ของตน เพราะประโยชน์ผู้อื่นแม้มาก รู้จักประโยชน์ของตนแล้ว พึงขวนขวายในประโยชน์ของตน.
EnglishOne should not neglect one's own good for the sake of another's, however great. Knowing one's own good, one should be intent upon it.
IndonesiaSeseorang hendaknya tidak mengabaikan kesejahteraan dirinya demi kesejahteraan orang lain, betapapun besarnya. Setelah mengenali kesejahteraan diri, hendaknya ia tekun mengusahakannya.
中文不应为他人的利益(即使再大)而荒废自己的利益;既知自己的利益,便应专心致力于此。
DeutschMan soll das eigene Wohl nicht um des Wohles anderer willen vernachlässigen, sei es auch noch so groß. Wer sein eigenes Wohl erkannt hat, soll sich ihm mit Eifer widmen.
DanskMan bør ikke forsømme sit eget vel for andres skyld, hvor stort det end måtte være. Den, der har erkendt sit eget vel, bør hengive sig til det.
हिन्दीदूसरों के हित के लिए, चाहे वह कितना ही बड़ा हो, अपने हित की उपेक्षा न करे। अपने हित को जानकर उसमें तत्पर रहे।
日本語他人の利益がどれほど大きくても、それのために自らの利益を捨ててはならない。自らの利益を知り、それに励むべきである。
नेपालीअरूको हित जति ठूलो भए पनि त्यसका लागि आफ्नो हित त्याग्नु हुँदैन। आफ्नो हित जानेर त्यसमा तत्पर रहनुपर्छ।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "अत्तदत्थं परत्थेन बहुनापि न हापये, अत्तदत्थमभिञ्ञाय सदत्थपसुतो सिया" को अर्थ हो "अरूको हितका लागि, जति ठूलो भए पनि, आफ्नो हितको उपेक्षा गर्नु हुँदैन; आफ्नो हित जानेर त्यसैमा तत्पर रहनुपर्छ।" "उपेक्षा" को अर्थ यहाँ खेर जान दिनु वा छाड्नु हो, र "आफ्नो हित" को अर्थ हो जीवनको साँचो हित, अर्थात् ज्ञान, भलाइ र दुःखबाट मुक्तिमा आफ्नो विकास। यो सूक्तिले प्राथमिकता तय गर्न सिकाउँछ, ताकि हामी अरू कामका लागि आफ्नो मुख्य कर्तव्य छाडेर आफैंलाई हानि नपुर्‍याऔं।

धम्मपदमा यो सूक्ति अत्तदत्थ थेरसँग सम्बन्धित छ। जब भगवान् बुद्धले परिनिर्वाणको घोषणा गर्नुभयो, धेरै भिक्षुहरू उहाँको वरिपरि जम्मा भए, तर थेरले पहिले मार्गफल प्राप्त गर्न आफ्नो अभ्यास तीव्र पार्ने निश्चय गरे। भगवान्ले उनको प्रशंसा गर्नुभयो र भन्नुभयो कि धम्मअनुसार अभ्यास गर्नु नै शास्ताको साँचो पूजा हो। यो कथाले देखाउँछ कि सूक्तिमा "आफ्नो हित" भौतिक लाभ वा स्वार्थ होइन, बरु आफ्नो महत्त्वपूर्ण कर्तव्य पूरा गर्नु हो।

तैपनि यो सूक्तिले अरूलाई सहायता गर्ने कुराको उपेक्षा गर्न सिकाउँदैन। बुद्धशासनले आत्महित र परहित दुवै सिकाउँछ, तर जसले अझै आफ्नो विकास गरेको छैन, उसले अरूलाई सीमित रूपमा मात्र सहायता गर्न सक्छ, जस्तो पौडी खेल्न नजान्नेले डुब्दै गरेकालाई बचाउन सक्दैन। त्यसैले आफ्नो विकास अरूलाई प्रभावकारी र दिगो रूपमा सहायता गर्ने जग हो।

दैनिक जीवनमा, जुन विद्यार्थीले सबै साथीको काममा सहायता गर्ने वचन दिन्छ, यहाँसम्म कि आफ्नो पाठ दोहोर्‍याउने समय नै बाँकी रहँदैन र परीक्षामा अनुत्तीर्ण हुन्छ, उसले आफ्नो हितको उपेक्षा गर्छ। जो समाजका लागि काम गर्दा आफ्नो स्वास्थ्य वा परिवारको हेरचाहको उपेक्षा गर्छ, उसले सायद लामो समयसम्म भलाइ गर्न सक्दैन। तर जो लगनसाथ पढ्छ, आफ्ना कर्तव्य राम्ररी निभाउँछ र उचित समय निकालेर अरूलाई सहायता गर्छ, उसले आफ्नो र अरूको दुवैको हित पाउँछ।

त्यसैले सार्थक जीवन चाहनेले आफ्नो साँचो कर्तव्य र हित के हो भनी जान्नुपर्छ, त्यसलाई पूरा गर्न प्रयास गर्नुपर्छ र आफ्ना सिद्धान्त नछाडी अरूलाई सहायता गर्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "अरूको हितका लागि, जति ठूलो भए पनि, आफ्नो हितको उपेक्षा गर्नु हुँदैन; आफ्नो हित जानेर त्यसैमा तत्पर रहनुपर्छ।"

บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ / สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม.
अरूलाई जस्तो सिकाइन्छ, आफैँले त्यस्तै गर्नुपर्छ। आफूलाई राम्ररी वशमा राख्नेले नै अरूलाई वशमा राख्न सक्छ; भनिन्छ, आफूलाई वशमा राख्नु गाह्रो छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย / อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต.
पण्डितले पहिले आफूलाई उचित गुणमा स्थापित गर्नुपर्छ, त्यसपछि अरूलाई सिकाउनुपर्छ; तब ऊ मलिन हुँदैन।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก