พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๓๒ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓๒ บท
กัมมวรรค — หมวดกรรม
กัมมวรรค — หมวดกรรม · ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
อติสีตํ อติอุณฺหํอติสายมิทํ อหุ
อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเตอตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Atisītaṃ atiuṇhaṃAtisāyamidaṃ ahu
Iti vissaṭṭhakammanteAtthā accenti māṇave.
คัมภีร์ที่มา : ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.
คำแปล : ประโยชน์ทั้งหลายย่อมล่วงเลยคนผู้ทอดทิ้งการงาน ด้วยอ้างว่า หนาวนัก ร้อนนัก เย็นเสียแล้ว.
नेपाली : ‘धेरै जाडो छ, धेरै गर्मी छ, धेरै ढिलो भयो’ भन्दै काम छोड्नेबाट सबै लाभ बितेर जान्छन्।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยประโยชน์ทั้งหลายย่อมล่วงเลยคนผู้ทอดทิ้งการงาน ด้วยอ้างว่า หนาวนัก ร้อนนัก เย็นเสียแล้ว.
EnglishSaying, “It’s too cold, it’s too hot, it’s too late,” one delays and abandons work; thus they let their chances pass by.
IndonesiaTerlalu dingin atau terlalu panas, atau terlalu terlambat, jangan jadikan alasan untuk menunda kewajiban. Jika seseorang menunda pekerjaannya, waktu dan kesempatan akan hilang bagi manusia.
中文以“太冷、太热、太晚了”为借口而放弃工作的人,一切利益都会从他身边流逝。
DeutschWer die Arbeit liegen lässt mit den Worten „zu kalt, zu heiß, zu spät“ – an dem geht aller Nutzen vorüber.
DanskDen, der lader arbejdet ligge med ordene »for koldt, for varmt, for sent« – ham går al gavn forbi.
हिन्दी‘बहुत ठंड है, बहुत गर्मी है, बहुत देर हो गई’ कहकर काम छोड़ देने वाले के पास से सारे लाभ निकल जाते हैं।
日本語「寒すぎる、暑すぎる、もう遅い」と言って仕事を捨てる人からは、あらゆる利益が過ぎ去っていく。
नेपाली‘धेरै जाडो छ, धेरै गर्मी छ, धेरै ढिलो भयो’ भन्दै काम छोड्नेबाट सबै लाभ बितेर जान्छन्।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "अतिसीतं अतिउण्हं अतिसायमिदं अहु, इति विस्सट्ठकम्मन्ते अत्था अच्चेन्ति माणवे" को अर्थ हो "जसले 'धेरै जाडो छ, धेरै गर्मी छ, धेरै अबेर भयो' भनेर काम छाड्छ, उसको छेउबाट लाभहरू बितेर जान्छन्।" यो सूक्तिले सिकाउँछ कि सधैं काम टार्ने वा छाड्ने बहाना खोज्नेले पाउनुपर्ने लाभ गुमाउँछ, किनकि अवसर र समयले कसैलाई पर्खँदैन।

यो सूक्ति सिगालक सुत्तबाट लिइएको हो, जुन भगवान् बुद्धले युवक सिगालकलाई उपदेश दिनुभएको थियो, जसमा आलस्यका दोष बताइएका छन्: अल्छी व्यक्ति प्रायः भन्छ कि धेरै जाडो छ, धेरै गर्मी छ, धेरै अबेर भयो, धेरै चाँडो छ, धेरै भोक लाग्यो, धेरै अघायो, र त्यसैले काम गर्दैन। परिणामस्वरूप अझै उत्पन्न नभएको धन उत्पन्न हुँदैन, र उत्पन्न भइसकेको धन सकिन्छ। यी बहाना तर्कसंगत सुनिन्छन्, तर वास्तवमा मनको आलस्यलाई ढाक्छन्।

अल्छीका बहानाको एउटा महत्त्वपूर्ण विशेषता छ: ती कहिल्यै सकिँदैनन्। जाडोबाट बच्यो भने गर्मी आउँछ; गर्मीबाट बच्यो भने साँझ पर्छ। सबै कुरा तयार हुने प्रतीक्षा गर्ने हो भने सायद केही पनि हुँदैन। तैपनि साँच्चै थाकेको वा बिरामी हुँदा आराम आवश्यक छ। यो सूक्तिले कर्तव्यबाट पन्छिन बहानाको प्रयोगबारे चेतावनी दिन्छ; स्वास्थ्यको ख्याल राख्नबाट रोक्दैन।

दैनिक जीवनमा, जुन विद्यार्थीले आफूलाई भन्छ कि आज धेरै थाकेँ, भोलि पढ्छु, र परीक्षाको दिनसम्म टार्दै जान्छ, ऊ तयार हुँदैन र अवसर गुमाउँछ। गर्मीका कारण खेत तयार नगर्ने किसानले रोपाइँको मौसम गुमाउन सक्छ। व्यायाम गर्न चाहने तर राम्रो मौसमको प्रतीक्षा गर्नेले सायद कहिल्यै सुरु गर्दैन। तर परिस्थितिअनुसार ढलेर काम गर्नेले निरन्तर परिणाम पाउँछ।

त्यसैले सफलता चाहनेले आफ्नो मनका बहाना हेर्नुपर्छ, के वास्तविक आवश्यकता हो र के केवल आलस्य भनी चिन्नुपर्छ, र नियमित रूपमा आफ्ना कर्तव्य निभाउनुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "जसले 'धेरै जाडो छ, धेरै गर्मी छ, धेरै अबेर भयो' भनेर काम छाड्छ, उसको छेउबाट लाभहरू बितेर जान्छन्।"

บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อถ ปาปานิ กมฺมานิ กรํ พาโล น พุชฺฌติ / เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
मन्दबुद्धि मूर्खले पाप गर्दा थाहा पाउँदैन; ऊ आफ्नै कर्मले आगोमा जलेझैँ सन्तप्त हुन्छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.
ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลํ / กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ.
जस्तो बीउ रोप्यो, त्यस्तै फल पाइन्छ; राम्रो गर्नेले राम्रो, नराम्रो गर्नेले नराम्रो पाउँछ।
สํ. ส. ๑๕/๓๓๓.
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ นาวพุชฺฌติ / อตฺถา ตสฺส ปลุชฺชนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
अरूले पहिले गरिदिएको उपकार र हित नचिन्नेको चाहेका प्रयोजनहरू नष्ट हुन्छन्।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ อนุพุชฺฌติ / อตฺถา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
अरूले पहिले गरिदिएको उपकार र हित चिन्नेको चाहेका प्रयोजनहरू बढ्छन्।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
โย ปุพฺเพ กรณียานิ ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ / วรุณกฏฺฐํ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ.
पहिले गर्नुपर्ने काम पछि गर्न चाहनेले पछि पछुताउँछ, वरुण रूखको हाँगा भाँच्ने युवकझैँ।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
สเจ ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ นิคจฺฉติ / โปราณกํ กตํ ปาปํ ตเมโส มุญฺจเต อิณํ.
पहिले गरेका पुण्य-पापका कारण सुख-दुःख भोग्दा, ऋण तिरेझैँ पुरानो पापबाट मुक्त भइन्छ।
ขุ. ชา. ปญฺญาส. ๒๘/๒๕.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.
सबै प्राणी सुख चाहन्छन्। आफ्नो सुख खोज्दै दण्डले अरूलाई पीडा दिने मरेपछि सुख पाउँदैन।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น หึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ.
सबै प्राणी सुख चाहन्छन्। आफ्नो सुख खोज्दा पनि दण्डले अरूलाई पीडा नदिने मरेपछि सुख पाउँछ।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก