พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๓๒ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓๒ บท
กัมมวรรค — หมวดกรรม
กัมมวรรค — หมวดกรรม · ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณกตตฺโถ นาวพุชฺฌติ
อตฺถา ตสฺส ปลุชฺชนฺติเย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Yo pubbe katakalyāṇoKatattho nāvabujjhati
Atthā tassa palujjantiYe honti abhipatthitā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
คำแปล : ผู้ใด อันผู้อื่นทำความดี ทำประโยชน์ให้ในกาลก่อน แต่ไม่รู้สึก (คุณของเขา) ประโยชน์ที่ผู้นั้นปรารถนาย่อมฉิบหาย.
नेपाली : अरूले पहिले गरिदिएको उपकार र हित नचिन्नेको चाहेका प्रयोजनहरू नष्ट हुन्छन्।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้ใด อันผู้อื่นทำความดี ทำประโยชน์ให้ในกาลก่อน แต่ไม่รู้สึก (คุณของเขา) ประโยชน์ที่ผู้นั้นปรารถนาย่อมฉิบหาย.
EnglishOne who does not recognize the good done to him and the benefit rendered to him in the past — the aims he desires will come to ruin.
IndonesiaOrang yang tidak menyadari kebaikan dan manfaat yang telah diberikan orang lain kepadanya di masa lalu, tujuan yang ia dambakan akan hancur.
中文对他人先前所行的善举与恩惠毫无感念的人,其所期望的利益必将毁灭。
DeutschWer die Wohltat und den Nutzen nicht erkennt, die ihm andere zuvor erwiesen haben – dem gehen die Ziele, die er ersehnt, zugrunde.
DanskDen, der ikke erkender det gode og den gavn, andre tidligere har vist ham – hans ønskede mål går til grunde.
हिन्दीजो पहले दूसरों द्वारा किए गए उपकार और हित को नहीं पहचानता, उसके वांछित प्रयोजन नष्ट हो जाते हैं।
日本語他人が先になしてくれた善行と恩恵に気づかない者――その望む利益は滅びる。
नेपालीअरूले पहिले गरिदिएको उपकार र हित नचिन्नेको चाहेका प्रयोजनहरू नष्ट हुन्छन्।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "यो पुब्बे कतकल्याणो कतत्थो नावबुज्झति, अत्था तस्स पलुज्जन्ति ये होन्ति अभिपत्थिता" को अर्थ हो "जसले पहिले अरूबाट उपकार र लाभ पायो, तर त्यसलाई जान्दैन, उसका चाहेका लाभ नष्ट हुन्छन्।" यो सूक्तिले कृतघ्नताको हानि बताउँछ, अर्थात् अरूले हाम्रा लागि गरेको भलाइ नचिन्नु वा त्यसको मूल्य नबुझ्नु।

अरूको उपकार नमान्ने व्यक्ति प्रायः पाएको सहायतालाई सामान्य कुरा वा आफ्नो अधिकार ठान्छ। लाभ पाएपछि ऊ त्यसलाई बिर्सन्छ, वा कहिलेकाहीँ नराम्रो कर्मले त्यसको बदला पनि दिन्छ। परिणामस्वरूप मानिसहरू उसमाथिको विश्वास गुमाउँछन् र सहायता गर्न चाहँदैनन्। जब उसलाई सहायता चाहिन्छ वा ऊ केही चाहन्छ, तब उसको साथमा कोही हुँदैन, र चाहेको लाभ नष्ट हुन्छ।

बुद्धशासनले कृतज्ञतालाई सज्जनको लक्षण भन्छ। संसारमा दुर्लभ व्यक्तिमध्ये एक त्यो हो जसले अरूको उपकार मान्छ र त्यसको प्रतिदान गर्छ। त्यसैले कृतघ्नता कुनै सानो दोष होइन, बरु सम्बन्ध र जीवनका अवसरलाई नष्ट गर्ने कुरा हो। उपकार मान्न सधैं मूल्यवान् वस्तुले बदला चुकाउनु आवश्यक छैन; त्यसलाई सम्झनु, धन्यवाद दिनु र सहायता गर्नेलाई हानि नपुर्‍याउनु नै महत्त्वपूर्ण जग हो।

दैनिक जीवनमा, आमाबुबाले हुर्काएका तर ठूलो भएपछि उनीहरूको हेरचाहको उपेक्षा गर्ने सन्तानले परिवारको आत्मीयता गुमाउँछन् र समाजको निन्दा पाउँछन्। शिक्षकले सफल हुन सहायता गरेको तर पछि त्यही शिक्षकबारे अपमानजनक कुरा गर्ने विद्यार्थीले विश्वसनीयता गुमाउँछ। संस्थाले विकासको अवसर दिएको तर पछि संस्थाका गोप्य कुरा बाहिर ल्याउने कर्मचारीमाथि फेरि कसैले विश्वास गर्दैन।

त्यसैले उन्नति चाहनेले सधैं अरूले गरेको उपकार सम्झनुपर्छ, धन्यवाद दिनुपर्छ र भलाइको बदला कहिल्यै खराबीले दिनु हुँदैन, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "जसले पहिले अरूबाट उपकार र लाभ पायो, तर त्यसलाई जान्दैन, उसका चाहेका लाभ नष्ट हुन्छन्।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อติสีตํ อติอุณฺหํ อติสายมิทํ อหุ / อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
‘धेरै जाडो छ, धेरै गर्मी छ, धेरै ढिलो भयो’ भन्दै काम छोड्नेबाट सबै लाभ बितेर जान्छन्।
ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.
อถ ปาปานิ กมฺมานิ กรํ พาโล น พุชฺฌติ / เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
मन्दबुद्धि मूर्खले पाप गर्दा थाहा पाउँदैन; ऊ आफ्नै कर्मले आगोमा जलेझैँ सन्तप्त हुन्छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.
ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลํ / กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ.
जस्तो बीउ रोप्यो, त्यस्तै फल पाइन्छ; राम्रो गर्नेले राम्रो, नराम्रो गर्नेले नराम्रो पाउँछ।
สํ. ส. ๑๕/๓๓๓.
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ อนุพุชฺฌติ / อตฺถา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
अरूले पहिले गरिदिएको उपकार र हित चिन्नेको चाहेका प्रयोजनहरू बढ्छन्।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
โย ปุพฺเพ กรณียานิ ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ / วรุณกฏฺฐํ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ.
पहिले गर्नुपर्ने काम पछि गर्न चाहनेले पछि पछुताउँछ, वरुण रूखको हाँगा भाँच्ने युवकझैँ।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
สเจ ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ นิคจฺฉติ / โปราณกํ กตํ ปาปํ ตเมโส มุญฺจเต อิณํ.
पहिले गरेका पुण्य-पापका कारण सुख-दुःख भोग्दा, ऋण तिरेझैँ पुरानो पापबाट मुक्त भइन्छ।
ขุ. ชา. ปญฺญาส. ๒๘/๒๕.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.
सबै प्राणी सुख चाहन्छन्। आफ्नो सुख खोज्दै दण्डले अरूलाई पीडा दिने मरेपछि सुख पाउँदैन।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น หึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ.
सबै प्राणी सुख चाहन्छन्। आफ्नो सुख खोज्दा पनि दण्डले अरूलाई पीडा नदिने मरेपछि सुख पाउँछ।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก