พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๓๒ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓๒ บท
ปัญญาวรรค — หมวดปัญญา
ปัญญาวรรค — หมวดปัญญา · ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
ยาวเทว อนตฺถายญตฺตํ พาลสฺส ชายติ
หนฺติ พาลสฺส สุกฺกํสํมุทฺธํ อสฺส วิปาตยํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Yāvadeva anatthāyaÑattaṃ bālassa jāyati
Hanti bālassa sukkaṃsaṃMuddhaṃ assa vipātayaṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๒๔.
คำแปล : ความรู้เกิดแก่คนพาล ก็เพียงเพื่อความฉิบหาย มันทำสมองของเขาให้เขว ย่อมฆ่าส่วนที่ขาวของคนพาลเสีย.
नेपाली : मूर्खमा ज्ञान जन्मन्छ भने केवल विनाशका लागि; त्यसले उसको दिमाग भ्रमित पार्छ र मूर्खको शुभ अंश नष्ट गर्छ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยความรู้เกิดแก่คนพาล ก็เพียงเพื่อความฉิบหาย มันทำสมองของเขาให้เขว ย่อมฆ่าส่วนที่ขาวของคนพาลเสีย.
EnglishKnowledge arises in a fool only to his ruin; it confounds his mind and destroys the good part of the fool.
IndonesiaPengetahuan yang timbul pada orang bodoh hanya membawa kehancurannya; ia mengacaukan pikirannya dan menghancurkan bagian baik dari si bodoh itu.
中文愚人得知识,只为自毁:它使愚人的头脑迷乱,毁掉他善良的部分。
DeutschWissen erwächst dem Toren nur zu seinem Verderben; es verwirrt seinen Verstand und vernichtet den guten Teil des Toren.
DanskViden opstår hos tåben kun til hans fordærv; den forvirrer hans sind og ødelægger tåbens gode del.
हिन्दीमूर्ख को ज्ञान होता है तो केवल उसके विनाश के लिए; वह उसके मस्तिष्क को भ्रमित कर देता है और मूर्ख के शुभ अंश को नष्ट कर देता है।
日本語愚者に生じる知識は、ただ破滅のためにある。それは愚者の頭を惑わせ、その善き部分を殺す。
नेपालीमूर्खमा ज्ञान जन्मन्छ भने केवल विनाशका लागि; त्यसले उसको दिमाग भ्रमित पार्छ र मूर्खको शुभ अंश नष्ट गर्छ।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "यावदेव अनत्थाय ञत्तं बालस्स जायति, हन्ति बालस्स सुक्कंसं मुद्धं अस्स विपातयं" को अर्थ हो "मूर्खमा उत्पन्न ज्ञान विनाशका लागि मात्र हुन्छ; त्यसले मूर्खको शुक्ल अंश नष्ट गर्छ र उसको टाउको फुटाइदिन्छ।" यो सूक्तिले चेतावनी दिन्छ कि मूर्खमा, अर्थात् सद्गुणविहीन र त्यसलाई सही ढङ्गले प्रयोग गर्ने प्रज्ञा नभएको व्यक्तिमा, उत्पन्न ज्ञान वा कौशलले लाभभन्दा बढी हानि ल्याउँछ।

"शुक्ल अंश" को अर्थ हो त्यस व्यक्तिमा अझै बाँकी भलाइ, सद्गुण र राम्रा गुणहरू, र "टाउको फुटाइदिन्छ" को अर्थ हो उसको विचारलाई विकृत पारेर उसलाई भड्काउनु। किनकि मूर्खसँग ज्ञान वा विशेष क्षमता हुँदा उसले प्रायः त्यसको गलत प्रयोग गर्छ, जस्तै अरूलाई हानि पुर्‍याउन वा अनुचित लाभ लिन। बारम्बार यस्तो गर्दा उसको पुरानो भलाइ बिस्तारै सकिन्छ, र खराबीले नै उसका लागि कठिनाइ ल्याउँछ।

धम्मपदमा यो सूक्ति एउटा सीपमा निपुणता हासिल गरेर त्यसलाई अरूलाई हानि पुर्‍याउन प्रयोग गर्ने र त्यसैले नराम्रो परिणाम भोग्ने व्यक्तिसँग सम्बन्धित छ। यो कथाले देखाउँछ कि ज्ञान साधन मात्र हो; त्यसले लाभ दिन्छ कि हानि, त्यो प्रयोगकर्तामा भर पर्छ। त्यसैले यो सूक्तिले ज्ञान नराम्रो हो भनी सिकाउँदैन, बरु शिक्षासँगै सद्गुणको प्रशिक्षण हुनुपर्छ, र ज्ञान पाउनेहरू त्यसको सही प्रयोगमा सावधान रहनुपर्छ भनी सिकाउँछ।

दैनिक जीवनमा, कम्प्युटरको जानकारले त्यो ज्ञानले प्रणालीमा सेंध लगाएर अरूको डेटा चोर्दा हानि पुर्‍याउँछ र दण्ड भोग्छ। कानुनको जानकारले त्यो ज्ञानले अरूलाई ठग्न कमजोरी खोज्दा प्रतिष्ठा र जीविका दुवै गुमाउँछ। तेज भए पनि आफ्नो तेजले साथीहरूलाई होच्याउने विद्यार्थीसँग कोही मित्रता गर्न चाहँदैन। तर आफ्नो ज्ञानले अरूलाई सहयोग गर्नेले सम्मान र सुख पाउँछ।

त्यसैले जुनसुकै ज्ञान वा क्षमता पाउनेले सँगसँगै सद्गुणको विकास गर्नुपर्छ र त्यो ज्ञान अरूलाई हानि पुर्‍याउन होइन, हितका लागि प्रयोग गर्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "मूर्खमा उत्पन्न ज्ञान विनाशका लागि मात्र हुन्छ; त्यसले मूर्खको शुक्ल अंश नष्ट गर्छ र उसको टाउको फुटाइदिन्छ।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อปฺปสฺสุตายํ ปุริโส พลิพทฺโทว ชีรติ / มํสานิ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ปญฺญา ตสฺส น วฑฺฒติ.
यो अल्पश्रुत मानिस गोरुझैँ बूढो हुन्छ; उसको मासु बढ्छ, तर प्रज्ञा बढ्दैन।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๕.
ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา / ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ.
धन सकिए पनि प्रज्ञावान् बाँच्न सक्छ; तर प्रज्ञा नभएमा धनी भए पनि बाँच्न सक्दैन।
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๐.
ปญฺญวา พุทฺธิสมฺปนฺโน วิธานวิธิโกวิโท / กาลญฺญู สมยญฺญู จ ส ราชวสตึ วเส.
प्रज्ञावान्, ज्ञानसम्पन्न, काम मिलाउन सिपालु, काल र अवसर जान्ने मानिस राजसेवामा रहन सक्छ।
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๓๙.
ปญฺญา หิ เสฏฺฐา กุสลา วทนฺติ / นกฺขตฺตราชาริว ตารกานํ / สีลํ สิรี จาปิ สตญฺจ ธมฺโม / อนฺวายิกา ปญฺญวโต ภวนฺติ.
चतुर मानिसहरू भन्छन्, प्रज्ञा नै सर्वश्रेष्ठ हो, जसरी चन्द्रमा ताराहरूभन्दा श्रेष्ठ छ; शील, श्री र सत्पुरुषका धर्म पनि प्रज्ञावान्को पछि लाग्छन्।
ขุ. ชา. จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๔๑.
มตฺตาสุขปริจฺจาคา ปสฺเส เจ วิปุลํ สุขํ / จเช มตฺตาสุขํ ธีโร สมฺปสฺสํ วิปุลํ สุขํ.
सानो सुख त्यागेर ठूलो सुख देखिन्छ भने, प्रज्ञावान्ले ठूलो सुख देखेर सानो सुख त्याग्नुपर्छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๓.
ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน / อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ.
मन्दबुद्धि मानिसले यश पाएपछि आफ्नो अहित गर्छ र आफू र अरूलाई पीडा दिने बाटो हिँड्छ।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๐.
โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต / เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน.
मन्दबुद्धि र अस्थिर चित्तको मानिस सय वर्ष बाँच्नुभन्दा प्रज्ञावान् ध्यानीको एक दिन बाँच्नु श्रेष्ठ छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๒๙.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก