พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
ธรรมศึกษาชั้นโท (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๓๒ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓๒ บท
อัตตวรรค — หมวดตน ๓ บท
อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย / อตฺตทตฺถมภิญฺญาย สทตฺถปสุโต สิยา.
 คำอธิบาย
Man soll das eigene Wohl nicht um des Wohles anderer willen vernachlässigen, sei es auch noch so groß. Wer sein eigenes Wohl erkannt hat, soll sich ihm mit Eifer widmen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗.
อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ / สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม.
 คำอธิบาย
Wie man andere belehrt, so soll man selbst handeln. Wer sich selbst wohl gezähmt hat, mag andere zähmen; denn, so heißt es, das Selbst ist schwer zu zähmen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย / อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโต.
 คำอธิบาย
Der Weise soll sich zuerst selbst im Rechten festigen und erst dann andere belehren; so wird er nicht befleckt.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
กัมมวรรค — หมวดกรรม ๙ บท
อติสีตํ อติอุณฺหํ อติสายมิทํ อหุ / อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
 คำอธิบาย
Wer die Arbeit liegen lässt mit den Worten „zu kalt, zu heiß, zu spät“ – an dem geht aller Nutzen vorüber.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.
อถ ปาปานิ กมฺมานิ กรํ พาโล น พุชฺฌติ / เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
 คำอธิบาย
Wenn ein Tor von geringer Weisheit Böses tut, merkt er es nicht; er wird von seinen eigenen Taten gepeinigt, als brenne ihn Feuer.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.
ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลํ / กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ.
 คำอธิบาย
Wie die Saat, so die Ernte: Wer Gutes tut, erntet Gutes; wer Böses tut, erntet Böses.
สํ. ส. ๑๕/๓๓๓.
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ นาวพุชฺฌติ / อตฺถา ตสฺส ปลุชฺชนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
 คำอธิบาย
Wer die Wohltat und den Nutzen nicht erkennt, die ihm andere zuvor erwiesen haben – dem gehen die Ziele, die er ersehnt, zugrunde.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ อนุพุชฺฌติ / อตฺถา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
 คำอธิบาย
Wer die Wohltat und den Nutzen erkennt, die ihm andere zuvor erwiesen haben – dem gedeihen die Ziele, die er ersehnt.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
โย ปุพฺเพ กรณียานิ ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ / วรุณกฏฺฐํ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ.
 คำอธิบาย
Wer erst später tun will, was zuerst zu tun wäre, den reut es hernach – wie den Jüngling, der den Varuṇa-Zweig brach.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
สเจ ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ นิคจฺฉติ / โปราณกํ กตํ ปาปํ ตเมโส มุญฺจเต อิณํ.
 คำอธิบาย
Wer Glück oder Leid erfährt infolge von zuvor getanem Gutem oder Bösem, der löst damit das alte Böse ab, wie man eine Schuld tilgt.
ขุ. ชา. ปญฺญาส. ๒๘/๒๕.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.
 คำอธิบาย
Alle Wesen begehren Glück. Wer sie, sein eigenes Glück suchend, mit Gewalt verletzt, findet nach dem Tode kein Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น หึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ.
 คำอธิบาย
Alle Wesen begehren Glück. Wer sie, sein eigenes Glück suchend, nicht mit Gewalt verletzt, findet nach dem Tode Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
ขันติวรรค — หมวดอดทน ๕ บท
อตฺตโนปิ ปเรสญฺจ อตฺถาวโห ว ขนฺติโก / สคฺคโมกฺขคมํ มคฺคํ อารุฬฺโห โหติ ขนฺติโก.
 คำอธิบาย
Der Geduldige bringt sich selbst wie auch anderen Nutzen; der Geduldige beschreitet den Weg zu Himmel und Nibbāna.
ส. ม. ๒๒๒.
เกวลานํปิ ปาปานํ ขนฺติ มูลํ นิกนฺตติ / ครหกลหาทีนํ มูลํ ขนติ ขนฺติโก.
 คำอธิบาย
Geduld schneidet die Wurzel allen Übels ab; der Geduldige gräbt die Wurzel von Tadel, Streit und dergleichen aus.
ส. ม. ๒๒๒.
ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา / ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก.
 คำอธิบาย
Der Geduldige gilt als liebevoll, er hat Gewinn, Ansehen und stets Glück; der Geduldige ist Göttern und Menschen lieb und angenehm.
ส. ม. ๒๒๒.
สตฺถุโน วจโนวาทํ กโรติเยว ขนฺติโก / ปรมาย จ ปูชาย ชินํ ปูเชติ ขนฺติโก.
 คำอธิบาย
Der Geduldige befolgt die Weisung des Meisters; der Geduldige verehrt den Sieger mit der höchsten Verehrung.
ส. ม. ๒๒๒.
สีลสมาธิคุณานํ ขนฺติ ปธานการณํ / สพฺเพปิ กุสลา ธมฺมา ขนฺตฺยาเยว วฑฺฒนฺติ เต.
 คำอธิบาย
Geduld ist die Hauptursache der Tugenden Sittlichkeit und Sammlung; alle heilsamen Zustände gedeihen allein durch Geduld.
ส. ม. ๒๒๒.
ปัญญาวรรค — หมวดปัญญา ๘ บท
อปฺปสฺสุตายํ ปุริโส พลิพทฺโทว ชีรติ / มํสานิ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ปญฺญา ตสฺส น วฑฺฒติ.
 คำอธิบาย
Der Mensch von geringem Wissen altert wie ein Ochse: sein Fleisch nimmt zu, seine Weisheit aber nicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๕.
ชีวเตวาปิ สปฺปญฺโญ อปิ วิตฺตปริกฺขยา / ปญฺญาย จ อลาเภน วิตฺตวาปิ น ชีวติ.
 คำอธิบาย
Auch wenn der Reichtum schwindet, kann der Weise leben; ohne Weisheit aber kann selbst der Reiche nicht leben.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๕๐.
ปญฺญวา พุทฺธิสมฺปนฺโน วิธานวิธิโกวิโท / กาลญฺญู สมยญฺญู จ ส ราชวสตึ วเส.
 คำอธิบาย
Wer weise ist, mit Wissen versehen, geschickt im Ordnen der Arbeit, die rechte Zeit und Gelegenheit kennend – der mag im Dienst des Königs stehen.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๓๙.
ปญฺญา หิ เสฏฺฐา กุสลา วทนฺติ / นกฺขตฺตราชาริว ตารกานํ / สีลํ สิรี จาปิ สตญฺจ ธมฺโม / อนฺวายิกา ปญฺญวโต ภวนฺติ.
 คำอธิบาย
Die Klugen sagen, Weisheit sei das Höchste, wie der Mond der höchste unter den Sternen ist; selbst Sittlichkeit, Glanz und die Tugenden der Guten folgen dem Weisen.
ขุ. ชา. จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๔๑.
มตฺตาสุขปริจฺจาคา ปสฺเส เจ วิปุลํ สุขํ / จเช มตฺตาสุขํ ธีโร สมฺปสฺสํ วิปุลํ สุขํ.
 คำอธิบาย
Wenn man durch den Verzicht auf ein kleines Glück ein großes Glück erlangt, soll der Weise, das große Glück vor Augen, das kleine aufgeben.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๓.
ยสํ ลทฺธาน ทุมฺเมโธ อนตฺถํ จรติ อตฺตโน / อตฺตโน จ ปเรสญฺจ หึสาย ปฏิปชฺชติ.
 คำอธิบาย
Ein Mensch von geringer Weisheit, der zu Ansehen gelangt ist, handelt zu seinem eigenen Schaden und so, dass er sich und andere verletzt.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๐.
ยาวเทว อนตฺถาย ญตฺตํ พาลสฺส ชายติ / หนฺติ พาลสฺส สุกฺกํสํ มุทฺธํ อสฺส วิปาตยํ.
 คำอธิบาย
Wissen erwächst dem Toren nur zu seinem Verderben; es verwirrt seinen Verstand und vernichtet den guten Teil des Toren.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๔.
โย จ วสฺสสตํ ชีเว ทุปฺปญฺโญ อสมาหิโต / เอกาหํ ชีวิตํ เสยฺโย ปญฺญวนฺตสฺส ฌายิโน.
 คำอธิบาย
Lebte einer von geringer Weisheit und unstetem Geist auch hundert Jahre – besser ist ein einziger Tag im Leben des Weisen, der meditiert.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๙.
เสวนาวรรค — หมวดคบหา ๗ บท
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต / อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ.
 คำอธิบาย
Der Weise soll nicht mit Schlechten verkehren, sondern mit Guten; denn Schlechte führen zur Hölle, Gute aber bringen zu einer glücklichen Wiedergeburt.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
ตครํ ว ปลาเสน โย นโร อุปนยฺหติ / ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติ เอวํ ธีรูปเสวนา.
 คำอธิบาย
Wie ein Blatt, in das man duftendes Tagara wickelt, selbst duftend wird, so ist der Umgang mit Weisen.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตสุขเมธติ / โคธากุลํ กกณฺฏาว กลึ ปาเปติ อตฺตนํ.
 คำอธิบาย
Wer mit Bösen verkehrt, erlangt kein ungetrübtes Glück; er bringt sich selbst ins Unheil, wie das Chamäleon, das sich unter die Warane mischte.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๖.
ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตฺตมปุคฺคเล / โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ.
 คำอธิบาย
Wer beständiges Glück begehrt, meide schlechte Freunde, verkehre nur mit den Besten und halte sich an deren Rat.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.
ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ / กุสาปิ ปูติ วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา.
 คำอธิบาย
Wie Kusa-Gras, in das man faulen Fisch wickelt, selbst zu stinken beginnt, so ist der Umgang mit Toren.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๐๓.
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ, / โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส.
 คำอธิบาย
Was für einen Menschen man sich zum Freund macht und mit wem man verkehrt, so wird man selbst; denn das Zusammenleben macht einen so.
ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๓๗.
สทฺเธน จ เปสเลน จ / ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ / สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต / ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
 คำอธิบาย
Der Weise soll Freundschaft schließen mit denen, die Vertrauen haben, denen Sittlichkeit lieb ist, die weise und gelehrt sind; denn der Umgang mit Guten bringt Gedeihen.
ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก