พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ธรรมศึกษาชั้นเอก (ต่างประเทศ) · หลักสูตรฉบับปรับปรุง ๒๕๕๗ · ๕๔ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๐ บท
ธัมมวรรค — หมวดธรรม
ธัมมวรรค — หมวดธรรม · ธรรมศึกษาชั้นเอก (ต่างประเทศ)
บาลี (อักษรไทย)
อตฺถงฺคตสฺส น ปมาณมตฺถิ
เยน นํ วชฺชุ ตํ ตสฺส นตฺถิ
สพฺเพสุ ธมฺเมสุ สมูหเตสุ
สมูหตา วาทปถาปิ สพฺเพ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi
Yena naṃ vajju taṃ tassa natthi
Sabbesu dhammesu samūhatesu
Samūhatā vādapathāpi sabbe.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๙. ขุ. จู. ๓๐/๑๓๙.
คำแปล : ท่านผู้ดับไป (คือปรินิพพาน) แล้ว ไม่มีประมาณ, จะพึงกล่าวถึงท่านนั้นด้วยเหตุใด เหตุนั้นของท่านก็ไม่มี, เมื่อธรรมทั้งปวง (มีขันธ์เป็นต้น) ถูกเพิกถอนแล้ว แม้คลองแห่งถ้อยคำที่จะพูดถึง (ว่าผู้นั้นเป็นอะไร) ก็เป็นอันถูกเพิกถอนเสียทั้งหมด.
Deutsch : Für den Erloschenen (der das Parinibbāna erreicht hat) gibt es kein Maß; das, womit man von ihm reden könnte, ist für ihn nicht mehr da. Sind alle Dinge (die Daseinsgruppen usw.) aufgehoben, so sind auch alle Wege der Rede (was er sei) aufgehoben.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยท่านผู้ดับไป (คือปรินิพพาน) แล้ว ไม่มีประมาณ, จะพึงกล่าวถึงท่านนั้นด้วยเหตุใด เหตุนั้นของท่านก็ไม่มี, เมื่อธรรมทั้งปวง (มีขันธ์เป็นต้น) ถูกเพิกถอนแล้ว แม้คลองแห่งถ้อยคำที่จะพูดถึง (ว่าผู้นั้นเป็นอะไร) ก็เป็นอันถูกเพิกถอนเสียทั้งหมด.
EnglishFor one who has gone out (attained final Nibbāna) there is no measure; that by which one might speak of him no longer exists for him. When all phenomena (the aggregates and so on) have been removed, all ways of speaking (of what he is) are removed as well.
IndonesiaBagi orang yang telah padam (mencapai parinibbāna) tiada ukuran; apa yang dapat dipakai untuk membicarakannya tidak lagi ada padanya. Bila semua fenomena (gugusan kehidupan dan sebagainya) telah dicabut, segala jalan perkataan (tentang apa dia) pun tercabut seluruhnya.
中文已入灭（般涅槃）者无可衡量；用以言说他的依据，于他已不复存在。当一切法（如诸蕴等）皆被拔除时，一切言说之道（说他是什么）也全然被拔除了。
DeutschFür den Erloschenen (der das Parinibbāna erreicht hat) gibt es kein Maß; das, womit man von ihm reden könnte, ist für ihn nicht mehr da. Sind alle Dinge (die Daseinsgruppen usw.) aufgehoben, so sind auch alle Wege der Rede (was er sei) aufgehoben.
DanskFor den, der er udslukt (har nået parinibbāna), findes intet mål; det, hvormed man kunne tale om ham, findes ikke mere for ham. Når alle fænomener (aggregaterne osv.) er ophævet, er også alle måder at tale om ham på ophævet.
हिन्दीजो बुझ गया (परिनिर्वाण को प्राप्त हुआ), उसका कोई प्रमाण नहीं; जिससे उसका वर्णन किया जा सके, वह उसके पास नहीं रहा। जब सब धर्म (स्कन्ध आदि) उखाड़ दिए गए, तब (वह क्या है, यह कहने के) सब वचन-मार्ग भी उखड़ गए।
日本語滅した（般涅槃した）者には量るものがない。その人を語る手がかりは、その人にはもはや存在しない。あらゆる法（蘊など）が取り除かれたとき、（その人が何であるかを語る）あらゆる言葉の道も取り除かれる。
नेपालीनिभेको (परिनिर्वाण प्राप्त गरेको) व्यक्तिको कुनै प्रमाण छैन; जसले उसको वर्णन गर्न सकिन्थ्यो, त्यो उससँग रहेन। सबै धर्म (स्कन्ध आदि) उखेलिएपछि (ऊ के हो भन्ने) सबै वचन-मार्ग पनि उखेलिन्छन्।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อาทานตณฺหํ วินเยถ สพฺพํ / อุทฺธํ อโธ ติริยํ วาปิ มชฺเฌ / ยํ ยํ หิ โลกสฺมึ อุปาทิยนฺติ / เตเนว มาโร อนฺเวติ ชนฺตุํ.
Man tilge alles Begehren, das festhält – oben, unten, quer und in der Mitte; denn woran auch immer man in der Welt sich klammert, eben dadurch folgt einem Māra.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๔๖. ขุ. จู. ๓๐/๒๐๒.
อุจฺฉินฺท สิเนหมตฺตโน / กุมุทํ สารทิกํว ปาณินา / สนฺติมคฺคเมว พฺรูหย / นิพฺพานํ สุคเตน เทสิตํ.
Schneide die Anhänglichkeit an dich selbst ab, wie man mit der Hand eine Herbstlotosblüte pflückt; entfalte allein den Pfad des Friedens, das vom Sugata verkündete Nibbāna.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๓.
โอวเทยฺยานุสาเสยฺย อสพฺภา จ นิวารเย / สตํ หิ โส ปิโย โหติ อสตํ โหติ อปฺปิโย.
Man soll ermahnen, belehren und vom Ungehörigen zurückhalten; denn ein solcher ist den Guten lieb, den Schlechten aber nicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.
กาเมสุ พฺรหฺมจริยวา วีตตณฺโห สทา สโต / สงฺขาย นิพฺพุโต ภิกฺขุ ตสฺส โน สนฺติ อิญฺชิตา.
Ein Mönch, der die Gefahr in den Sinnenfreuden sieht, den heiligen Wandel führt, frei von Begierde, stets achtsam, der nachgedacht hat und erloschen ist – in ihm gibt es kein Schwanken.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๑. ขุ. จู. ๓๐/๓๕.
ขตฺติโย จ อธมฺมฏฺโฐ เวสฺโส จาธมฺมนิสฺสิโต / เต ปริจฺจชฺชุโภ โลเก อุปปชฺชนฺติ ทุคฺคตึ.
Ein Herrscher, der nicht im Dhamma steht, und ein Bürger, der sich nicht auf den Dhamma stützt – beide gelangen, wenn sie diese Welt verlassen, in eine schlechte Wiedergeburt.
ขุ. ชา. ปญฺจก. ๒๗/๑๗๕.
คตทฺธิโน วิโสกสฺส วิปฺปมุตฺตสฺส สพฺพธิ / สพฺพคนฺถปฺปหีนสฺส ปริฬาโห น วิชฺชติ.
Für den, der die Reise vollendet hat, der frei von Kummer ist, in jeder Hinsicht befreit, der alle Fesseln abgelegt hat – für den gibt es keine brennende Qual.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๗.
จเช ธนํ องฺควรสฺส เหตุ / องฺคํ จเช ชีวิตํ รกฺขมาโน / องฺคํ ธนํ ชีวิตญฺจาปิ สพฺพํ / จเช นโร ธมฺมมนุสฺสรนฺโต.
Man gebe Vermögen hin, um ein Glied zu retten, ein Glied, um das Leben zu retten; im Gedenken an den Dhamma aber gebe man Glied, Vermögen und selbst das Leben hin – alles.
ขุ. ชา. อสีติ. ๒๘/๑๔๗.
ฉนฺทชาโต อนกฺขาเต มนสา จ ผุฏฺโฐ สิยา / กาเม จ อปฏิพทฺธจิตฺโต อุทฺธํโสโตติ วุจฺจติ.
Wer auf das Unbeschreibliche (Nibbāna) gerichtet und von ihm im Herzen erfüllt ist, wessen Geist nicht an die Sinnenfreuden gebunden ist – der wird ‚einer, der stromaufwärts geht‘ genannt.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๔.
ชิฆจฺฉา ปรมา โรคา สงฺขารา ปรมา ทุกฺขา / เอตํ ญตฺวา ยถาภูตํ นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ.
Hunger ist die schlimmste Krankheit, die Gestaltungen sind das schlimmste Leid; wer dies der Wirklichkeit gemäß erkannt hat, erlangt das Erlöschen – das höchste Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ชีรนฺติ เว ราชรถา สุจิตฺตา / อโถ สรีรมฺปิ ชรํ อุเปติ / สตญฺจ ธมฺโม น ชรํ อุเปติ / สนฺโต หเว สพฺภิ ปเวทยนฺติ.
Prächtige Königswagen verfallen, auch der Leib gelangt zum Alter; doch der Dhamma der Guten altert nicht – die Guten allein erkennen dies unter Guten.
สํ. ส. ๑๕/๑๐๒.
เต ฌายิโน สาตติกา นิจฺจํ ทฬฺหปรกฺกมา / ผุสนฺติ ธีรา นิพฺพานํ โยคกฺเขมํ อนุตฺตรํ.
Jene Weisen, die meditieren, beharrlich und stets fest strebend, erreichen das Nibbāna, die unübertreffliche Sicherheit vor dem Joch.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘.
ทุกฺขเมว หิ สมฺโภติ ทุกฺขํ ติฏฺฐติ เวติ จ / นาญฺญตฺร ทุกฺขา สมฺโภติ นาญฺญตฺร ทุกฺขา นิรุชฺฌติ.
Nur Leiden entsteht, Leiden besteht und vergeht; außer Leiden entsteht nichts, außer Leiden erlischt nichts.
สํ. ส. ๑๕/๑๙๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๓๖.
ธมฺโม ปโถ มหาราช อธมฺโม ปน อุปฺปโถ / อธมฺโม นิรยํ เนติ ธมฺโม ปาเปติ สุคตึ.
Großer König! Der Dhamma ist der Weg (dem man folgen soll), das Un-Dhamma der Abweg (dem man nicht folgen soll); das Un-Dhamma führt zur Hölle, der Dhamma bringt zum Himmel.
ขุ. ชา. สฏฺฐิ. ๒๘/๓๙.
นนฺทิสญฺโญชโน โลโก วิตกฺกสฺส วิจารณา / ตณฺหาย วิปฺปหาเนน นิพฺพานํ อิติ วุจฺจติ.
Die Welt ist durch Ergötzen gefesselt, durch Gedanken schweift sie umher; durch das Aufgeben des Begehrens wird von Nibbāna gesprochen.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๔๗. ขุ. จู. ๓๐/๒๑๖, ๒๑๗.
นาญฺญตฺร โพชฺฌาตปสา นาญฺญตฺร อินฺทฺริยสํวรา / นาญฺญตฺร สพฺพนิสฺสคฺคา โสตฺถึ ปสฺสามิ ปาณินํ.
Ich (der Tathāgata) sehe kein Heil für die Wesen außer durch Weisheit, Tatkraft, Zügelung der Sinne und das Loslassen aller Dinge.
สํ. ส. ๑๕/๗๕.
ปญฺจกฺขนฺธา ปริญฺญาตา ติฏฺฐนฺติ ฉินฺนมูลกา / ทุกฺขกฺขโย อนุปฺปตฺโต นตฺถิทานิ ปุนพฺภโว.
Die fünf Daseinsgruppen, völlig durchschaut, stehen mit abgeschnittener Wurzel; die Vernichtung des Leidens ist erreicht, und es gibt kein weiteres Werden mehr.
ขุ. เถรี. ๒๖/๓๓๔.
ปตฺตา เต นิพฺพานํ เย ยุตฺตา ทสพลสฺส ปาวจเน / อปฺโปสฺสุกฺกา ฆเฏนฺติ ชาติมรณปฺปหานาย.
Wer sich der Lehre des Zehnfachmächtigen hingibt, wenig geschäftig ist und eifrig strebt, Geburt und Tod zu überwinden – der erlangt das Nibbāna.
ขุ. เถร. ๒๖/๕๐๒.
พหุสฺสุตํ อุปาเสยฺย สุตญฺจ น วินาสเย / ตํ มูลํ พฺรหฺมจริยสฺส ตสฺมา ธมฺมธโร สิยา.
Man soll dem Vielwissenden nahe sein und das Gelernte nicht verkommen lassen; denn das Gelernte ist die Wurzel des heiligen Wandels. Darum sei man ein Träger des Dhamma.
ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๖.
มคฺคานฏฺฐงฺคิโก เสฏฺโฐ สจฺจานํ จตุโร ปทา / วิราโค เสฏฺโฐ ธมฺมานํ ทิปทานญฺจ จกฺขุมา.
Unter den Pfaden ist der Achtfache der beste, unter den Wahrheiten die vier Sätze, unter den Dingen die Leidenschaftslosigkeit, und unter den Zweibeinigen der Buddha, der Sehende.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๑.
ยตฺถ นามญฺจ รูปญฺจ อเสสํ อุปรุชฺฌติ / วิญฺญาณสฺส นิโรเธน เอตฺเถตํ อุปรุชฺฌติ.
Wo Name und Form restlos erlöschen – dort erlöschen dieser Name und diese Form durch das Erlöschen des Bewusstseins.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๑. ขุ. จู. ๓๐/๒๑.
ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ อหึสา สญฺญโม ทโม / เอตทริยา เสวนฺติ เอตํ โลเก อนามตํ.
In wem Wahrheit, Rechtschaffenheit, Gewaltlosigkeit, Zügelung und Selbstbeherrschung sind – mit dem verkehren die Edlen; das ist das Todlose in der Welt.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๘.
ยานิ โสตานิ โลกสฺมึ สติ เตสํ นิวารณํ / โสตานํ สํวรํ พฺรูหิ ปญฺญาเยเต ปิถิยฺยเร.
Welche Ströme es in der Welt auch gibt – Achtsamkeit ist ihr Damm; Achtsamkeit nenne ich die Schranke der Ströme, und durch Weisheit werden sie verschlossen.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๐. ขุ. จู. ๓๐/๑๖, ๒๐.
เย สนฺตจิตฺตา นิปกา สติมนฺโต จ ฌายิโน / สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสนฺติ กาเมสุ อนเปกฺขิโน.
Die im Geiste Stillen, Umsichtigen, Achtsamen und Meditierenden, die nach Sinnenfreuden nicht verlangen, sehen den Dhamma recht.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๖๐.
โย จ ปปญฺจํ หิตฺวาน นิปฺปปญฺจปเท รโต / อาราธยิ โส นิพฺพานํ โยคกฺเขมํ อนุตฺตรํ.
Wer die Vielfältigung der Gedanken, die den Fortschritt hemmt, aufgegeben hat und sich am Zustand ohne Vielfältigung freut – der erlangt das Nibbāna, die unübertreffliche Sicherheit vor dem Joch.
องฺ. ฉกฺก. ๒๒/๓๒๙.
สกํ หิ ธมฺมํ ปริปุณฺณมาหุ / อญฺญสฺส ธมฺมํ ปน หีนมาหุ / เอวมฺปิ วิคฺคยฺห วิวาทยนฺติ / สกํ สกํ สมฺมติมาหุ สจฺจํ.
Manche Asketen und Brahmanen nennen die eigene Lehre vollkommen, die des anderen aber minderwertig (mangelhaft); so geraten sie in Streit, weil jeder seine eigene Annahme für die Wahrheit erklärt.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๑. ขุ. มหา. ๒๙/๓๘๓.
สมฺมปฺปธานสมฺปนฺโน สติปฏฺฐานโคจโร / วิมุตฺติกุสุมสญฺฉนฺโน ปรินิพฺพายิสฺสตฺยนาสโว.
Wer mit rechter Anstrengung ausgestattet ist, dessen Bereich die Grundlagen der Achtsamkeit sind, der mit Blüten der Befreiung bedeckt und frei von Trieben ist – der wird das endgültige Nibbāna erlangen.
ขุ. เถร. ๒๖/๒๘๒.
สุสุขํ วต นิพฺพานํ สมฺมาสมฺพุทฺธเทสิตํ / อโสกํ วิรชํ เขมํ ยตฺถ ทุกฺขํ นิรุชฺฌติ.
Wahrlich glückselig ist das Nibbāna, das der Vollkommen Erwachte verkündet hat – kummerlos, makellos, sicher, wo das Leiden erlischt.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.
โสรจฺจํ อวิหึสา จ ปาทา นาคสฺส เต ทุเว / สติ จ สมฺปชญฺญญฺจ จรณา นาคสฺส เต ปเร.
Sanftmut und Gewaltlosigkeit sind die Hinterfüße des Elefanten; Achtsamkeit und klares Wissen sind seine Vorderfüße.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๖๘.
หีนํ ธมฺมํ น เสเวยฺย ปมาเทน น สํวเส / มิจฺฉาทิฏฺฐึ น เสเวยฺย น สิยา โลกวฑฺฒโน.
Man soll nicht dem Niedrigen nachgehen, nicht in Nachlässigkeit leben, nicht falscher Ansicht anhängen und nicht ein Mehrer der Welt (eine Last für sie) sein.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗.
หีเนน พฺรหฺมจริเยน ขตฺติเย อุปปชฺชติ / มชฺฌิเมน จ เทวตฺตํ อุตฺตเมน วิสุชฺฌติ.
Durch einen geringen heiligen Wandel gelangt man zum Stand eines Herrschers, durch einen mittleren zur Götterschaft, durch den höchsten wird man geläutert.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๙๙.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก