พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
อัตตวรรค — หมวดตน
อัตตวรรค — หมวดตน · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
ปริโยทเปยฺย อตฺตานํจิตฺตเกฺลเสหิ ปณฺฑิโต.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Pariyodapeyya attānaṃCittaklesehi paṇḍito.
คัมภีร์ที่มา : สํ. มหา. ๑๙/๒๙. ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
คำแปล : บัณฑิตพึงทำตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิต.
हिन्दी : पण्डित अपने को चित्त के मलों से निर्मल करे।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยบัณฑิตพึงทำตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิต.
EnglishThe wise should cleanse themselves of the defilements of the mind.
IndonesiaOrang bijak hendaknya membersihkan diri dari kekotoran batin.
中文智者应使自己清净，远离心之垢染。
DeutschDer Weise soll sich von den Trübungen des Geistes reinigen.
DanskDen vise bør rense sig selv for sindets besmittelser.
हिन्दीपण्डित अपने को चित्त के मलों से निर्मल करे।
日本語賢者は心の汚れから自己を清めるべきである。
नेपालीपण्डितले आफूलाई चित्तका मलबाट निर्मल पारोस्।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย.
अपने को जीतना ही श्रेष्ठ है।
ขุ. ธ. ๒๕/๒๙.
อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม.
कहते हैं, अपने आप को वश में करना कठिन है।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ.
सुदान्त आत्मा मनुष्य का प्रकाश है।
สํ. ส. ๑๕/๒๔๘.
อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ.
अपना आप ही अपना सहारा है।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖,๖๖.
อตฺตา หิ อตฺตโน คติ.
अपना आप ही अपनी गति है।
ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.
อตฺตา หิ ปรมํ ปิโย.
अपना आप ही सबसे प्रिय है।
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
นตฺถิ อตฺตสมํ เปมํ.
अपने समान प्रेम (अन्य) कोई नहीं।
สํ. ส. ๑๕/๙.
อตฺตนา ว กตํ ปาปํ อตฺตนา สงฺกิลิสฺสติ.
अपने से ही पाप किया जाता है, अपने से ही मनुष्य मलिन होता है।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
อตฺตนา อกตํ ปาปํ อตฺตนา ว วิสุชฺฌติ.
अपने से ही पाप नहीं किया जाता, अपने से ही मनुष्य शुद्ध होता है।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
อตฺตตฺถปญฺญา อสุจี มนุสฺสา.
केवल अपना स्वार्थ देखने वाले मनुष्य अशुद्ध होते हैं।
ขุ. สุ. ๒๕๑๓๓๙.
อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา.
पण्डित अपने को वश में करते हैं।
ม. ม. ๑๓/๔๘๗. ขุ. ธ. ๒๕/๒๕. ขุ. เถร. ๒๖/๓๘๙.
อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา.
सुव्रत लोग अपने को वश में करते हैं।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
อตฺตนา หิ สุทนฺเตน นาถํ ลภติ ทุลฺลภํ.
जिसने अपने को भली-भाँति वश में किया है, वह दुर्लभ आश्रय पाता है।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
โย รกฺขติ อตฺตานํ รกฺขิโต ตสฺส พาหิโร.
जो अपनी रक्षा करता है, उसका बाहरी भी रक्षित हो जाता है।
องฺ. ฉกฺก. ๒๒/๔๑๗.
อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา รกฺเขยฺย นํ สุรกฺขิตํ.
यदि जाने कि अपना आप प्रिय है, तो अपनी भली-भाँति रक्षा करे।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ.
जैसे दूसरों को सिखाए, वैसे ही स्वयं करे।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
อตฺตนา โจทยตฺตานํ.
अपने से अपने को चेतावनी दो।
ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.
ปฏิมํเสตมตฺตนา.
अपने से अपनी परीक्षा करो।
ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.
ทุคฺคา อุทฺธรถตฺตานํ ปงฺเก สนฺโนว กุญฺชโร.
अपने को दलदल से निकालो, जैसे कीचड़ में फँसा हाथी स्वयं को निकाल लेता है।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๘.
อตฺตานุรกฺขี ภว มา อฑยฺหิ.
अपनी रक्षा करो, कष्ट में मत पड़ो।
ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๗๒.
อตฺตานญฺจ น ฆาเตสิ.
अपने को नष्ट मत करो।
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๒๗๙.
อตฺตานํ น ทเท โปโส.
पुरुष अपने आप को दे न डाले।
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
อตฺตานํ น ปริจฺจเช.
पुरुष अपने आप को त्याग न दे।
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
อตฺตานํ นาติวตฺเตยฺย.
अपने आप को भूलना नहीं चाहिए।
ขุ. ชา. ตึส. ๒๗/๕๐๓.
อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย.
दूसरों के हित के लिए, चाहे वह कितना ही बड़ा हो, अपने हित की उपेक्षा न करे।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗.
อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา น นํ ปาเปน สํยุเช.
यदि जाने कि अपना आप प्रिय है, तो अपने को पाप से न जोड़े।
สํ. ส. ๑๕/๑๐๔.
ยทตฺตครหึ ตทกุพฺพมาโน.
जिस कारण से अपनी निन्दा हो, वह काम न करे।
ขุ. ส. ๒๕/๔๘๖.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก