พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ปกิณณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด
ปกิณณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
ถีนํ ภาโว ทุราชาโน.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Thīnaṃ bhāvo durājāno.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๑.
คำแปล : ภาวะของหญิงรู้ได้ยาก.
日本語 : 女性の性質は知りがたい。
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยภาวะของหญิงรู้ได้ยาก.
EnglishThe nature of women is hard to know.
IndonesiaSifat wanita sulit diketahui.
中文女人的心性,难以了知。
DeutschDas Wesen der Frauen ist schwer zu erkennen.
DanskKvinders natur er svær at kende.
हिन्दीस्त्रियों का स्वभाव जानना कठिन है।
日本語女性の性質は知りがたい。
नेपालीस्त्रीहरूको स्वभाव जान्न गाह्रो छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อฏฺฐงฺคิโก จ มคฺคานํ เขมํ อมตคามินํ.
もろもろの道のうち、八正道は不死へ至る安穏の道である。
ม. ม. ๑๓/๒๘๑.
วิสุทฺธิ สพฺพเกฺลเสหิ โหติ ทุกฺเขหิ นิพฺพุติ.
あらゆる煩悩からの清浄が、あらゆる苦の滅である。
ร. ร. ๔.
ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ.
およそ生じる性質のものは、すべて滅する性質のものである。
สํ. มหา. ๑๙/๕๓๑.
ยถาปจฺจยํ ปวตฺตนฺติ.
縁によって作られたものは、縁に従って転じる。
ร. ร. ๔.
อาโรคฺยปรมา ลาภา.
無病は最上の利得である。
ม. ม. ๑๓/๒๘๑. ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ชิฆจฺฉา ปรมา โรคา.
飢えは最大の病である。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สงฺขารา สสฺสตา นตฺถิ.
永続する諸行はない。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๙.
อนิจฺจา วต สงฺขารา.
諸行はまことに無常である。
ที. มหา. ๑๐/๑๘๑. สํ. ส. ๑๕/๘. สํ. นิ. ๑๖/๒๒๘.
ทุลฺลภา ขณสมฺปตฺติ.
好機の具足は得がたい。
ส. ม.
ทุลฺลภํ ทสฺสนํ โหติ สมฺพุทฺธานํ อภิณฺหโส.
仏陀にたびたびまみえることは得がたい。
ม. ม. ๑๓/๕๕๔. ขุ. สุ. ๒๕/๔๔๔.
ขโณ โว มา อุปจฺจคา.
好機を逃してはならない。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๓๑. ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. สุ. ๒๕/๓๘๙.
อติปตติ วโย ขโณ ตเถว.
若さは一瞬のように過ぎ去る。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๑๒.
กาโล ฆสติ ภูตานิ สพฺพาเนว สหตฺตนา.
時はすべての生きものを、それ自身とともに喰らう。
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๙๕.
อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
仕事を捨てる若者からは、利益が過ぎ去っていく。
ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.
นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา.
吉日を待ってばかりいる愚者からは、利益はすでに過ぎ去った。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
อตฺโถ อตฺถสฺส นกฺขตฺตํ กึ กริสฺสนฺติ ตารกา.
利益こそが利益の吉時である。星々に何ができようか。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
วโส อิสฺสริยํ โลเก.
世においては権力が大きい。
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สิริ โภคานมาสโย.
幸運は財富の拠り所である。
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
กิจฺฉา วุตฺติ อสิปฺปสฺส.
技能のない者の暮らしは苦しい。
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๐.
สาธุ โข สิปฺปกํ นาม อปิ ยาทิสกีทิสํ.
いかなる技能であれ、利益を成し遂げる。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๕.
มตฺตญฺญุตา สทา สาธุ.
節度を知ることは、つねに利益を成し遂げる。
ว. ว.
โลโกปตฺถมฺภิกา เมตฺตา.
慈しみは世を支えるものである。
ว. ว.
อรติ โลกนาสิกา.
嫉妬は世を滅ぼす原因である。
ว. ว.
มหาปุริสภาวสฺส ลกฺขณํ กรุณาสโห.
慈悲ゆえに(他者の苦を)見過ごせない性質は、大人物のしるしである。
ว. ว.
นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญูกตเวทิตา.
恩を知り恩に報いることは、善人のしるしである。
นัย- ส. ส.
สพฺพญฺเจ ปฐวึ ทชฺชา นากตญฺญุมภิราธเย.
全大地を与えても、恩知らずを喜ばせることはできない。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
หนนฺติ โภคา ทุมฺเมธํ.
財は智慧の乏しい者を殺す。
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
สกฺกาโร กาปุริสํ หนฺติ.
尊敬は悪人を殺す。
วิ. จุล. ๗/๑๗๒. สํ. ส. ๑๕/๒๒๖. สํ. นิ. ๑๖/๒๘๔.
กิจฺโฉ มนุสฺสปฏิลาโภ.
人として生まれることは得がたい。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺฉํ มจฺจาน ชีวิตํ.
生きものの命は得がたい。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺฉํ สทฺธมฺมสฺสวนํ.
善人の法を聞くことは得がたい。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺโฉ พุทฺธานมุปฺปาโท.
仏陀の出現は得がたい。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
อสชฺฌายมลา มนฺตา.
唱えないことは真言の垢である。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
อนุฏฺฐานมลา ฆรา.
勤勉でないことは家の垢である。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
มลํ วณฺณสฺส โกสชฺชํ.
怠惰は容色の垢である。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
มลิตฺถิยา ทุจฺจริตํ.
不品行は女性の垢である。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
สุทฺธิ อสุทฺธิ ปจฺจตฺตํ.
清浄と不浄は各人のものである。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
นาญฺโญ อญฺญํ วิโสธเย.
他人が他人を清めることはできない。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
สุทฺธสฺส สุจิกมฺมสฺส สทา สมฺปชฺชเต วตํ.
行いの清らかな清浄者の誓戒は、つねに具足する。
ม. ม. ๑๒/๗๐.
สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ.
他人の過ちは見やすく、自らの過ちは見がたい。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๘.
นตฺถิ โลเก รโห นาม ปาปกมฺมํ ปกุพฺพโต.
悪をなす者にとって、世に隠れ場所などない。
องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๙. ขุ. ชา. จตุตกฺก. ๒๗/๑๓๑.
เนสา สภา ยตฺถ น สนฺติ สนฺโต.
善人のいない集まりは、集会とは呼ばれない。
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐. ขุ. ชา. อสีติ. ๒๘/๑๕๑.
นตฺเถตํ โลกสฺมึ ยํ อุปาทิยมานํ อนวชฺชํ อสฺส.
世において、執着しても咎のないものなどない。
ร. ร. ๔.
โภคา สนฺนิจยํ ยนฺติ วมฺมิโกวูปจียติ.
善き家長の財は、築かれつつある蟻塚のように増えていく。
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อลํ พาลสฺส โมหาย โน จ ปารคเวสิโน.
容色は愚者を惑わすが、涅槃を求める者を惑わすことはできない。
ม. ม. ๑๓/๔๐๑. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๗.
รูปํ ชีรติ มจฺจานํ นามโคตฺตํ น ชีรติ.
生きものの身体は朽ちても、名と家系は朽ちない。
สํ. ส. ๑๕/๕๙.
อุกฺกฏฺเฐ สูรมิจฺฉนฺติ.
危急のときには勇者が求められる。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
มนฺตีสุ อกุตูหลํ.
相談役のなかでは、饒舌でない者が求められる。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
ปิยญฺจ อนฺนปานมฺหิ.
飲食のときには親しい者が求められる。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อตฺเถ ชาเต จ ปณฺฑิตํ.
事が起こったときには賢者が求められる。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อาปทาสุ ถาโม เวทิตพฺโพ.
気力は危難のときに知られる。
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
ยโส ลทฺธา น มชฺเชยฺย.
名誉を得ても、それに酔ってはならない。
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๔๕.
จาคมนุพฺรูเหยฺย.
捨離を増すべきである。
ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
สนฺติเมว สิกฺเขยฺย.
まさに寂静を学ぶべきである。
นัย-ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
โลกามิสํ ปชเห สนฺติเปกฺโข.
寂静を望む者は、世の餌(利得)を捨てるべきである。
สํ. ส. ๑๕/๓, ๗๗, ๙๐.
ตํ คณฺเหยฺย ยทปณฺณกํ.
誤りでないものを、取るべきである。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑.
สมฺมุขา ยาทิสํ จิณฺณํ ปรมฺมุขาปิ ตาทิสํ.
人前で振る舞うとおりに、陰でも振る舞うべきである。
ส. ส.
อปฺปตฺโต โน จ อุลฺลเป.
到達しないうちに、自慢してはならない。
ส. ส.
สนาถา วิหรถ มา อนาถา.
拠り所をもって住せよ、拠り所なくして住するなかれ。
นัย. องฺ. ทสกฺ ๒๔/๒๕.
นาญฺญํ นิสฺสาย ชีเวยฺย.
他人に依存して生きるべきではない。
ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๙.
อาโรคฺยมิจฺเฉ ปรมญฺจ ลาภํ.
最上の利得である無病を願うべきである。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๗.
อตีตํ นานฺวาคเมยฺย.
過ぎ去ったことを追い求めてはならない。
ม. อุป. ๑๔/๓๔๘.
นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ.
まだ来ていないものを望んではならない。
ม. อุป. ๑๔/๓๔๘.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก