พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ปกิณณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด
ปกิณณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
จาคมนุพฺรูเหยฺย.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Cāgamanubrūheyya.
คัมภีร์ที่มา : ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
คำแปล : พึงเพิ่มพูลความสละ.
中文 : 应增长舍弃。
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยพึงเพิ่มพูลความสละ.
EnglishOne should increase renunciation.
IndonesiaHendaknya menambah pelepasan.
中文应增长舍弃。
DeutschMan soll die Entsagung mehren.
DanskMan bør øge forsagelsen.
हिन्दीत्याग को बढ़ाना चाहिए।
日本語捨離を増すべきである。
नेपालीत्याग बढाउनुपर्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อฏฺฐงฺคิโก จ มคฺคานํ เขมํ อมตคามินํ.
诸道之中,八支圣道是通往不死的安稳之道。
ม. ม. ๑๓/๒๘๑.
ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ.
凡是有生之法,皆是有灭之法。
สํ. มหา. ๑๙/๕๓๑.
ยถาปจฺจยํ ปวตฺตนฺติ.
缘所造之物,随缘而转。
ร. ร. ๔.
อาโรคฺยปรมา ลาภา.
无病是最上的利得。
ม. ม. ๑๓/๒๘๑. ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ชิฆจฺฉา ปรมา โรคา.
饥饿是最重的病。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สงฺขารา สสฺสตา นตฺถิ.
没有恒久的有为法。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๙.
อนิจฺจา วต สงฺขารา.
诸行实是无常。
ที. มหา. ๑๐/๑๘๑. สํ. ส. ๑๕/๘. สํ. นิ. ๑๖/๒๒๘.
ทุลฺลภา ขณสมฺปตฺติ.
时机的具足,难可获得。
ส. ม.
ทุลฺลภํ ทสฺสนํ โหติ สมฺพุทฺธานํ อภิณฺหโส.
能屡次得见佛陀,极为难得。
ม. ม. ๑๓/๕๕๔. ขุ. สุ. ๒๕/๔๔๔.
ขโณ โว มา อุปจฺจคา.
莫让时机从你们身边溜走。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๓๑. ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. สุ. ๒๕/๓๘๙.
อติปตติ วโย ขโณ ตเถว.
年华如刹那般流逝。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๑๒.
กาโล ฆสติ ภูตานิ สพฺพาเนว สหตฺตนา.
时间吞噬一切众生,连同它自身。
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๙๕.
อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
利益从荒废工作的年轻人身边流逝。
ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.
นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา.
利益已从空守吉时的愚人身边流逝。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
อตฺโถ อตฺถสฺส นกฺขตฺตํ กึ กริสฺสนฺติ ตารกา.
利益本身就是利益的吉时,星辰又能做什么?
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
วโส อิสฺสริยํ โลเก.
权力在世间为大。
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สิริ โภคานมาสโย.
吉祥是财富的依处。
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
กิจฺฉา วุตฺติ อสิปฺปสฺส.
没有技艺之人,生计艰难。
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๐.
สาธุ โข สิปฺปกํ นาม อปิ ยาทิสกีทิสํ.
无论何种技艺,皆能成办利益。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๕.
มตฺตญฺญุตา สทา สาธุ.
知量常能成办利益。
ว. ว.
อรติ โลกนาสิกา.
嫉妒使世间毁灭。
ว. ว.
มหาปุริสภาวสฺส ลกฺขณํ กรุณาสโห.
因悲悯而不忍(见他人受苦)的性情,是大丈夫的特征。
ว. ว.
สพฺพญฺเจ ปฐวึ ทชฺชา นากตญฺญุมภิราธเย.
即使给他整个大地,也无法使忘恩负义者归心。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
หนนฺติ โภคา ทุมฺเมธํ.
财富杀害劣慧之人。
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
สกฺกาโร กาปุริสํ หนฺติ.
恭敬供养杀害恶人。
วิ. จุล. ๗/๑๗๒. สํ. ส. ๑๕/๒๒๖. สํ. นิ. ๑๖/๒๘๔.
กิจฺโฉ มนุสฺสปฏิลาโภ.
得人身难。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺฉํ มจฺจาน ชีวิตํ.
众生的生存艰难。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺฉํ สทฺธมฺมสฺสวนํ.
得闻善人之法难。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺโฉ พุทฺธานมุปฺปาโท.
觉者的出世难。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
อสชฺฌายมลา มนฺตา.
不诵习是经咒的污垢。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
อนุฏฺฐานมลา ฆรา.
不勤劳是家宅的污垢。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
มลํ วณฺณสฺส โกสชฺชํ.
懒惰是容貌的污垢。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
มลิตฺถิยา ทุจฺจริตํ.
恶行是妇女的污垢。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
สุทฺธิ อสุทฺธิ ปจฺจตฺตํ.
净与不净,各在其人。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
นาญฺโญ อญฺญํ วิโสธเย.
他人不能使他人清净。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
สุทฺธสฺส สุจิกมฺมสฺส สทา สมฺปชฺชเต วตํ.
清净者的净行,业清白,恒常具足。
ม. ม. ๑๒/๗๐.
สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ.
他人之过易见,自己之过难见。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๘.
นตฺถิ โลเก รโห นาม ปาปกมฺมํ ปกุพฺพโต.
世间没有作恶者的隐秘之处。
องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๙. ขุ. ชา. จตุตกฺก. ๒๗/๑๓๑.
เนสา สภา ยตฺถ น สนฺติ สนฺโต.
没有善人的集会,不称为议会。
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐. ขุ. ชา. อสีติ. ๒๘/๑๕๑.
โภคา สนฺนิจยํ ยนฺติ วมฺมิโกวูปจียติ.
善持家者的财富日益增长,如正在筑起的蚁垤。
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อลํ พาลสฺส โมหาย โน จ ปารคเวสิโน.
美貌能迷惑愚人,却绝不能迷惑寻求涅槃者。
ม. ม. ๑๓/๔๐๑. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๗.
รูปํ ชีรติ มจฺจานํ นามโคตฺตํ น ชีรติ.
众生的身体会毁坏,名誉与家族却不毁坏。
สํ. ส. ๑๕/๕๙.
ถีนํ ภาโว ทุราชาโน.
女人的心性,难以了知。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๑.
อุกฺกฏฺเฐ สูรมิจฺฉนฺติ.
危急之时,需要勇者。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
มนฺตีสุ อกุตูหลํ.
在谋士之中,需要不多言者。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
ปิยญฺจ อนฺนปานมฺหิ.
饮食之时,需要亲爱之人。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อตฺเถ ชาเต จ ปณฺฑิตํ.
事情发生时,需要智者。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อาปทาสุ ถาโม เวทิตพฺโพ.
勇气于危难之时得以知晓。
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
ยโส ลทฺธา น มชฺเชยฺย.
得名位后,不应因此而骄醉。
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๔๕.
สนฺติเมว สิกฺเขยฺย.
应当学习寂静本身。
นัย-ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
โลกามิสํ ปชเห สนฺติเปกฺโข.
志求寂静者,应舍弃世间的诱饵。
สํ. ส. ๑๕/๓, ๗๗, ๙๐.
ตํ คณฺเหยฺย ยทปณฺณกํ.
凡无过失者,当取之。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑.
อปฺปตฺโต โน จ อุลฺลเป.
未到之前,不应夸口。
ส. ส.
สนาถา วิหรถ มา อนาถา.
你们当有所依怙而住,勿无所依怙。
นัย. องฺ. ทสกฺ ๒๔/๒๕.
นาญฺญํ นิสฺสาย ชีเวยฺย.
不应依赖他人而生活。
ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๙.
อาโรคฺยมิจฺเฉ ปรมญฺจ ลาภํ.
应祈求无病,这是最上的利得。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๗.
อตีตํ นานฺวาคเมยฺย.
不应追念过去。
ม. อุป. ๑๔/๓๔๘.
นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ.
不应期盼未来。
ม. อุป. ๑๔/๓๔๘.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก