พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Danto seṭṭho manussesu.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. มหา. ๒๙/๒๙๑. ขุ. จู. ๓๐/๗๔.
คำแปล : ในหมู่มนุษย์ ผู้ฝึกตนแล้วเป็นผู้ประเสริฐสุด.
Indonesia : Di antara manusia, orang yang telah menjinakkan dirinya adalah yang terbaik.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยในหมู่มนุษย์ ผู้ฝึกตนแล้วเป็นผู้ประเสริฐสุด.
EnglishAmong humans, the one who has tamed himself is the best.
IndonesiaDi antara manusia, orang yang telah menjinakkan dirinya adalah yang terbaik.
中文人类之中，已调御自己者最为殊胜。
DeutschUnter den Menschen ist der Selbstgezähmte der Beste.
DanskBlandt mennesker er den, der har tæmmet sig selv, den bedste.
हिन्दीमनुष्यों में जिसने अपने को वश में किया है, वही श्रेष्ठ है।
日本語人々のなかで、自己を調えた者が最も勝れている。
नेपालीमानिसहरूमा आफूलाई वशमा राख्ने नै श्रेष्ठ हो।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สาธุ โข ปณฺฑิโต นาม.
Orang yang disebut bijak sungguh mewujudkan manfaat.
อ. ส. ๑๕/๓๐๙. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๒.
ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน ชลํ อคฺคีว ภาสติ.
Orang bijak yang berbekal sila bersinar bagaikan api yang menyala.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต.
Orang bijak menghindari yang tidak bermanfaat dan hanya mengambil yang bermanfaat.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๕๙.
อินฺทฺริยานิ รกฺขนฺติ ปณฺฑิตา.
Orang bijak menjaga indria-indria.
ที. มหา. ๑๐/๒๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๗.
น อุจฺจาวจํ ปณฺฑิตา ทสฺสยนฺติ.
Orang bijak tidak menampakkan gejolak naik turun.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา.
Orang bijak memiliki sikap tidak mencari-cari kesalahan sebagai kekuatannya.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
ทุลฺลโภ ปุริสาชญฺโญ.
Manusia yang berdarah unggul sulit ditemukan.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน.
Orang yang berbekal segala kualitas baik sulit ditemukan.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๕.
มหาการุณิโก นาโถ.
Sang Pelindung memiliki welas asih yang agung.
ส. ม.
กุสโล จ ชหาติ ปาปกํ.
Orang bijak meninggalkan kejahatan.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
นยํ นยติ เมธาวี.
Orang bijak menunjukkan jalan yang patut ditunjukkan.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ น ยุญฺชติ.
Orang bijak tidak melibatkan diri dalam hal yang bukan urusannya.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก.
Setelah memperoleh kekayaan, orang bijak menyokong sanak saudaranya.
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๒๐๕.
ธีโร จ พลวา สาธุ ยูถสฺส ปริหารโก.
Orang bijak yang berkuasa memimpin kelompok mewujudkan manfaat.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต.
Orang baik tidak bertutur karena menginginkan kenikmatan indria.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ.
Siapa pun yang tidak berbicara sesuai Dhamma bukanlah orang baik.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐.
สนฺโต สตฺตหิเต รตา.
Orang baik bergembira dalam menolong makhluk-makhluk.
ชาตกฏฺฐกถา ๑/๒๓๐.
ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ. หิมวนฺโตว ปพฺพโต.
Orang baik tampak dari jauh, bagaikan pegunungan Himalaya.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
สนฺโต สคฺคปรายนา.
Orang baik bertujuan ke alam surga.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ.
Orang baik tersohor ke segala penjuru.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อุปสนฺโต สุขํ เสติ.
Orang yang telah tenang hidup bahagia.
วิ. จุล. ๗/๑๐๖. สํ. ส. ๑๕/๓๑๒. องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ.
Keharuman orang baik menyebar bahkan melawan arah angin.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ.
Orang baik terbebas karena tidak melekat.
ม. อุป. ๑๔/๓๔๖. องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๐.
โย พาโล มญฺญติ พาลฺยํ ปณฺฑิโต วาปิ เตน โส.
Orang bodoh yang menyadari kebodohannya, karena itu ia sedikit banyak bijak.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
น สาธุ พลวา พาโล ยูถสฺส ปริหารโก.
Orang bodoh yang berkuasa memimpin kelompok tidak mewujudkan manfaat.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
พาโล อปริณายโก.
Orang bodoh tidak seharusnya menjadi pemimpin.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๙.
อุชฺฌตฺติพลา พาลา.
Orang bodoh memiliki sikap mencari-cari kesalahan sebagai kekuatannya.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตฺตึ ขิตฺตา ยถา สรา.
Orang jahat, sekalipun duduk di sini, tidak tampak, bagaikan anak panah yang dilepaskan di malam hari.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ.
Orang jahat menuju neraka.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
อนยํ นยติ ทุมฺเมโธ.
Orang berkebijaksanaan rendah menunjukkan jalan yang tidak patut ditunjukkan.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ นิยุญฺชติ.
Orang berkebijaksanaan rendah melibatkan diri dalam hal yang bukan urusannya.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ.
Orang berkebijaksanaan rendah menyia-nyiakan manfaat.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๕.
ทุพฺภึ กโรติ ทุมฺเมโธ.
Orang berkebijaksanaan rendah berbuat jahat.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๑.
โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา.
Para pencuri adalah bencana bagi dunia.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สุวิชาโน ภวํ โหติ.
Orang yang mengenal kebaikan berkembang.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ทุวิชาโน ปราภโว.
Orang yang mengenal keburukan merosot.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมกาโม ภวํ โหติ.
Orang yang mencintai Dhamma berkembang.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมเทสฺสี ปราภโว.
Orang yang membenci Dhamma merosot.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
สกฺกตฺวา สกฺกโต โหติ.
Orang yang menghormati menerima penghormatan.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ครุ โหติ สคารโว.
Orang yang menghargai dihargai.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปูชโก ลภเต ปูชํ.
Orang yang memuja dipuja.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ.
Orang yang memberi salam hormat dibalas dengan salam hormat.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปฏิสงฺขานพลา พหุสฺสุตา.
Orang yang banyak mendengar harus mengutamakan perenungan.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
สาธุ สมฺพหุลา ญาตี.
Memiliki banyak sanak saudara mendatangkan manfaat.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
วิสฺสาสปรมา ญาตี.
Keakraban adalah kekerabatan tertinggi.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
เนกาสี ลภเต สุขํ.
Orang yang makan sendirian tidak memperoleh kebahagiaan.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๓.
นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต.
Tiada seorang pun di dunia yang tidak dicela.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
ปริภูโต มุทุ โหติ.
Orang yang lemah dihina.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อติติกฺโข จ เวรวา.
Orang yang keras memiliki musuh.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๒/๓๓๙.
พหุมฺปิ รตฺโต ภาเสยฺย.
Orang yang sedang jatuh cinta banyak bicara.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
ทุฏฺโฐปิ พหุ ภาสยิ.
Orang yang marah banyak bicara.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อนุปาเยน โย อตฺถํ อิจฺฉติ โส วิหญฺญติ.
Orang yang mengejar manfaat tanpa cara yang tepat akan mengalami kesulitan.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
น อุชุภูตา วิตถํ ภณนฺติ.
Orang yang jujur tidak berbicara menyimpang dari kebenaran.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๒๘.
ยถาวาที ตถาการี.
Sebagaimana ia berkata, demikianlah hendaknya ia berbuat.
ที. มหา. ๑๐/๒๕๕. ขุ. สุ. ๒๕/๓๙๔. ขุ. เถร. ๒๖/๔๔๑. ขุ. ชา. จตุตฺก. ๒๗/๑๔๖.
หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ.
Ada beberapa orang di dunia yang tertahan oleh rasa malu.
สํ. ส. ๑๕/๑๑. ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
กวิ คาถานมาสโย.
Para penyair adalah tempat bersemayamnya syair-syair.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร.
Ibu dan ayah, dikatakan, adalah Brahma (bagi anak-anaknya).
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร.
Ibu dan ayah, dikatakan, adalah guru pertama (bagi anak-anaknya).
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ.
Ibu dan ayah patut dihormati oleh anak-anaknya.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส.
Wanita adalah noda bagi kehidupan suci.
สํ. ส. ๑๕/๕๒, ๕๙.
อิตฺถี ภณฺฑานมุตฺตมํ.
Wanita adalah yang tertinggi di antara segala benda.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา.
Istri yang bijak menghormati suaminya dan semua orang yang patut dihormati.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๗๓.
ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา.
Suami adalah kebanggaan seorang wanita.
สํ. ส. ๑๕/๕๗.
สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ.
Di antara para istri, istri yang patuh adalah yang terbaik.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
โย จ ปุตฺตานมสฺสโว.
Di antara para anak, anak yang patuh adalah yang terbaik.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
ปุตฺตา วตฺถุ มนุสฺสานํ.
Anak adalah landasan bagi umat manusia.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ.
Hendaknya melakukan hanya yang membawa kemajuan; janganlah menyakiti orang lain.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๒.
คุณวา จาตฺตโน คุณํ.
Orang yang memiliki kebaikan hendaknya menjaga kebaikannya.
ส. ส.
รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ.
Hendaknya mencegah bahaya yang belum tiba.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๖.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก