พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
มหาการุณิโก นาโถ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Mahākāruṇiko nātho.
คัมภีร์ที่มา : ส. ม.
คำแปล : ท่านผู้เป็นที่พึ่ง ประกอบด้วยกรุณาใหญ่.
नेपाली : नाथ (शरणदाता) महाकारुणिक हुनुहुन्छ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยท่านผู้เป็นที่พึ่ง ประกอบด้วยกรุณาใหญ่.
EnglishThe Protector is endowed with great compassion.
IndonesiaSang Pelindung memiliki welas asih yang agung.
中文依怙主具足大悲。
DeutschDer Beschützer ist mit großem Mitgefühl begabt.
DanskBeskytteren er udrustet med stor medfølelse.
हिन्दीनाथ (शरणदाता) महाकारुणिक हैं।
日本語拠り所たる方は大いなる慈悲を具えている。
नेपालीनाथ (शरणदाता) महाकारुणिक हुनुहुन्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สาธุ โข ปณฺฑิโต นาม.
पण्डित कहलाउनेले साँच्चै प्रयोजन सिद्ध गर्छ।
อ. ส. ๑๕/๓๐๙. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๒.
ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน ชลํ อคฺคีว ภาสติ.
शीलसम्पन्न पण्डित बलिरहेको आगोझैँ चम्किन्छ।
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต.
पण्डितले अनर्थ छोडेर अर्थ (हित) मात्र ग्रहण गर्छ।
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๕๙.
อินฺทฺริยานิ รกฺขนฺติ ปณฺฑิตา.
पण्डितले इन्द्रियहरूको रक्षा गर्छ।
ที. มหา. ๑๐/๒๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๗.
น อุจฺจาวจํ ปณฺฑิตา ทสฺสยนฺติ.
पण्डितले उतारचढाव (उल्लास-विषाद) देखाउँदैन।
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา.
पण्डितको बल अरूको दोष नहेर्नु हो।
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
ทุลฺลโภ ปุริสาชญฺโญ.
आजानीय (श्रेष्ठ) पुरुष दुर्लभ छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน.
अङ्ग-गुणले सम्पन्न व्यक्ति दुर्लभ छ।
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๕.
ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ.
मानिसहरूमा आफूलाई वशमा राख्ने नै श्रेष्ठ हो।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. มหา. ๒๙/๒๙๑. ขุ. จู. ๓๐/๗๔.
กุสโล จ ชหาติ ปาปกํ.
चतुर व्यक्तिले पाप त्याग्छ।
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
นยํ นยติ เมธาวี.
प्रज्ञावान्ले देखाउनुपर्ने मार्ग देखाउँछ।
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ น ยุญฺชติ.
प्रज्ञावान् आफ्नो काम बाहिरका कुरामा लाग्दैन।
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก.
ज्ञानीले धन पाएर आफन्तहरूको सहयोग गर्छ।
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๒๐๕.
ธีโร จ พลวา สาธุ ยูถสฺส ปริหารโก.
समूह चलाउने शक्ति भएको ज्ञानीले प्रयोजन सिद्ध गर्छ।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต.
सत्पुरुष कामको इच्छाले बोल्दैनन्।
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ.
जो धर्मअनुसार बोल्दैन, ऊ सत्पुरुष होइन।
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐.
สนฺโต สตฺตหิเต รตา.
सत्पुरुष प्राणीहरूको उपकारमा रमाउँछन्।
ชาตกฏฺฐกถา ๑/๒๓๐.
ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ. หิมวนฺโตว ปพฺพโต.
सत्पुरुष हिमालय पर्वतझैँ टाढाबाटै देखिन्छन्।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
สนฺโต สคฺคปรายนา.
सत्पुरुषहरू स्वर्गमा जाने हुन्छन्।
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ.
सत्पुरुष सबै दिशामा फैलिन्छन्।
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อุปสนฺโต สุขํ เสติ.
शान्त व्यक्ति सुखले बस्छ।
วิ. จุล. ๗/๑๐๖. สํ. ส. ๑๕/๓๑๒. องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ.
सत्पुरुषको सुगन्ध हावाको विपरीत पनि फैलिन्छ।
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ.
सज्जनहरू अनासक्तिले मुक्त हुन्छन्।
ม. อุป. ๑๔/๓๔๖. องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๐.
โย พาโล มญฺญติ พาลฺยํ ปณฺฑิโต วาปิ เตน โส.
आफ्नो मूर्खता जान्ने मूर्ख त्यति हदसम्म पण्डित हो।
ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
น สาธุ พลวา พาโล ยูถสฺส ปริหารโก.
समूह चलाउने शक्ति भएको मूर्खले प्रयोजन सिद्ध गर्दैन।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
พาโล อปริณายโก.
मूर्ख नेता हुनु हुँदैन।
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๙.
อุชฺฌตฺติพลา พาลา.
मूर्खको बल अरूको दोष हेर्नु हो।
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตฺตึ ขิตฺตา ยถา สรา.
असत्पुरुष यहीँ बसेका भए पनि देखिँदैनन्, रातमा हानेका बाणझैँ।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ.
असत्पुरुषहरू नरकमा जान्छन्।
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
อนยํ นยติ ทุมฺเมโธ.
मन्दबुद्धिले देखाउनु नहुने मार्ग देखाउँछ।
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ นิยุญฺชติ.
मन्दबुद्धि आफ्नो काम बाहिरका कुरामा लाग्छ।
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ.
मन्दबुद्धिले लाभ गुमाउँछ।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๕.
ทุพฺภึ กโรติ ทุมฺเมโธ.
मन्दबुद्धिले द्रोह गर्छ।
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๑.
โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา.
चोरहरू संसारका लागि अशुभ (कलङ्क) हुन्।
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สุวิชาโน ภวํ โหติ.
राम्रो जान्नेले उन्नति गर्छ।
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ทุวิชาโน ปราภโว.
नराम्रो जान्नेले अवनति गर्छ।
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมกาโม ภวํ โหติ.
धर्मलाई प्रिय मान्नेले उन्नति गर्छ।
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมเทสฺสี ปราภโว.
धर्मलाई घृणा गर्नेले अवनति गर्छ।
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
สกฺกตฺวา สกฺกโต โหติ.
सत्कार गर्नेले सत्कार पाउँछ।
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ครุ โหติ สคารโว.
आदर गर्नेको आदर हुन्छ।
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปูชโก ลภเต ปูชํ.
पूजा गर्नेले पूजा पाउँछ।
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ.
वन्दना गर्नेले प्रतिवन्दना पाउँछ।
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปฏิสงฺขานพลา พหุสฺสุตา.
बहुश्रुतले विचारलाई नै प्रधान मान्नुपर्छ।
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
สาธุ สมฺพหุลา ญาตี.
धेरै आफन्त हुनुले लाभ सिद्ध गर्छ।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
วิสฺสาสปรมา ญาตี.
घनिष्ठता परम आफन्त (नाता) हो।
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
เนกาสี ลภเต สุขํ.
एक्लै खानेले सुख पाउँदैन।
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๓.
นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต.
संसारमा निन्दा नगरिने कोही छैन।
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
ปริภูโต มุทุ โหติ.
कमजोरलाई तिरस्कार गरिन्छ।
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อติติกฺโข จ เวรวา.
कठोरका शत्रु हुन्छन्।
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๒/๓๓๙.
พหุมฺปิ รตฺโต ภาเสยฺย.
प्रेममा परेको मानिस धेरै बोल्छ।
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
ทุฏฺโฐปิ พหุ ภาสยิ.
रिसाएको मानिस धेरै बोल्छ।
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อนุปาเยน โย อตฺถํ อิจฺฉติ โส วิหญฺญติ.
उपायबिना लाभ खोज्नेले कष्ट पाउँछ।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
น อุชุภูตา วิตถํ ภณนฺติ.
सोझो (इमानदार) मानिस सत्यबाट हटेर बोल्दैन।
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๒๘.
ยถาวาที ตถาการี.
जस्तो भन्छ, त्यस्तै गर।
ที. มหา. ๑๐/๒๕๕. ขุ. สุ. ๒๕/๓๙๔. ขุ. เถร. ๒๖/๔๔๑. ขุ. ชา. จตุตฺก. ๒๗/๑๔๖.
หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ.
संसारमा केही मानिस लज्जाले रोकिन्छन्।
สํ. ส. ๑๕/๑๑. ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
กวิ คาถานมาสโย.
कवि गाथाहरूको आश्रय हुन्।
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร.
आमाबुबा (सन्तानका लागि) ब्रह्मा भनिएका छन्।
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร.
आमाबुबा (सन्तानका लागि) पूर्वाचार्य भनिएका छन्।
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ.
आमाबुबा सन्तानका आदरणीय हुन्।
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส.
स्त्रीहरू ब्रह्मचर्यको मल हुन्।
สํ. ส. ๑๕/๕๒, ๕๙.
อิตฺถี ภณฺฑานมุตฺตมํ.
स्त्रीहरू सबै वस्तुमध्ये सर्वोच्च हुन्।
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา.
चतुर पत्नीले पति र सबै आदरणीय जनको आदर गर्छिन्।
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๗๓.
ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา.
पति स्त्रीको लक्षण (प्रतिष्ठा) हो।
สํ. ส. ๑๕/๕๗.
สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ.
पत्नीहरूमा आज्ञाकारी पत्नी श्रेष्ठ हुन्।
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
โย จ ปุตฺตานมสฺสโว.
छोराहरूमा आज्ञाकारी छोरा श्रेष्ठ हो।
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
ปุตฺตา วตฺถุ มนุสฺสานํ.
सन्तान मानिसहरूको आधार हुन्।
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ.
केवल उन्नतिको काम गर; अरूलाई पीडा नदेऊ।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๒.
คุณวา จาตฺตโน คุณํ.
आफूमा असलपन भएकाले आफ्नो असलपन जोगाओस्।
ส. ส.
รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ.
अझै नआएको भयबाट बचाउ गर्नुपर्छ।
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๖.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก