พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
ทุพฺภึ กโรติ ทุมฺเมโธ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Dubbhiṃ karoti dummedho.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๑.
คำแปล : คนมีปัญญาทราม ย่อมทำความประทุษร้าย.
English : The unwise do harm.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยคนมีปัญญาทราม ย่อมทำความประทุษร้าย.
EnglishThe unwise do harm.
IndonesiaOrang berkebijaksanaan rendah berbuat jahat.
中文劣慧者，行损害之事。
DeutschDer Unweise tut Böses.
DanskDen uvise gør skade.
हिन्दीमन्दबुद्धि द्रोह करता है।
日本語智慧の乏しい者は害をなす。
नेपालीमन्दबुद्धिले द्रोह गर्छ।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สาธุ โข ปณฺฑิโต นาม.
One called wise indeed accomplishes benefit.
อ. ส. ๑๕/๓๐๙. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๒.
ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน ชลํ อคฺคีว ภาสติ.
The wise one endowed with virtue shines like a blazing fire.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต.
The wise avoid what is unbeneficial and take up only what is beneficial.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๕๙.
อินฺทฺริยานิ รกฺขนฺติ ปณฺฑิตา.
The wise guard the faculties.
ที. มหา. ๑๐/๒๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๗.
น อุจฺจาวจํ ปณฺฑิตา ทสฺสยนฺติ.
The wise show no elation or dejection.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา.
The wise have non-fault-finding as their strength.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
ทุลฺลโภ ปุริสาชญฺโญ.
A thoroughbred man is hard to find.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน.
One endowed with all good qualities is hard to find.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๕.
ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ.
Among humans, the one who has tamed himself is the best.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. มหา. ๒๙/๒๙๑. ขุ. จู. ๓๐/๗๔.
มหาการุณิโก นาโถ.
The Protector is endowed with great compassion.
ส. ม.
กุสโล จ ชหาติ ปาปกํ.
The wise abandon evil.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
นยํ นยติ เมธาวี.
The wise show the way that should be shown.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ น ยุญฺชติ.
The wise do not engage in what is not their business.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก.
Having gained wealth, the wise support their relatives.
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๒๐๕.
ธีโร จ พลวา สาธุ ยูถสฺส ปริหารโก.
The wise, when they have power to lead a group, bring benefit to pass.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต.
The good do not speak out of desire for sensual pleasure.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ.
Whoever does not speak in accordance with the Dhamma is not a good person.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐.
สนฺโต สตฺตหิเต รตา.
The good delight in helping beings.
ชาตกฏฺฐกถา ๑/๒๓๐.
ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ. หิมวนฺโตว ปพฺพโต.
The good are visible from afar, like the Himalaya mountains.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
สนฺโต สคฺคปรายนา.
The good have heaven as their destination.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ.
The good spread forth in all directions.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อุปสนฺโต สุขํ เสติ.
The peaceful one lives in happiness.
วิ. จุล. ๗/๑๐๖. สํ. ส. ๑๕/๓๑๒. องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ.
The fragrance of the good goes even against the wind.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ.
Good people are liberated through not clinging.
ม. อุป. ๑๔/๓๔๖. องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๐.
โย พาโล มญฺญติ พาลฺยํ ปณฺฑิโต วาปิ เตน โส.
A fool who knows himself to be a fool is to that extent wise.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
น สาธุ พลวา พาโล ยูถสฺส ปริหารโก.
A fool with power to lead a group does not bring benefit to pass.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
พาโล อปริณายโก.
A fool should not be a leader.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๙.
อุชฺฌตฺติพลา พาลา.
A fool has fault-finding as his strength.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตฺตึ ขิตฺตา ยถา สรา.
The bad, even sitting right here, are not seen, like arrows shot in the night.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ.
The bad go to hell.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
อนยํ นยติ ทุมฺเมโธ.
The unwise show the way that should not be shown.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ นิยุญฺชติ.
The unwise engage in what is not their business.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ.
The unwise squander benefit.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๕.
โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา.
Thieves are a blight upon the world.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สุวิชาโน ภวํ โหติ.
One who knows the good prospers.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ทุวิชาโน ปราภโว.
One who knows the bad declines.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมกาโม ภวํ โหติ.
One who loves the Dhamma prospers.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมเทสฺสี ปราภโว.
One who hates the Dhamma declines.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
สกฺกตฺวา สกฺกโต โหติ.
One who honours receives honour.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ครุ โหติ สคารโว.
One who respects is respected.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปูชโก ลภเต ปูชํ.
One who worships is worshipped.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ.
One who salutes is saluted in return.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปฏิสงฺขานพลา พหุสฺสุตา.
One who has heard much must make reflection his chief concern.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
สาธุ สมฺพหุลา ญาตี.
Having many relatives brings about benefit.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
วิสฺสาสปรมา ญาตี.
Intimacy is the highest kinship.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
เนกาสี ลภเต สุขํ.
One who eats alone finds no happiness.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๓.
นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต.
There is no one in the world who is not blamed.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
ปริภูโต มุทุ โหติ.
The weak are despised.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อติติกฺโข จ เวรวา.
The harsh have enemies.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๒/๓๓๙.
พหุมฺปิ รตฺโต ภาเสยฺย.
One who is in love talks much.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
ทุฏฺโฐปิ พหุ ภาสยิ.
One who is angry talks much.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อนุปาเยน โย อตฺถํ อิจฺฉติ โส วิหญฺญติ.
One who seeks benefit without skilful means comes to trouble.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
น อุชุภูตา วิตถํ ภณนฺติ.
The upright do not stray from the truth in speech.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๒๘.
ยถาวาที ตถาการี.
As one speaks, so should one act.
ที. มหา. ๑๐/๒๕๕. ขุ. สุ. ๒๕/๓๙๔. ขุ. เถร. ๒๖/๔๔๑. ขุ. ชา. จตุตฺก. ๒๗/๑๔๖.
หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ.
There are some in the world who are restrained by shame.
สํ. ส. ๑๕/๑๑. ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
กวิ คาถานมาสโย.
Poets are the abode of verses.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร.
Mother and father, it is said, are Brahmā (to their children).
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร.
Mother and father, it is said, are the first teachers (of their children).
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ.
Mother and father are worthy of their children’s reverence.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส.
Women are a stain upon the holy life.
สํ. ส. ๑๕/๕๒, ๕๙.
อิตฺถี ภณฺฑานมุตฺตมํ.
Women are the foremost among all possessions.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา.
A wise wife respects her husband and all who deserve respect.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๗๓.
ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา.
The husband is a woman’s distinction.
สํ. ส. ๑๕/๕๗.
สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ.
Among wives, the obedient wife is the best.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
โย จ ปุตฺตานมสฺสโว.
Among sons, the obedient son is the best.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
ปุตฺตา วตฺถุ มนุสฺสานํ.
Children are the foundation of human beings.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ.
One should do only what brings prosperity; do not harm others.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๒.
คุณวา จาตฺตโน คุณํ.
Let one who has goodness guard his goodness.
ส. ส.
รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ.
One should guard against a danger that has not yet come.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๖.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก