พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Brahmāti mātāpitaro.
คัมภีร์ที่มา : องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
คำแปล : มารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม (ของบุตร).
Indonesia : Ibu dan ayah, dikatakan, adalah Brahma (bagi anak-anaknya).
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยมารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม (ของบุตร).
EnglishMother and father, it is said, are Brahmā (to their children).
IndonesiaIbu dan ayah, dikatakan, adalah Brahma (bagi anak-anaknya).
中文父母，据说是（子女的）梵天。
DeutschMutter und Vater, so heißt es, sind Brahmā (für ihre Kinder).
DanskMor og far, siges det, er Brahmā (for deres børn).
हिन्दीमाता-पिता (सन्तान के लिए) ब्रह्मा कहे गए हैं।
日本語母と父は（子にとって）梵天であると言われる。
नेपालीआमाबुबा (सन्तानका लागि) ब्रह्मा भनिएका छन्।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สาธุ โข ปณฺฑิโต นาม.
Orang yang disebut bijak sungguh mewujudkan manfaat.
อ. ส. ๑๕/๓๐๙. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๒.
ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน ชลํ อคฺคีว ภาสติ.
Orang bijak yang berbekal sila bersinar bagaikan api yang menyala.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต.
Orang bijak menghindari yang tidak bermanfaat dan hanya mengambil yang bermanfaat.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๕๙.
อินฺทฺริยานิ รกฺขนฺติ ปณฺฑิตา.
Orang bijak menjaga indria-indria.
ที. มหา. ๑๐/๒๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๗.
น อุจฺจาวจํ ปณฺฑิตา ทสฺสยนฺติ.
Orang bijak tidak menampakkan gejolak naik turun.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา.
Orang bijak memiliki sikap tidak mencari-cari kesalahan sebagai kekuatannya.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
ทุลฺลโภ ปุริสาชญฺโญ.
Manusia yang berdarah unggul sulit ditemukan.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน.
Orang yang berbekal segala kualitas baik sulit ditemukan.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๕.
ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ.
Di antara manusia, orang yang telah menjinakkan dirinya adalah yang terbaik.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. มหา. ๒๙/๒๙๑. ขุ. จู. ๓๐/๗๔.
มหาการุณิโก นาโถ.
Sang Pelindung memiliki welas asih yang agung.
ส. ม.
กุสโล จ ชหาติ ปาปกํ.
Orang bijak meninggalkan kejahatan.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
นยํ นยติ เมธาวี.
Orang bijak menunjukkan jalan yang patut ditunjukkan.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ น ยุญฺชติ.
Orang bijak tidak melibatkan diri dalam hal yang bukan urusannya.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก.
Setelah memperoleh kekayaan, orang bijak menyokong sanak saudaranya.
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๒๐๕.
ธีโร จ พลวา สาธุ ยูถสฺส ปริหารโก.
Orang bijak yang berkuasa memimpin kelompok mewujudkan manfaat.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต.
Orang baik tidak bertutur karena menginginkan kenikmatan indria.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ.
Siapa pun yang tidak berbicara sesuai Dhamma bukanlah orang baik.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐.
สนฺโต สตฺตหิเต รตา.
Orang baik bergembira dalam menolong makhluk-makhluk.
ชาตกฏฺฐกถา ๑/๒๓๐.
ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ. หิมวนฺโตว ปพฺพโต.
Orang baik tampak dari jauh, bagaikan pegunungan Himalaya.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
สนฺโต สคฺคปรายนา.
Orang baik bertujuan ke alam surga.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ.
Orang baik tersohor ke segala penjuru.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อุปสนฺโต สุขํ เสติ.
Orang yang telah tenang hidup bahagia.
วิ. จุล. ๗/๑๐๖. สํ. ส. ๑๕/๓๑๒. องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ.
Keharuman orang baik menyebar bahkan melawan arah angin.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ.
Orang baik terbebas karena tidak melekat.
ม. อุป. ๑๔/๓๔๖. องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๐.
โย พาโล มญฺญติ พาลฺยํ ปณฺฑิโต วาปิ เตน โส.
Orang bodoh yang menyadari kebodohannya, karena itu ia sedikit banyak bijak.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
น สาธุ พลวา พาโล ยูถสฺส ปริหารโก.
Orang bodoh yang berkuasa memimpin kelompok tidak mewujudkan manfaat.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
พาโล อปริณายโก.
Orang bodoh tidak seharusnya menjadi pemimpin.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๙.
อุชฺฌตฺติพลา พาลา.
Orang bodoh memiliki sikap mencari-cari kesalahan sebagai kekuatannya.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตฺตึ ขิตฺตา ยถา สรา.
Orang jahat, sekalipun duduk di sini, tidak tampak, bagaikan anak panah yang dilepaskan di malam hari.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ.
Orang jahat menuju neraka.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
อนยํ นยติ ทุมฺเมโธ.
Orang berkebijaksanaan rendah menunjukkan jalan yang tidak patut ditunjukkan.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ นิยุญฺชติ.
Orang berkebijaksanaan rendah melibatkan diri dalam hal yang bukan urusannya.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ.
Orang berkebijaksanaan rendah menyia-nyiakan manfaat.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๕.
ทุพฺภึ กโรติ ทุมฺเมโธ.
Orang berkebijaksanaan rendah berbuat jahat.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๑.
โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา.
Para pencuri adalah bencana bagi dunia.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สุวิชาโน ภวํ โหติ.
Orang yang mengenal kebaikan berkembang.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ทุวิชาโน ปราภโว.
Orang yang mengenal keburukan merosot.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมกาโม ภวํ โหติ.
Orang yang mencintai Dhamma berkembang.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมเทสฺสี ปราภโว.
Orang yang membenci Dhamma merosot.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
สกฺกตฺวา สกฺกโต โหติ.
Orang yang menghormati menerima penghormatan.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ครุ โหติ สคารโว.
Orang yang menghargai dihargai.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปูชโก ลภเต ปูชํ.
Orang yang memuja dipuja.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ.
Orang yang memberi salam hormat dibalas dengan salam hormat.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปฏิสงฺขานพลา พหุสฺสุตา.
Orang yang banyak mendengar harus mengutamakan perenungan.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
สาธุ สมฺพหุลา ญาตี.
Memiliki banyak sanak saudara mendatangkan manfaat.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
วิสฺสาสปรมา ญาตี.
Keakraban adalah kekerabatan tertinggi.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
เนกาสี ลภเต สุขํ.
Orang yang makan sendirian tidak memperoleh kebahagiaan.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๓.
นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต.
Tiada seorang pun di dunia yang tidak dicela.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
ปริภูโต มุทุ โหติ.
Orang yang lemah dihina.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อติติกฺโข จ เวรวา.
Orang yang keras memiliki musuh.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๒/๓๓๙.
พหุมฺปิ รตฺโต ภาเสยฺย.
Orang yang sedang jatuh cinta banyak bicara.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
ทุฏฺโฐปิ พหุ ภาสยิ.
Orang yang marah banyak bicara.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อนุปาเยน โย อตฺถํ อิจฺฉติ โส วิหญฺญติ.
Orang yang mengejar manfaat tanpa cara yang tepat akan mengalami kesulitan.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
น อุชุภูตา วิตถํ ภณนฺติ.
Orang yang jujur tidak berbicara menyimpang dari kebenaran.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๒๘.
ยถาวาที ตถาการี.
Sebagaimana ia berkata, demikianlah hendaknya ia berbuat.
ที. มหา. ๑๐/๒๕๕. ขุ. สุ. ๒๕/๓๙๔. ขุ. เถร. ๒๖/๔๔๑. ขุ. ชา. จตุตฺก. ๒๗/๑๔๖.
หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ.
Ada beberapa orang di dunia yang tertahan oleh rasa malu.
สํ. ส. ๑๕/๑๑. ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
กวิ คาถานมาสโย.
Para penyair adalah tempat bersemayamnya syair-syair.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร.
Ibu dan ayah, dikatakan, adalah guru pertama (bagi anak-anaknya).
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ.
Ibu dan ayah patut dihormati oleh anak-anaknya.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส.
Wanita adalah noda bagi kehidupan suci.
สํ. ส. ๑๕/๕๒, ๕๙.
อิตฺถี ภณฺฑานมุตฺตมํ.
Wanita adalah yang tertinggi di antara segala benda.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา.
Istri yang bijak menghormati suaminya dan semua orang yang patut dihormati.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๗๓.
ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา.
Suami adalah kebanggaan seorang wanita.
สํ. ส. ๑๕/๕๗.
สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ.
Di antara para istri, istri yang patuh adalah yang terbaik.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
โย จ ปุตฺตานมสฺสโว.
Di antara para anak, anak yang patuh adalah yang terbaik.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
ปุตฺตา วตฺถุ มนุสฺสานํ.
Anak adalah landasan bagi umat manusia.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ.
Hendaknya melakukan hanya yang membawa kemajuan; janganlah menyakiti orang lain.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๒.
คุณวา จาตฺตโน คุณํ.
Orang yang memiliki kebaikan hendaknya menjaga kebaikannya.
ส. ส.
รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ.
Hendaknya mencegah bahaya yang belum tiba.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๖.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก