พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Brahmāti mātāpitaro.
คัมภีร์ที่มา : องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
คำแปล : มารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม (ของบุตร).
日本語 : 母と父は(子にとって)梵天であると言われる。
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยมารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม (ของบุตร).
EnglishMother and father, it is said, are Brahmā (to their children).
IndonesiaIbu dan ayah, dikatakan, adalah Brahma (bagi anak-anaknya).
中文父母,据说是(子女的)梵天。
DeutschMutter und Vater, so heißt es, sind Brahmā (für ihre Kinder).
DanskMor og far, siges det, er Brahmā (for deres børn).
हिन्दीमाता-पिता (सन्तान के लिए) ब्रह्मा कहे गए हैं।
日本語母と父は(子にとって)梵天であると言われる。
नेपालीआमाबुबा (सन्तानका लागि) ब्रह्मा भनिएका छन्।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สาธุ โข ปณฺฑิโต นาม.
賢者と呼ばれる人は、まことに利益を成し遂げる。
อ. ส. ๑๕/๓๐๙. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๒.
ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน ชลํ อคฺคีว ภาสติ.
戒を具えた賢者は、燃え盛る火のように輝く。
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต.
賢者は益なきことを避け、益あることのみを取る。
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๕๙.
อินฺทฺริยานิ รกฺขนฺติ ปณฺฑิตา.
賢者は諸根を守る。
ที. มหา. ๑๐/๒๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๗.
น อุจฺจาวจํ ปณฺฑิตา ทสฺสยนฺติ.
賢者は浮き沈みの様子を見せない。
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา.
賢者は他人の非を探さないことを力とする。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
ทุลฺลโภ ปุริสาชญฺโญ.
駿馬のような人物は得がたい。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน.
諸々の徳を具えた者は得がたい。
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๕.
ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ.
人々のなかで、自己を調えた者が最も勝れている。
ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. มหา. ๒๙/๒๙๑. ขุ. จู. ๓๐/๗๔.
มหาการุณิโก นาโถ.
拠り所たる方は大いなる慈悲を具えている。
ส. ม.
กุสโล จ ชหาติ ปาปกํ.
賢い人は悪を捨てる。
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
นยํ นยติ เมธาวี.
智慧ある者は示すべき道を示す。
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ น ยุญฺชติ.
智慧ある者は、自らの務めでないことに関わらない。
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก.
賢者は財を得ると親族を助ける。
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๒๐๕.
ธีโร จ พลวา สาธุ ยูถสฺส ปริหารโก.
集団を率いる力をもつ賢者は、利益を成し遂げる。
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต.
善人は欲を求めて語らない。
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ.
法にかなった言葉を語らない者は、善人ではない。
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐.
สนฺโต สตฺตหิเต รตา.
善人は生きものを益することを喜ぶ。
ชาตกฏฺฐกถา ๑/๒๓๐.
ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ. หิมวนฺโตว ปพฺพโต.
善人は雪山のように遠くからでも見える。
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
สนฺโต สคฺคปรายนา.
善人は天界を行く先とする。
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ.
善人はあらゆる方角に広がる。
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อุปสนฺโต สุขํ เสติ.
寂静なる者は安楽に住する。
วิ. จุล. ๗/๑๐๖. สํ. ส. ๑๕/๓๑๒. องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ.
善人の香りは風に逆らっても広がる。
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ.
善き人々は執着しないことによって解脱する。
ม. อุป. ๑๔/๓๔๖. องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๐.
โย พาโล มญฺญติ พาลฺยํ ปณฺฑิโต วาปิ เตน โส.
愚者が自らの愚かさを知るなら、その点で賢者である。
ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
น สาธุ พลวา พาโล ยูถสฺส ปริหารโก.
集団を率いる力をもつ愚者は、利益を成し遂げない。
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
พาโล อปริณายโก.
愚者は指導者であってはならない。
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๙.
อุชฺฌตฺติพลา พาลา.
愚者は他人の非を探すことを力とする。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตฺตึ ขิตฺตา ยถา สรา.
悪人はここに座っていても見えない。夜に射られた矢のように。
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ.
悪人は地獄へ行く。
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
อนยํ นยติ ทุมฺเมโธ.
智慧の乏しい者は示すべきでない道を示す。
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ นิยุญฺชติ.
智慧の乏しい者は、自らの務めでないことに関わる。
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ.
智慧の乏しい者は利益を無駄にする。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๕.
ทุพฺภึ กโรติ ทุมฺเมโธ.
智慧の乏しい者は害をなす。
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๑.
โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา.
盗賊は世の災いである。
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สุวิชาโน ภวํ โหติ.
善を知る者は栄える。
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ทุวิชาโน ปราภโว.
悪を知る者は衰える。
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมกาโม ภวํ โหติ.
法を愛する者は栄える。
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมเทสฺสี ปราภโว.
法を憎む者は衰える。
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
สกฺกตฺวา สกฺกโต โหติ.
敬う者は敬われる。
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ครุ โหติ สคารโว.
尊ぶ者は尊ばれる。
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปูชโก ลภเต ปูชํ.
供養する者は供養される。
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ.
礼をする者は礼を返される。
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปฏิสงฺขานพลา พหุสฺสุตา.
多く聞いた者は、思惟を第一とせねばならない。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
สาธุ สมฺพหุลา ญาตี.
親族が多いことは利益を成し遂げる。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
วิสฺสาสปรมา ญาตี.
親しみは最上の親族である。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
เนกาสี ลภเต สุขํ.
独りで食べる者は幸せを得ない。
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๓.
นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต.
世に非難されない人はいない。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
ปริภูโต มุทุ โหติ.
弱い者は軽んじられる。
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อติติกฺโข จ เวรวา.
頑ななる者には敵がある。
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๒/๓๓๙.
พหุมฺปิ รตฺโต ภาเสยฺย.
恋する者は多くを語る。
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
ทุฏฺโฐปิ พหุ ภาสยิ.
怒る者は多くを語る。
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อนุปาเยน โย อตฺถํ อิจฺฉติ โส วิหญฺญติ.
方便なくして利益を求める者は苦しむ。
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
น อุชุภูตา วิตถํ ภณนฺติ.
正直な者は真実に反して語らない。
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๒๘.
ยถาวาที ตถาการี.
語るとおりに行うべきである。
ที. มหา. ๑๐/๒๕๕. ขุ. สุ. ๒๕/๓๙๔. ขุ. เถร. ๒๖/๔๔๑. ขุ. ชา. จตุตฺก. ๒๗/๑๔๖.
หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ.
世には恥によって自らを抑える人もいる。
สํ. ส. ๑๕/๑๑. ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
กวิ คาถานมาสโย.
詩人は詩句の拠り所である。
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร.
母と父は(子にとって)最初の師であると言われる。
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ.
母と父は子から敬われるべき存在である。
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส.
女性は梵行の垢である。
สํ. ส. ๑๕/๕๒, ๕๙.
อิตฺถี ภณฺฑานมุตฺตมํ.
女性はあらゆる財のうちで最上のものである。
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา.
賢い妻は夫と敬うべきすべての人を敬う。
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๗๓.
ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา.
夫は女性のしるしである。
สํ. ส. ๑๕/๕๗.
สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ.
妻のうち、従順な妻が最も勝れている。
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
โย จ ปุตฺตานมสฺสโว.
子のうち、従順な子が最も勝れている。
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
ปุตฺตา วตฺถุ มนุสฺสานํ.
子は人々の拠り所である。
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ.
ただ繁栄をもたらすことのみをなし、他を害してはならない。
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๒.
คุณวา จาตฺตโน คุณํ.
善さをもつ者は、自らの善さを守れ。
ส. ส.
รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ.
まだ来ていない危険に備えるべきである。
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๖.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก