พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
สีลวรรค — หมวดศีล
สีลวรรค — หมวดศีล · นักธรรมชั้นตรี
บาลี (อักษรไทย)
สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Saṃvāsena sīlaṃ veditabbaṃ.
คัมภีร์ที่มา : นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
คำแปล : ศีลพึงรู้ได้เพราะอยู่ร่วมกัน.
नेपाली : शील सँगै बस्दा थाहा हुन्छ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยศีลพึงรู้ได้เพราะอยู่ร่วมกัน.
EnglishVirtue is known through living together.
IndonesiaSila dapat diketahui melalui hidup bersama.
中文戒行可由共处而得知。
DeutschSittlichkeit erkennt man im Zusammenleben.
DanskDyd kendes ved at leve sammen.
हिन्दीशील साथ रहने से जाना जाता है।
日本語戒は共に住むことによって知られる。
नेपालीशील सँगै बस्दा थाहा हुन्छ।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "संवासेन सीलं वेदितब्बं" को अर्थ हो "शील सँगै बसेर जान्नुपर्छ।" "सँगै बस्नु" को अर्थ हो नजिक रहेर जीवन बिताउनु, जसले एकअर्काको आचरण निरन्तर हेर्ने अवसर दिन्छ। यो सिद्धान्त पढाइ, काम र मित्रतामा लागू गर्न सकिन्छ। यो सूक्तिले सिकाउँछ कि कुनै व्यक्तिको आचरण कति राम्रो छ भनी जान्न उसको निरन्तर वास्तविक आचरण हेर्नुपर्छ, रूप, वचन वा पहिलो छापबाट हतारमा निर्णय गर्नु हुँदैन।

भगवान् बुद्धले भन्नुभयो कि शील सँगै बसेर जान्नुपर्छ, र यसमा लामो समय लाग्छ, थोरै समय होइन; साथै हेर्ने व्यक्ति सजग र प्रज्ञावान् हुनुपर्छ। त्यसैले सँगै बस्नु मात्र पर्याप्त छैन। सावधानीपूर्वक नहेरी र विचार नगरी अरूको आचरणलाई गलत बुझिन सक्छ। महत्त्वपूर्ण कुरा यो विचार गर्नु हो कि त्यो व्यक्तिले निरन्तर असल आचरण कायम राख्छ कि राख्दैन, र अरूप्रति कति इमानदार, न्यायपूर्ण र अहानिकर छ।

कसैको आचरण जान्न समय लिँदा हामी उसलाई धेरै अवस्थामा हेर्न सक्छौं: सामान्य जीवनमा, फाइदाको प्रश्न आउँदा, र द्वन्द्व हुँदा। यसले एक पटक भेट्नुभन्दा बढी आधार दिन्छ। तैपनि, हेराइ न्यायपूर्ण हुनुपर्छ, दोष खोज्ने उद्देश्यले होइन र व्यक्तिगत मनपर्ने-नपर्नेबाट निर्णय गरेर होइन। कहिलेकाहीँको भूललाई बानीको आचरणबाट छुट्याउनुपर्छ, र त्यो व्यक्तिको आफूलाई सुधार्ने र उन्नत गर्ने इच्छालाई पनि ध्यानमा राख्नुपर्छ।

दैनिक जीवनमा, साथी छान्दा विचार गर्नुपर्छ कि साथी इमानदार छ कि छैन, अरूको अधिकारको सम्मान गर्छ कि गर्दैन, र अरूलाई गलत काममा उक्साउँदैन। सँगै काम गर्दा थाहा हुन्छ कि कोही साझा सम्पत्तिप्रति कति जिम्मेवार छ र अनुचित फाइदा त खोज्दैन। जीवनसाथी छान्दा रूप वा मीठा शब्दमा मात्र भर पर्नुको सट्टा समय लिएर अर्काको आचरण, सम्मान र जिम्मेवारी जान्नुपर्छ। यी उदाहरणले मानिसलाई सावधानीपूर्वक चिन्नमा सँगै बस्ने सिद्धान्त लागू गर्छन्।

त्यसैले सज्जनको सङ्गत गर्न चाहनेले अरूबारे हतारमा निर्णय गर्नु हुँदैन, बरु समय, ध्यान र प्रज्ञाले निरन्तर देखिने आचरणबारे विचार गर्नुपर्छ। साथै, उसले सबैका सामु र एकान्तमा पनि आफ्नो शील दृढ राख्नुपर्छ, किनकि उसले इमानदारी र अहानिको मूल्य देख्छ। निरन्तर असल आचरण सँगै बस्दा विश्वासको आवश्यक जग हो, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "शील सँगै बसेर जान्नुपर्छ।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
शीलले वृद्धावस्थासम्म हित सिद्ध गर्छ।
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
สุขํ ยาว ชรา สีลํ.
शीलले वृद्धावस्थासम्म सुख दिन्छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สีลํ กิเรว กลฺยาณํ.
भनिन्छ, शील नै कल्याण हो।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
शील संसारमा सर्वोत्तम हो।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร.
सर्वत्र संयम राम्रो हो।
สํ. ส. ๑๕/๑๐๖. ขุ. ธ. ๒๕/๖๔.
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
सावधान रहँदा वैर उत्पन्न हुँदैन।
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี.
ज्ञानीले शीलको रक्षा गर्नुपर्छ।
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๘๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก