พุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี” แปลว่า “ปราชญ์พึงรักษาศีล” คำว่า “ปราชญ์” หมายถึงผู้มีปัญญา รู้จักพิจารณาว่าสิ่งใดเป็นประโยชน์ สิ่งใดเป็นโทษ ส่วนคำว่า “พึงรักษาศีล” หมายถึงควรสำรวมกายและวาจาให้เรียบร้อยตามสิกขาบทที่ตนรักษา สุภาษิตนี้สอนให้ผู้มีปัญญาเห็นความสำคัญของความประพฤติดีงาม และตั้งใจรักษาศีลด้วยความเข้าใจในคุณประโยชน์ มิใช่เพียงทำตามผู้อื่นโดยไม่รู้เหตุผล

ในสุขปัตถนาสูตร พระพุทธองค์ตรัสว่า ผู้มีปัญญาเมื่อปรารถนาความสุข ๓ ประการ พึงรักษาศีล ความสุขเหล่านั้น ได้แก่ ความสรรเสริญ การได้โภคทรัพย์ และการไปเกิดในสวรรค์หลังจากตายแล้ว หลักธรรมนี้แสดงให้เห็นว่า ศีลเป็นเหตุเกื้อหนุนประโยชน์ทั้งในปัจจุบันและในภายหน้า ผู้มีปัญญาจึงควรพิจารณาผลของความประพฤติให้กว้างไกล ไม่ยอมละทิ้งความถูกต้องเพื่อความพอใจหรือผลประโยชน์เฉพาะหน้า

ในด้านความสรรเสริญ ความซื่อสัตย์และการไม่เบียดเบียนเป็นความประพฤติที่ผู้รู้ยกย่อง และช่วยสร้างความไว้วางใจในการอยู่ร่วมกัน ในด้านโภคทรัพย์ การไม่ทุจริตและไม่ประมาทเป็นพื้นฐานที่เกื้อหนุนการประกอบอาชีพสุจริตและการรักษาทรัพย์ ทั้งนี้ การดำรงชีวิตให้มั่นคงยังต้องอาศัยความขยัน ความสามารถ และการใช้จ่ายอย่างเหมาะสมประกอบด้วย ส่วนการไปเกิดในสวรรค์เป็นอานิสงส์ในภายหน้าที่พระสูตรกล่าวถึง ผู้มีปัญญาจึงเห็นคุณค่าของศีลทั้งในฐานะความดีที่ควรปฏิบัติและเหตุแห่งความสุขที่ควรสร้างไว้

ในชีวิตประจำวัน ผู้ประกอบการที่ซื่อสัตย์ต่อลูกค้า ไม่โกงตาชั่งและไม่หลอกลวงเรื่องคุณภาพสินค้า ย่อมช่วยสร้างความเชื่อถือให้แก่กิจการ ผู้ที่เว้นจากการดื่มสุราเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาท ก็ช่วยลดรายจ่ายและความเสียหายที่อาจเกิดจากความมึนเมา ส่วนนักเรียนที่ไม่ลักขโมย ไม่กล่าวเท็จ และไม่รังแกเพื่อน ย่อมได้ฝึกความประพฤติที่น่าไว้วางใจ และมีส่วนทำให้ห้องเรียนสงบสุข ตัวอย่างเหล่านี้แสดงให้เห็นประโยชน์ของศีลที่สามารถนำมาปฏิบัติได้ตามวัยและหน้าที่ของแต่ละคน

ผู้ที่ต้องการดำเนินชีวิตด้วยปัญญาจึงควรศึกษาให้เข้าใจคุณของศีล และรักษาความประพฤติของตนอย่างสม่ำเสมอ แม้ในเวลาที่มีสิ่งล่อใจให้ทำผิด ก็ควรพิจารณาถึงผลที่จะเกิดแก่ตนเองและผู้อื่น แล้วเลือกปฏิบัติในทางสุจริต การรักษาศีลด้วยความเข้าใจเช่นนี้เป็นการใช้ปัญญากำกับชีวิต และเป็นเหตุเกื้อหนุนความสุขทั้งในปัจจุบันและภายหน้า สมดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “ปราชญ์พึงรักษาศีล”

The saying "sīlaṃ rakkheyya medhāvī" means "The wise should guard their virtue." "The wise" means those who have wisdom and know how to consider what is beneficial and what is harmful. "Should guard their virtue" means should keep body and speech restrained according to the precepts they observe. The saying teaches the wise to see the importance of good conduct and to keep the precepts intentionally, with understanding of their benefits, not merely following others without knowing why.

In the Sukhapatthanā Sutta, the Buddha said that the wise, wishing for three kinds of happiness, should guard their virtue. These are praise, the gaining of wealth, and rebirth in heaven after death. This teaching shows that virtue supports benefits both in the present and in the future. The wise should therefore consider the results of their conduct far-sightedly and not abandon what is right for momentary pleasure or immediate gain.

Regarding praise, honesty and not harming others are conduct that the wise commend, and they help build trust in living together. Regarding wealth, not being corrupt and not being heedless form a foundation that supports honest livelihood and the protection of one's property; a secure life also requires diligence, ability and appropriate spending. Rebirth in heaven is the future benefit mentioned in the discourse. The wise therefore see the value of virtue both as a good to be practised and as a cause of happiness to be built up.

In daily life, business owners who are honest with customers, who do not rig the scales or deceive about the quality of goods, help build trust in their business. Those who refrain from intoxicating drinks, which lead to heedlessness, reduce both expenses and the damage that intoxication can cause. Students who do not steal, do not lie and do not bully their friends practise trustworthy conduct and help make the classroom peaceful. These examples show benefits of virtue that can be practised according to each person's age and duties.

Those who wish to live wisely should therefore study to understand the value of virtue and keep their conduct steady. Even when there is temptation to do wrong, they should consider the consequences for themselves and others, and then choose to act honestly. Keeping the precepts with such understanding is using wisdom to guide one's life, and it supports happiness both now and in the future, just as the saying goes: "The wise should guard their virtue."

Kata mutiara "sīlaṃ rakkheyya medhāvī" berarti "Orang bijaksana hendaknya menjaga silanya." "Orang bijaksana" berarti mereka yang memiliki kebijaksanaan dan tahu menimbang apa yang bermanfaat dan apa yang merugikan. "Hendaknya menjaga silanya" berarti hendaknya menjaga tubuh dan ucapan tetap terkendali sesuai dengan aturan latihan yang mereka jalankan. Kata mutiara ini mengajarkan orang bijaksana untuk melihat pentingnya perilaku baik dan menjalankan sila dengan sengaja, dengan memahami manfaatnya, bukan sekadar mengikuti orang lain tanpa mengetahui alasannya.

Dalam Sukhapatthanā Sutta, Sang Buddha bersabda bahwa orang bijaksana, yang menginginkan tiga jenis kebahagiaan, hendaknya menjaga silanya. Ketiganya adalah pujian, perolehan kekayaan, dan terlahir di alam surga setelah meninggal. Ajaran ini menunjukkan bahwa sila menunjang manfaat baik saat ini maupun di masa depan. Karena itu, orang bijaksana hendaknya menimbang akibat perilakunya dengan pandangan jauh ke depan dan tidak meninggalkan apa yang benar demi kesenangan sesaat atau keuntungan segera.

Mengenai pujian, kejujuran dan tidak menyakiti orang lain adalah perilaku yang dipuji oleh para bijaksana, dan keduanya membantu membangun kepercayaan dalam hidup bersama. Mengenai kekayaan, tidak korupsi dan tidak lengah membentuk landasan yang menopang mata pencaharian yang jujur dan perlindungan harta sendiri; hidup yang terjamin juga memerlukan ketekunan, kemampuan, dan pengeluaran yang wajar. Terlahir di alam surga adalah manfaat masa depan yang disebutkan dalam khotbah itu. Karena itu, orang bijaksana melihat nilai sila baik sebagai kebaikan yang patut dipraktikkan maupun sebagai sebab kebahagiaan yang patut dibangun.

Dalam kehidupan sehari-hari, pengusaha yang jujur kepada pelanggan, yang tidak mencurangi timbangan atau menipu tentang mutu barang, membantu membangun kepercayaan pada usahanya. Mereka yang menahan diri dari minuman memabukkan, yang menyebabkan kelengahan, mengurangi pengeluaran maupun kerugian yang dapat ditimbulkan oleh mabuk. Siswa yang tidak mencuri, tidak berbohong, dan tidak merundung teman mempraktikkan perilaku yang dapat dipercaya dan membantu menjadikan kelas damai. Contoh-contoh ini menunjukkan manfaat sila yang dapat dipraktikkan sesuai usia dan tugas masing-masing.

Maka mereka yang ingin hidup dengan bijaksana hendaknya belajar memahami nilai sila dan menjaga perilakunya tetap teguh. Bahkan ketika ada godaan untuk berbuat salah, hendaknya mereka menimbang akibatnya bagi diri sendiri dan orang lain, lalu memilih bertindak dengan jujur. Menjalankan sila dengan pemahaman seperti ini berarti menggunakan kebijaksanaan untuk menuntun hidup, dan hal itu menunjang kebahagiaan saat ini maupun di masa depan, sesuai dengan kata mutiara: "Orang bijaksana hendaknya menjaga silanya."

格言“sīlaṃ rakkheyya medhāvī”意为“智者应当守护戒”。“智者”是指有智慧、懂得思量什么有益、什么有害的人。“应当守护戒”是指应当依照自己所持的学处约束身与口。这句格言教导智者认识良好行为的重要性，并以对其利益的理解而用心持戒，而不只是不知原因地跟随他人。

在《求乐经》（Sukhapatthanā Sutta）中，佛陀说：智者希求三种快乐，应当守护戒。这三种快乐是称誉、获得财富，以及死后生天。这一教法显示，戒支持现在和未来的利益。因此，智者应当有远见地思量自己行为的后果，不为一时的快乐或眼前的利益而放弃正道。

关于称誉，诚实与不伤害他人是智者所称赞的行为，有助于在共同生活中建立信任。关于财富，不贪污、不放逸是支持正当谋生与保护自己财物的基础；安稳的生活还需要勤奋、能力和合理的开支。生天则是经中所说的未来利益。因此，智者既把戒看作应当实践的善，也看作应当建立的快乐之因。

在日常生活中，对顾客诚实、不在秤上做手脚、不在商品质量上欺骗的经营者，有助于为自己的生意建立信誉。远离导致放逸的酒类的人，既减少开支，也减少醉酒可能带来的损害。不偷盗、不说谎、不欺负同学的学生，练习了值得信赖的行为，并有助于使教室安宁。这些例子显示了戒可以依照各人的年龄和职责来实践的利益。

因此，想以智慧生活的人，应当学习理解戒的价值，并使自己的行为保持稳定。即使在有诱惑去做错事的时候，也应思量对自己和他人的后果，然后选择诚实地行动。以这样的理解持戒，就是以智慧引导人生，并支持现在与未来的快乐，正如格言所说：“智者应当守护戒。”

Der Spruch „sīlaṃ rakkheyya medhāvī“ bedeutet „Der Weise soll seine Sittlichkeit hüten.“ „Der Weise“ ist jemand, der Weisheit besitzt und zu erwägen weiß, was nützlich und was schädlich ist. „Soll seine Sittlichkeit hüten“ heißt, er soll Körper und Sprache gemäß den Übungsregeln, die er einhält, gezügelt halten. Der Spruch lehrt den Weisen, die Bedeutung guten Verhaltens zu erkennen und die Tugendregeln bewusst, mit Verständnis ihres Nutzens, einzuhalten, statt anderen bloß zu folgen, ohne den Grund zu kennen.

Im Sukhapatthanā Sutta sagte der Buddha, dass der Weise, der drei Arten von Glück wünscht, seine Sittlichkeit hüten soll. Es sind dies Lob, der Erwerb von Wohlstand und die Wiedergeburt im Himmel nach dem Tod. Diese Lehre zeigt, dass Sittlichkeit Nutzen in der Gegenwart wie in der Zukunft fördert. Der Weise sollte daher die Folgen seines Verhaltens weitsichtig erwägen und das Richtige nicht für momentanes Vergnügen oder unmittelbaren Vorteil aufgeben.

Was das Lob betrifft, sind Ehrlichkeit und Nicht-Schädigen ein Verhalten, das die Weisen loben, und sie helfen, Vertrauen im Zusammenleben aufzubauen. Was den Wohlstand betrifft, bilden Unbestechlichkeit und Sorgfalt eine Grundlage, die einen ehrlichen Lebensunterhalt und den Schutz des eigenen Besitzes fördert; ein gesichertes Leben braucht auch Fleiß, Können und angemessenes Ausgeben. Die Wiedergeburt im Himmel ist der zukünftige Nutzen, von dem die Lehrrede spricht. Der Weise sieht daher den Wert der Sittlichkeit sowohl als ein Gutes, das zu üben ist, als auch als eine Ursache von Glück, die aufzubauen ist.

Im Alltag helfen Geschäftsleute, die ehrlich zu ihren Kunden sind, die Waage nicht manipulieren und nicht über die Qualität ihrer Waren täuschen, Vertrauen in ihr Geschäft aufzubauen. Wer sich berauschender Getränke enthält, die zu Achtlosigkeit führen, verringert sowohl Ausgaben als auch den Schaden, den Rausch anrichten kann. Schüler, die nicht stehlen, nicht lügen und ihre Mitschüler nicht schikanieren, üben vertrauenswürdiges Verhalten und tragen zum Frieden im Klassenzimmer bei. Diese Beispiele zeigen den Nutzen der Sittlichkeit, die jeder gemäß seinem Alter und seinen Pflichten üben kann.

Wer weise leben möchte, sollte daher lernen, den Wert der Sittlichkeit zu verstehen, und sein Verhalten beständig halten. Selbst wenn die Versuchung besteht, Unrecht zu tun, sollte er die Folgen für sich und andere erwägen und sich dann für ehrliches Handeln entscheiden. Die Tugendregeln mit solchem Verständnis einzuhalten, heißt, das Leben mit Weisheit zu lenken, und es fördert Glück jetzt und in der Zukunft, so wie der Spruch sagt: „Der Weise soll seine Sittlichkeit hüten.“

Ordsproget „sīlaṃ rakkheyya medhāvī“ betyder „Den vise bør vogte sin dyd.“ „Den vise“ er en person, der har visdom og ved at overveje, hvad der er gavnligt, og hvad der er skadeligt. „Bør vogte sin dyd“ betyder, at han bør holde krop og tale tøjlet i overensstemmelse med de træningsregler, han overholder. Ordsproget lærer den vise at se betydningen af god adfærd og at overholde forskrifterne bevidst med forståelse af deres gavn i stedet for blot at følge andre uden at kende grunden.

I Sukhapatthanā Sutta sagde Buddha, at den vise, der ønsker tre slags lykke, bør vogte sin dyd. De er ros, det at opnå velstand og genfødsel i himlen efter døden. Denne lære viser, at dyd fremmer gavn både i nutiden og i fremtiden. Den vise bør derfor overveje følgerne af sin adfærd fremsynet og ikke opgive det rigtige for øjeblikkelig fornøjelse eller umiddelbar fordel.

Hvad angår ros, er ærlighed og det ikke at skade andre en adfærd, som de vise roser, og de hjælper med at opbygge tillid i samlivet. Hvad angår velstand, danner uforkrænkelighed og omhu et grundlag, der fremmer et ærligt levebrød og beskyttelsen af ens egen ejendom; et sikret liv kræver også flid, evner og fornuftigt forbrug. Genfødsel i himlen er den fremtidige gavn, som talen nævner. Den vise ser derfor dydens værdi både som et gode, der skal øves, og som en årsag til lykke, der skal opbygges.

I hverdagen hjælper forretningsfolk, der er ærlige over for deres kunder, ikke manipulerer vægten og ikke bedrager med hensyn til varernes kvalitet, med at opbygge tillid til deres forretning. Den, der afholder sig fra berusende drikke, der fører til skødesløshed, mindsker både udgifter og den skade, som beruselse kan forvolde. Elever, der ikke stjæler, ikke lyver og ikke mobber deres kammerater, øver troværdig adfærd og bidrager til freden i klasseværelset. Disse eksempler viser dydens gavn, som enhver kan øve i overensstemmelse med sin alder og sine pligter.

Den, der ønsker at leve med visdom, bør derfor lære at forstå dydens værdi og holde sin adfærd stabil. Selv når der er fristelse til at gøre uret, bør han overveje følgerne for sig selv og andre og derefter vælge at handle ærligt. At overholde forskrifterne med en sådan forståelse er at lede livet med visdom, og det fremmer lykke nu og i fremtiden, sådan som ordsproget siger: „Den vise bør vogte sin dyd.“

सूक्ति "सीलं रक्खेय्य मेधावी" का अर्थ है "बुद्धिमान को शील की रक्षा करनी चाहिए।" "बुद्धिमान" वह है जिसके पास प्रज्ञा है और जो विचार करना जानता है कि क्या हितकारी है और क्या हानिकारक। "शील की रक्षा करनी चाहिए" का अर्थ है अपने द्वारा पालन किए जाने वाले शिक्षापदों के अनुसार शरीर और वाणी को संयमित रखना चाहिए। यह सूक्ति बुद्धिमान को अच्छे आचरण का महत्त्व देखने और बिना कारण जाने केवल दूसरों का अनुसरण करने के बजाय उसके लाभ को समझकर सोच-समझकर शील-पालन करने की शिक्षा देती है।

सुखपत्थना सुत्त में भगवान बुद्ध ने कहा कि तीन प्रकार के सुख चाहने वाले बुद्धिमान को शील की रक्षा करनी चाहिए। वे हैं प्रशंसा, धन की प्राप्ति, और मृत्यु के बाद स्वर्ग में जन्म। यह शिक्षा दिखाती है कि शील वर्तमान और भविष्य दोनों के हित को सहारा देता है। इसलिए बुद्धिमान को अपने आचरण के परिणामों पर दूरदर्शिता से विचार करना चाहिए और क्षणिक सुख या तात्कालिक लाभ के लिए सही को नहीं छोड़ना चाहिए।

प्रशंसा के संबंध में, ईमानदारी और दूसरों को हानि न पहुँचाना वह आचरण है जिसकी बुद्धिमान प्रशंसा करते हैं, और ये साथ रहने में विश्वास बनाने में सहायता करते हैं। धन के संबंध में, भ्रष्टाचार न करना और प्रमाद न करना ईमानदार जीविका और अपनी संपत्ति की रक्षा को सहारा देने वाली नींव है; सुरक्षित जीवन के लिए परिश्रम, योग्यता और उचित खर्च भी चाहिए। स्वर्ग में जन्म वह भावी लाभ है जिसका उल्लेख सुत्त करता है। इसलिए बुद्धिमान शील के मूल्य को अभ्यास योग्य भलाई के रूप में भी और बनाने योग्य सुख के कारण के रूप में भी देखता है।

दैनिक जीवन में, जो व्यापारी ग्राहकों के प्रति ईमानदार हैं, तराज़ू में हेराफेरी नहीं करते और माल की गुणवत्ता के बारे में धोखा नहीं देते, वे अपने व्यापार में विश्वास बनाने में सहायता करते हैं। जो प्रमाद का कारण बनने वाले नशे से बचता है, वह खर्च भी घटाता है और नशे से होने वाली हानि भी। जो विद्यार्थी चोरी नहीं करते, झूठ नहीं बोलते और सहपाठियों को तंग नहीं करते, वे विश्वसनीय आचरण का अभ्यास करते हैं और कक्षा की शांति में योगदान देते हैं। ये उदाहरण शील के वे लाभ दिखाते हैं जिनका अभ्यास हर कोई अपनी आयु और कर्तव्यों के अनुसार कर सकता है।

इसलिए जो प्रज्ञा से जीना चाहता है, उसे शील के मूल्य को समझना सीखना चाहिए और अपने आचरण को स्थिर रखना चाहिए। ग़लत करने का प्रलोभन हो, तब भी उसे स्वयं और दूसरों पर होने वाले परिणामों पर विचार करके ईमानदारी से कर्म चुनना चाहिए। ऐसी समझ के साथ शील-पालन करना प्रज्ञा से जीवन का मार्गदर्शन करना है, और यह वर्तमान तथा भविष्य दोनों में सुख को सहारा देता है, जैसा कि सूक्ति कहती है: "बुद्धिमान को शील की रक्षा करनी चाहिए।"

「シーラン・ラッケッヤ・メーダーヴィー」という格言は、「賢者は戒を守るべきである」という意味です。「賢者」とは、智慧を持ち、何が有益で何が有害かを考えることのできる人のことです。「戒を守るべきである」とは、自分の守る学処に従って身体と言葉を慎むべきであるということです。この格言は、賢者が善い行いの大切さを見て、理由も知らずにただ他人に従うのではなく、その利益を理解したうえで心して戒を守るよう教えています。

『スカパッタナー・スッタ』の中で、ブッダは、三つの幸せを願う賢者は戒を守るべきであると説かれました。その三つとは、称賛、財を得ること、そして死後に天界に生まれることです。この教えは、戒が現在と未来の両方の利益を支えることを示しています。ですから賢者は、自分の行いの結果を先を見通して考え、一時の楽しみや目先の利益のために正しいことを捨ててはなりません。

称賛についていえば、正直であることと他者を害さないことは賢者たちの讃える行いであり、共に暮らす中での信頼を築く助けとなります。財についていえば、不正をしないことと怠らないことは、正しい生業と自分の財産を守ることを支える土台となります。安定した暮らしには、勤勉さ、能力、適切なお金の使い方も必要です。天界に生まれることは、経典が説く未来の利益です。ですから賢者は、戒の価値を、実践すべき善としても、築くべき幸せの原因としても見るのです。

日常生活では、客に正直で、はかりをごまかさず、商品の品質についてだまさない事業者は、自分の商売への信頼を築く助けとなります。怠りの原因となる酒を慎む人は、出費も、酔いが招く損害も減らします。盗まず、うそをつかず、友だちをいじめない生徒は、信頼される行いを身につけ、教室の平和に役立ちます。これらの例は、誰もが自分の年齢と務めに応じて実践できる戒の利益を示しています。

ですから、智慧をもって生きたいと願う人は、戒の価値を理解するよう学び、自分の行いを安定させるべきです。悪いことをしたくなる誘惑があるときでも、自分と他者への結果を考え、正直に行うことを選ぶべきです。このような理解をもって戒を守ることは、智慧によって人生を導くことであり、今も未来も幸せを支えます。格言にあるとおり、「賢者は戒を守るべきである」のです。

सूक्ति "सीलं रक्खेय्य मेधावी" को अर्थ हो "बुद्धिमान्ले शीलको रक्षा गर्नुपर्छ।" "बुद्धिमान्" त्यो हो जोसँग प्रज्ञा छ र जसले के हितकारी र के हानिकारक भनी विचार गर्न जान्दछ। "शीलको रक्षा गर्नुपर्छ" को अर्थ हो आफूले पालन गर्ने शिक्षापदअनुसार शरीर र वचनलाई संयमित राख्नुपर्छ। यो सूक्तिले बुद्धिमान्लाई असल आचरणको महत्त्व देख्न र कारण नजानी अरूको पछि मात्र लाग्नुको सट्टा त्यसको लाभ बुझेर सोचविचारपूर्वक शील-पालन गर्न सिकाउँछ।

सुखपत्थना सुत्तमा भगवान् बुद्धले भन्नुभयो कि तीन प्रकारका सुख चाहने बुद्धिमान्ले शीलको रक्षा गर्नुपर्छ। ती हुन् प्रशंसा, धनको प्राप्ति, र मृत्युपछि स्वर्गमा जन्म। यो शिक्षाले देखाउँछ कि शीलले वर्तमान र भविष्य दुवैको हितलाई सहारा दिन्छ। त्यसैले बुद्धिमान्ले आफ्नो आचरणका परिणामबारे दूरदर्शितापूर्वक विचार गर्नुपर्छ र क्षणिक सुख वा तत्कालको फाइदाका लागि सही कुरा छाड्नु हुँदैन।

प्रशंसाको सम्बन्धमा, इमानदारी र अरूलाई हानि नपुर्‍याउनु त्यो आचरण हो जसको बुद्धिमान्हरूले प्रशंसा गर्छन्, र यिनले सँगै बस्दा विश्वास बनाउन सहायता गर्छन्। धनको सम्बन्धमा, भ्रष्टाचार नगर्नु र प्रमाद नगर्नु इमानदार जीविका र आफ्नो सम्पत्तिको रक्षालाई सहारा दिने जग हो; सुरक्षित जीवनका लागि परिश्रम, योग्यता र उचित खर्च पनि चाहिन्छ। स्वर्गमा जन्म त्यो भावी लाभ हो जसको उल्लेख सुत्तले गर्छ। त्यसैले बुद्धिमान्ले शीलको मूल्यलाई अभ्यास गर्नुपर्ने भलाइका रूपमा पनि र बनाउनुपर्ने सुखको कारणका रूपमा पनि देख्छ।

दैनिक जीवनमा, ग्राहकप्रति इमानदार रहने, तराजुमा हेरफेर नगर्ने र मालको गुणस्तरबारे धोका नदिने व्यापारीले आफ्नो व्यापारमा विश्वास बनाउन सहायता गर्छन्। प्रमादको कारण बन्ने नशाबाट बच्नेले खर्च पनि घटाउँछ र नशाबाट हुने हानि पनि। चोरी नगर्ने, झुट नबोल्ने र सहपाठीलाई हैरान नपार्ने विद्यार्थीले भरपर्दो आचरणको अभ्यास गर्छन् र कक्षाको शान्तिमा योगदान दिन्छन्। यी उदाहरणले शीलका ती लाभ देखाउँछन् जसको अभ्यास हरेकले आफ्नो उमेर र कर्तव्यअनुसार गर्न सक्छ।

त्यसैले प्रज्ञासाथ बाँच्न चाहनेले शीलको मूल्य बुझ्न सिक्नुपर्छ र आफ्नो आचरणलाई स्थिर राख्नुपर्छ। गलत गर्ने प्रलोभन हुँदा पनि उसले आफू र अरूमाथि पर्ने परिणामबारे विचार गरेर इमानदारीपूर्वक कर्म रोज्नुपर्छ। यस्तो बुझाइसहित शील-पालन गर्नु प्रज्ञाले जीवनको मार्गदर्शन गर्नु हो, र यसले वर्तमान तथा भविष्य दुवैमा सुखलाई सहारा दिन्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "बुद्धिमान्ले शीलको रक्षा गर्नुपर्छ।"