พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
ภาษา / Language : ไทยEnglishIndonesia中文DeutschDanskहिन्दी日本語नेपाली
นักธรรมชั้นตรี · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๑ · ๕๐๐ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๕๘ บท
อัตตวรรค — หมวดตน ๒๘ บท
อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย.
 คำอธิบาย
Sich selbst zu besiegen ist wahrlich das Beste.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๙.
อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม.
 คำอธิบาย
Wahrlich, so heißt es, das Selbst ist schwer zu zähmen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ.
 คำอธิบาย
Ein wohlgezähmtes Selbst ist das Licht des Menschen.
สํ. ส. ๑๕/๒๔๘.
อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ.
 คำอธิบาย
Man selbst ist die eigene Zuflucht.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖,๖๖.
อตฺตา หิ อตฺตโน คติ.
 คำอธิบาย
Man selbst ist der eigene Weg.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.
อตฺตา หิ ปรมํ ปิโย.
 คำอธิบาย
Man selbst ist sich das Liebste.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
นตฺถิ อตฺตสมํ เปมํ.
 คำอธิบาย
Es gibt keine Liebe, die der Liebe zu sich selbst gleicht.
สํ. ส. ๑๕/๙.
อตฺตนา ว กตํ ปาปํ อตฺตนา สงฺกิลิสฺสติ.
 คำอธิบาย
Durch sich selbst wird Böses getan, durch sich selbst wird man befleckt.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
อตฺตนา อกตํ ปาปํ อตฺตนา ว วิสุชฺฌติ.
 คำอธิบาย
Durch sich selbst wird Böses unterlassen, durch sich selbst wird man rein.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
อตฺตตฺถปญฺญา อสุจี มนุสฺสา.
 คำอธิบาย
Menschen, die nur den eigenen Vorteil sehen, sind unrein.
ขุ. สุ. ๒๕๑๓๓๙.
อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา.
 คำอธิบาย
Die Weisen zähmen sich selbst.
ม. ม. ๑๓/๔๘๗. ขุ. ธ. ๒๕/๒๕. ขุ. เถร. ๒๖/๓๘๙.
อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา.
 คำอธิบาย
Die Wohlgesitteten zähmen sich selbst.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
อตฺตนา หิ สุทนฺเตน นาถํ ลภติ ทุลฺลภํ.
 คำอธิบาย
Wer sein Selbst wohl gezähmt hat, gewinnt eine Zuflucht, die schwer zu gewinnen ist.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
โย รกฺขติ อตฺตานํ รกฺขิโต ตสฺส พาหิโร.
 คำอธิบาย
Wer sich selbst behütet, dessen Äußeres ist mitbehütet.
องฺ. ฉกฺก. ๒๒/๔๑๗.
อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา รกฺเขยฺย นํ สุรกฺขิตํ.
 คำอธิบาย
Wer weiß, dass er sich selbst lieb ist, soll sich selbst wohl behüten.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
ปริโยทเปยฺย อตฺตานํ จิตฺตเกฺลเสหิ ปณฺฑิโต.
Der Weise soll sich von den Trübungen des Geistes reinigen.
สํ. มหา. ๑๙/๒๙. ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ.
Wie man andere ermahnt, so soll man selbst handeln.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๖.
อตฺตนา โจทยตฺตานํ.
Ermahne dich selbst durch dich selbst.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.
ปฏิมํเสตมตฺตนา.
Prüfe dich selbst durch dich selbst.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๖.
ทุคฺคา อุทฺธรถตฺตานํ ปงฺเก สนฺโนว กุญฺชโร.
Zieht euch aus dem Sumpf, wie ein im Schlamm versunkener Elefant sich selbst herauszieht.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๘.
อตฺตานุรกฺขี ภว มา อฑยฺหิ.
Behüte dich selbst; gerate nicht in Not.
ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๗๒.
อตฺตานญฺจ น ฆาเตสิ.
Zerstöre dich nicht selbst.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๒๗๙.
อตฺตานํ น ทเท โปโส.
Ein Mensch soll sich nicht selbst preisgeben.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
อตฺตานํ น ปริจฺจเช.
Ein Mensch soll sich nicht selbst aufgeben.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
อตฺตานํ นาติวตฺเตยฺย.
Man soll sich selbst nicht vergessen.
ขุ. ชา. ตึส. ๒๗/๕๐๓.
อตฺตทตฺถํ ปรตฺเถน พหุนาปิ น หาปเย.
Man soll das eigene Wohl nicht um des Wohles anderer willen vernachlässigen, sei es auch noch so groß.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗.
อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา น นํ ปาเปน สํยุเช.
Wer weiß, dass er sich selbst lieb ist, soll sich nicht mit Bösem verbinden.
สํ. ส. ๑๕/๑๐๔.
ยทตฺตครหึ ตทกุพฺพมาโน.
Was man an sich selbst tadeln würde, das soll man nicht tun.
ขุ. ส. ๒๕/๔๘๖.
อัปปมาทวรรค — หมวดไม่ประมาท ๙ บท
อปฺปมาโท อมตํปทํ.
Unermüdlichkeit ist der Weg zum Todlosen.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘. ขุ. ชา. ตึส. ๒๗/๕๒๔.
อปฺปมาทญฺจ เมธาวี ธนํ เสฏฺฐํว รกฺขติ.
Der Weise hütet die Unermüdlichkeit wie den kostbarsten Schatz.
ม. ม. ๑๓/๔๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๖. ขุ. ธ. ๒๕/๑๘. ขุ. เถร. ๒๖/๓๙๐.
อปฺปมาทํ ปสํสนฺติ.
Die Weisen preisen die Unermüdlichkeit.
สํ. ส. ๑๕/๑๒๖. องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๓. ขุ. ธ. ๒๕/๑๙. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๒.
อปฺปมาเท ปโมทนฺติ.
Die Weisen freuen sich an der Unermüdlichkeit.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘.
อปฺปมตฺตา น มียนฺติ.
Die Unermüdlichen sterben nicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘. ขุ. ชา. ตึส. ๒๗/๕๒๔.
อปฺปมตฺโต หิ ฌายนฺโต ปปฺโปติ วิปุลํ สุขํ.
Der Unermüdliche, der nachdenkt, gelangt zu reichem Glück.
ม. ม. ๑๓/๔๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๖. ขุ. ธ. ๒๕/๑๘. ขุ. เถร. ๒๖/๓๙๐.
อปฺปมตฺโต อุโภ อตฺเถ อธิคฺคณฺหาติ ปณฺฑิโต.
Der unermüdliche Weise gewinnt beiderlei Nutzen.
สํ. ส. ๑๕/๑๒๖. องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๓. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๒.
อปฺปมาเทน สมฺปาเทถ.
Bringt die Unermüdlichkeit zur Vollendung.
ที. มหา. ๑๐/๑๘๐. สํ. ส. ๑๕/๒๓๑.
อปฺปมาทรตา โหถ.
Freut euch an der Unermüdlichkeit.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๘.
กัมมวรรค — หมวดกรรม ๒๕ บท
กมฺมํ สตฺเต วิภชติ ยทิทํ หีนปฺปณีตตาย.
Das Kamma unterscheidet die Wesen in niedrige und edle.
ม. อุป. ๑๔/๓๘๕.
ยงฺกิญฺจิ สิถิลํ กมฺมํ น ตํ โหติ มหปฺผลํ.
Jede lässig getane Arbeit trägt wenig Frucht.
นัย-สํ. ส. ๑๕/๖๘.
สานิ กมฺมานิ นยนฺติ ทุคฺคตึ.
Die eigenen bösen Taten führen in eine schlechte Wiedergeburt.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
สุกรํ สาธุนา สาธุ.
Gutes fällt dem Guten leicht.
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๗.
สาธุ ปาเปน ทุกฺกรํ.
Gutes fällt dem Bösen schwer.
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๗.
อกตํ ทุกฺกฏํ เสยฺโย.
Besser, das Böse gar nicht zu tun.
สํ. ส. ๑๕/๖๘. ขุ. ธ. ๒๕/๕๖.
ปจฺฉา ตปฺปติ ทุกฺกฏํ.
Das Böse peinigt hernach.
สํ. ส. ๑๕/๖๘. ขุ. ธ. ๒๕/๕๖.
กตญฺจ สุกตํ เสยฺโย.
Gutes ist besser getan.
สํ. ส. ๑๕/๖๘. ขุ. ธ. ๒๕/๕๖.
น ตํ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา อนุตปฺปติ.
Eine Tat, die man hernach bereut, ist nicht gut getan.
สํ. ส. ๑๕/๘๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ.
Eine Tat, die man hernach nicht bereut, ist wahrlich gut getan.
สํ. ส. ๑๕/๘๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
สุกรานิ อสาธูนิ อตฺตโน อหิตานิ จ.
Was schlecht und einem selbst unnütz ist, ist leicht getan.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗.
ยํ เว หิตญฺจ สาธุญฺจ ตํ เว ปรมทุกฺกรํ.
Was nützlich und gut zugleich ist, ist sehr schwer getan.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗.
น หิ ตํ สุลภํ โหติ สุขํ ทุกฺกฏการินา.
Glück ist für den Übeltäter nicht leicht zu erlangen.
สํ. ส. ๑๕/๑๐๔.
กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ.
Tue Gutes, empfange Gutes; tue Böses, empfange Böses.
สํ. ส. ๑๕/๓๓๓. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๔.
กมฺมุนา วตฺตตี โลโก.
Die Welt der Wesen geht nach dem Kamma.
ม. ม. ๑๓/๖๔๘. ขุ. สุ. ๒๕/๔๕๗.
นิสมฺม กรณํ เสยฺโย.
Besser ist es, zuerst zu überlegen und dann zu handeln.
ว. ว.
กตสฺส นตฺถิ ปฏิการํ.
Was getan ist, kann nicht rückgängig gemacht werden.
ส. ส.
ปฏิกจฺเจว ตํ กยิรา ยํ ชญฺญา หิตมตฺตโน.
Wer erkennt, was ihm nützt, der tue es sogleich.
สํ. ส. ๑๕/๘๑.
กยิรา เจ กยิราเถนํ.
Wenn man es tun will, dann tue man es (wirklich).
สํ. ส. ๑๕/๖๗. ขุ. ธ. ๒๕๑๕๖.
กเรยฺย วากฺยํ อนุกมฺปกานํ.
Man soll nach den Worten der Wohlmeinenden handeln.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๗๒.
กาลานุรูปํว ธุรํ นิยุญฺเช.
Man soll seine Aufgaben zur rechten Zeit angehen.
ว. ว.
รกฺเขยฺย อตฺตโน สาธุํ ลวณํ โลณตํ ยถา.
Man bewahre die eigene Güte, wie das Salz seine Salzigkeit bewahrt.
ส. ส.
กิจฺจานุกุพฺพสฺส กเรยฺย กิจฺจํ.
Man soll denen dienen, die einem gedient haben.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๘๔.
นานตฺถกามสฺส กเรยฺย อตฺถํ.
Man soll dem nicht Gutes tun, der auf das eigene Verderben sinnt.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๘๔.
มา จ สาวชฺชมาคมา.
Gerate nicht in tadelnswerte Taten.
ส. ฉ.
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส ๑๗ บท
สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม.
Die Sinnenlust des Menschen ist die aus Gedanken geborene Begierde.
สํ. ส. ๑๕/๓๒. อง. ฉกฺก. ๒๒/๔๖๐.
น สนฺติ กามา มนุเชสุ นิจฺจา.
Es gibt keine beständigen Sinnenfreuden unter den Menschen.
สํ. ส. ๑๕/๓๑.
กาเมหิ โลกมฺหิ น อตฺถิ ติตฺติ.
Es gibt in der Welt keine Sättigung an Sinnenfreuden.
ม. ม. ๑๓/๔๑๒. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๗.
น กหาปณวสฺเสน ติตฺติ กาเมสุ วิชฺชติ.
Auch durch einen Regen von Münzen gibt es keine Sättigung an Sinnenfreuden.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๐. ขุ. ชา. ติก. ๒๗/๑๐๒.
นตฺถิ กามา ปรํ ทุกฺขํ.
Es gibt kein Leid, das größer wäre als die Sinnenlust.
ขุ. ชา. เอกาทสก. ๒๗/๓๑๕.
นตฺถิ ตณฺหาสมา นที.
Es gibt keinen Fluss, der dem Begehren gleicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๘.
อิจฺฉา โลกสฺมิ ทุชฺชหา.
Das Verlangen ist in der Welt schwer aufzugeben.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
อิจฺฉา หิ อนนฺตโคจรา.
Das Verlangen kennt kein Ende seiner Gegenstände.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๙๔.
อิจฺฉา นรํ ปริกสฺสติ.
Das Verlangen treibt die Menschen um.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
นตฺถิ ราคสโม อคฺคิ.
Es gibt kein Feuer, das der Gier gleicht.
ขุ. ธ. ๒๕-๔๒,๔๘.
โลโภ ธมฺมานํ ปริปนฺโถ.
Die Gier ist die Gefahr für alle guten Dinge.
สํ. ส. ๑๕/๕๙.
อติโลโภ หิ ปาปโก.
Habsucht ist wahrlich böse.
วิ. ภิ. ๓/๙๖. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๔.
นตฺถิ โมหสมํ ชาลํ.
Es gibt kein Netz, das der Verblendung gleicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๘.
ภิยฺโย จ กาเม อภิปตฺถยนฺติ.
Wer Sinnenfreuden genießt, begehrt sie umso mehr.
ม. ม. ๑๓/๔๑๑. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๗.
อูนา ว หุตฺวาน ชหนฺติ เทหํ.
Wer Sinnenfreuden genießt, verlässt den Leib unerfüllt.
ม. ม. ๑๓/๔๑๒. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๗.
โภคตณฺหาย ทุมฺเมโธ หนฺติ อญฺเญว อตฺตนํ.
Der Unweise tötet aus Verlangen nach Reichtum sich selbst wie einen anderen.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
อวิชฺชานิวุตา โปสา.
Die Menschen sind von Unwissenheit umhüllt.
วิ. จุล. ๗/๔๐๐. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๓.
โกธวรรค — หมวดโกรธ ๒๙ บท
น หิ สาธุ โกโธ.
Zorn ist ganz und gar nicht gut.
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๑๘๘.
โกโธ สตฺถมลํ โลเก.
Zorn ist wie Rost an der Waffe in der Welt.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
อนตฺถชนโน โกโธ.
Zorn stiftet Verderben.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
โกโธ จิตฺตปฺปโกปโน.
Zorn bringt den Geist in Aufruhr.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โกโธ สหเต นรํ.
Wenn Zorn den Menschen überwältigt, dann herrscht Finsternis.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.
อปฺโป หุตฺวา พหุ โหติ วฑฺฒเต โส อขนฺติโช.
Zorn, erst klein, wird groß; aus Ungeduld geboren, schwillt er an.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๗๓.
โกโธ ทุมฺเมธโคจโร.
Zorn ist das Gebiet der Unweisen.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๘๐.
โทโส โกธสมุฏฺฐาโน.
Hass hat Zorn zum Ursprung.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๗๓.
นตฺถิ โทสสโม คโห.
Es gibt keinen Griff, der dem Hass gleicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๘.
นตฺถิ โทสสโม กลิ.
Es gibt keinen Fehler, der dem Hass gleicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
โกธํ ฆตฺวา สุขํ เสติ.
Wer den Zorn getötet hat, lebt in Glück.
สํ. ส. ๑๕/๕๗, ๖๔.
โกธํ ฆตฺวา น โสจติ.
Wer den Zorn getötet hat, trauert nicht.
สํ. ส. ๑๕/๕๗, ๖๔.
โกธาภิภูโต กุสลํ ชหาติ.
Wer vom Zorn überwältigt ist, gibt das Heilsame auf.
นัย- ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๘๖.
โกธโน ทุพฺพณฺโณ โหติ.
Der Zornige hat eine hässliche Gesichtsfarbe.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๘.
ทุกฺขํ สยติ โกธโน.
Der Zornige lebt in Leid.
นัย. องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๘.
อโถ อตฺถํ คเหตฺวาน อนตฺถํ ปฏิปชฺชติ.
Der Zornige, der Nützliches ergriffen hat, handelt dennoch unnütz.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๘.
โกธาภิภูโต ปุริโส ธนชานึ นิคจฺฉติ.
Wer vom Zorn überwältigt ist, gelangt zu Verlust an Vermögen.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๘.
โกธสมฺมทสมฺมตฺโต อายสกฺยํ นิคจฺฉติ.
Wer vom Zorn berauscht ist, gelangt zu Verlust an Ansehen.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๘.
ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ ปริวชฺเชนฺติ โกธนํ.
Verwandte, Freunde und Gefährten meiden den Zornigen.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
กุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ.
Der Zürnende erkennt den Sinn nicht.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
กุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ.
Der Zürnende sieht den Dhamma nicht.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
ยํ กุทฺโธ อุปโรเธติ สุกรํ วิย ทุกฺกรํ.
Was der Zürnende zerstören will, da wird ihm das Schwere so leicht wie das Leichte.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
ปจฺฉา โส วิคเต โกเธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
Hernach, wenn der Zorn verflogen ist, quält er sich, als brenne ihn Feuer.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
โกเธน อภิภูตสฺส น ทีปํ โหติ กิญฺจินํ.
Wer vom Zorn überwältigt ist, hat nicht die geringste Zuflucht.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ.
Der Zürnende kann selbst seine eigene Mutter töten.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๙๙.
โกธชาโต ปราภโว.
Wer Zorn hat aufkommen lassen, ist ein Verlorener.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๑๐๐.
โกธํ ทเมน อุจฺฉินฺเท.
Man soll den Zorn durch Selbstbeherrschung abschneiden.
นัย- องฺ. สตฺตก. ๒๓/๑๐๐.
โกธํ ปญฺญาย อุจฺฉินฺเท.
Man soll den Zorn durch Weisheit abschneiden.
นัย- องฺ. สตฺตก. ๒๓/๑๐๐.
มา โกธสฺส วสํ คมิ.
Gerate nicht in die Gewalt des Zorns.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๙.
ขันติวรรค — หมวดอดทน ๘ บท
ขนฺติ ปรมํ ตโป ตีติกฺขา.
Geduld, das ist Ertragen, ist die höchste Askese.
ที. มหา. ๑๐/๕๗. ขุ. ธ. ๒๕/๔๐.
ขนฺติ สาหสวารณา.
Geduld hält Übereilung zurück.
ว. ว.
ขนฺติ หิตสุขาวหา.
Geduld bringt Nutzen und Glück.
ส. ม.
ขนฺติ ธีรสฺสลงฺกาโร.
Geduld ist die Zierde der Weisen.
ส. ม.
ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน.
Geduld ist die Askese der Eifrigen.
ส. ม.
ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ.
Geduld ist die Kraft der Asketen.
ส. ม.
ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา.
Asketen und Brahmanen haben Geduld als ihre Kraft.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
มนาโป โหติ ขนฺติโก.
Der Geduldige ist (anderen) angenehm.
ส. ม.
จิตตวรรค — หมวดจิต ๑๓ บท
จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐ ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา.
Ist der Geist befleckt, so ist eine schlechte Wiedergeburt zu erwarten.
ม. มู. ๑๒/๖๔.
จิตฺเต อสงฺกิลิฏฺเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา.
Ist der Geist unbefleckt, so darf eine glückliche Wiedergeburt erwartet werden.
ม. มู. ๑๒/๖๔.
จิตฺเตน นียติ โลโก.
Die Welt wird vom Geist geführt.
สํ. ส. ๑๕/๕๔.
จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ.
Die Zähmung des Geistes ist gut.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ.
Ein gezähmter Geist bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
จิตฺตํ คุตฺตํ สุขาวหํ.
Ein behüteter Geist bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
วิหญฺญตี จิตฺตวสานุวตฺตี.
Wer nach dem Belieben des Geistes handelt, gerät in Not.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๙๐.
จิตฺตํ อตฺตโน อุชุกมกํสุ.
Die Klugen haben ihren Geist aufrichtig gemacht.
ที. มหา. ๑๐/๒๘๘.
สจิตฺตปริยายกุสลา ภเวยฺยุํ.
Man soll sich auf die Regungen des eigenen Geistes verstehen.
นัย- องฺ. ทสก. ๒๔/๑๐๐.
เตลปตฺตํ ยถา ปริหเรยฺย เอวํ สจิตฺตมนุรกฺเข.
Man soll seinen Geist hüten wie einer, der eine randvoll mit Öl gefüllte Schale trägt.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๑.
สจิตฺตมนุรกฺขถ.
Behütet fortwährend euren eigenen Geist.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๘.
จิตฺตํ รกฺเขถ เมธาวี.
Der Weise soll den Geist hüten.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ยโต ยโต จ ปาปกํ ตโต ตโต มโน นิวารเย.
Aus welchem Gegenstand auch immer Böses entsteht, von dem soll man den Geist zurückhalten.
สํ. ส. ๑๕/๒๐.
ชยวรรค — หมวดชนะ ๑๑ บท
ชยํ เวรํ ปสวติ.
Der Sieger schafft sich Feindschaft.
สํ. ส. ๑๕/๑๒๒. ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ.
Die Gabe des Dhamma übertrifft alle Gaben.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
สพฺพรสํ ธมฺมรโส ชินาติ.
Der Geschmack des Dhamma übertrifft alle Geschmäcke.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
สพฺพรตึ ธมฺมรติ ชินาติ.
Die Freude am Dhamma übertrifft alle Freuden.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
ตณฺหกฺขโย สพฺพทุกฺขํ ชินาติ.
Die Vernichtung des Begehrens besiegt alles Leid.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
น ตํ ชิตํ สาธุ ชิตํ ยํ ชิตํ อวชิยฺยติ.
Ein Sieg, der sich in Niederlage verkehren kann, ist kein guter Sieg.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๒.
ตํ โข ชิตํ สาธุ ชิตํ ยํ ชิตํ นาวชิยฺยติ.
Ein Sieg, der sich nicht in Niederlage verkehren kann, ist ein guter Sieg.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๒.
อกฺโกเธน ชิเน โกธํ.
Man besiege den Zornigen durch Nichtzürnen.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๐.
อสาธุํ สาธุนา ชิเน.
Man besiege den Schlechten durch Gutes.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๐.
ชิเน กทริยํ ทาเนน.
Man besiege den Geizigen durch Geben.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๐.
สจฺเจนาลิกวาทินํ.
Man besiege den Lügner durch Wahrheit.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๐.
ทานวรรค — หมวดทาน ๑๓ บท
ทานญฺจ ยุทฺธญฺจ สมานมาหุ.
 คำอธิบาย
Man sagt, Geben und Kampf seien einander gleich.
สํ. ส. ๑๕/๒๙. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙.
นตฺถิ จิตฺเต ปสนฺนมฺหิ อปฺปกา นาม ทกฺขิณา.
 คำอธิบาย
Wenn das Herz voller Vertrauen ist, gilt keine Gabe als gering.
ขุ. วิมาน. ๒๖/๘๒.
วิเจยฺย ทานํ สุคตปฺปสตฺถํ.
 คำอธิบาย
Das wohlüberlegte Geben wird vom Sugata gepriesen.
สํ. ส. ๑๕/๓๐. ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๙. เปต. ๒๖/๑๙๗.
พาลา หเว นปฺปสํสนฺติ ทานํ.
 คำอธิบาย
Nur Toren preisen das Geben nicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘.
ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ.
 คำอธิบาย
Der Gebende knüpft Freundschaften.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖.
ททํ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู.
 คำอธิบาย
Der Gebende ist beliebt; viele Menschen suchen seine Gesellschaft.
องฺ. ปญฺก. ๒๒/๔๓.
ททมาโน ปิโย โหติ.
 คำอธิบาย
Der Gebende ist beliebt.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๔.
สุขสฺส ทาตา เมธาวี สุขํ โส อธิคจฺฉติ.
 คำอธิบาย
Der Weise, der Glück schenkt, erlangt Glück.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๕.
มนาปทายี ลภเต มนาปํ.
 คำอธิบาย
Wer Erfreuliches gibt, erhält Erfreuliches.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๕.
เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ.
 คำอธิบาย
Wer Vortreffliches gibt, gelangt zu einem vortrefflichen Stand.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
อคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํ.
 คำอธิบาย
Wer das Beste gibt, erhält wiederum das Beste.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๕๖.
ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ.
 คำอธิบาย
Wenn man gibt, wächst das Verdienst.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
ทเทยฺย ปุริโส ทานํ.
 คำอธิบาย
Ein Mensch sollte geben, was zu geben sich gebührt.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๗.
ทุกขวรรค — หมวดทุกข์ ๘ บท
นตฺถิ ขนฺธสมา ทุกฺขา.
Es gibt kein Leid, das den Daseinsgruppen gleicht.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สงฺขารา ปรมา ทุกฺขา.
Die Gestaltungen sind das größte Leid.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา.
Ein schlecht geführter Haushalt bringt Leid.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
ทฬิทฺทิยํ ทุกฺขํ โลเก.
Armut ist Leid in der Welt.
องฺ. ฉกฺก. ๒๒/๓๙๔.
อิณาทานํ ทุกฺขํ โลเก.
Schuldenmachen ist Leid in der Welt.
นัย- องฺ. ฉกฺก. ๒๒/๓๙๔.
ทุกฺขํ อนาโถ วิหรติ.
Wer keine Zuflucht hat, lebt in Leid.
นัย- องฺ. ทสก. ๒๔/๒๗, ๓๑.
ทุกฺขํ เสติ ปราชิโต.
Der Besiegte lebt in Leid.
สํ. ส. ๑๕/๑๒๒. ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา.
Leid trifft den nicht, der ohne Sorgen ist.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๔.
ธัมมวรรค — หมวดธรรม ๒๐ บท
ธมฺโม รหโท อกทฺทโม.
Der Dhamma ist wie ein Teich ohne Schlamm.
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๒๐๒.
มโนปุพฺพงฺคมา ธมฺมา.
Alle Dinge haben den Geist als Vorläufer.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๕.
ธมฺโม หิ อิสินํ ธโช.
Der Dhamma ist wahrlich das Banner der Seher.
สํ. นิ. ๑๖/๒๖. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๖๖. ขุ. ชา. อสีติ. ๒๘/๑๕๒.
สตํ ธมฺโม ทุรนฺวโย.
Der Dhamma der Guten ist schwer zu erkennen.
สํ. ส. ๑๕/๒๖. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗๑๖๓. ขุ. ชา. ทสก. ๒๗๑๒๙๔.
สตญฺจ ธมฺโม น ชรํ อุเปติ.
Der Dhamma der Guten altert nicht.
สํ. ส. ๑๕/๑๐๒. ขุ. ธ. ๒๕/๓๕. ขุ. ชา. อสีติ. ๒๘/๑๓๖.
สทฺธมฺโม สพฺภิ รกฺขิโต.
Der Dhamma der Guten wird von den Guten bewahrt.
ที. มหา. ๑๐/๒๗๙.
ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ.
Gut geübter Dhamma bringt Glück.
สํ. ส. ๑๕/๕๘. ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๐. ขุ. ชา. ทสก. ๒จ/๒๙๐. ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๔.
สพฺเพสํ สหิโต โหติ สทฺธมฺเม สุปติฏฺฐิโต.
Wer im wahren Dhamma gefestigt ist, ist allen ein Wohltäter.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๔๙.
ธมฺมปีติ สุขํ เสติ.
Wer Freude am Dhamma hat, lebt in Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.
ธมฺมจารี สุขํ เสติ.
Wer den Dhamma übt, lebt in Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗, ๓๘. ขุ. อุ. ๒๕/๓๖๖.
ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ.
Der Dhamma schützt wahrlich den, der den Dhamma übt.
ขุ. ชา. ทสกฺ ๒๗/๒๙๐. ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๔.
น ทุคฺคตึ คจฺฉติ ธมฺมจารี.
Wer den Dhamma übt, gelangt nicht in eine schlechte Wiedergeburt.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๙๐. ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๔.
ธมฺเม ฐิตํ น วิชหาติ กิตฺติ.
Die Ehre verlässt den nicht, der im Dhamma steht.
องฺ. ปญฺจก. ๒๓/๕๑.
ธมฺเม ฐิตา เย น กโรนฺติ ปาปกํ.
Wer im Dhamma steht, tut nichts Böses.
องฺ. จตุตกฺก. ๒๑/๒๕.
สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย.
An keinerlei Dingen soll man festhalten.
ม. ม. ๑๒/๔๖๔.
โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ.
Man soll den Dhamma weise erforschen.
ม. อุปฺ ๑๔/๔๗๑. สํ. ส. ๑๕/๗๘. องฺ. สตฺตก. ๒๓/๓.
ธมฺมํ จเร สุจริตํ น ตํ ทุจฺจริตํ จเร.
Man soll den Dhamma recht üben, nicht falsch.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๘. ขุ. อุ. ๒๕/๓๖๖.
สทฺธมฺโม ครุกาตพฺโพ.
Man soll den wahren Dhamma ehren.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๒๗.
กณฺหํ ธมฺมํ วิปฺปหาย.
Der Weise soll die dunklen Dinge aufgeben.
สํ. มหา. ๑๙/๒๙. ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
สุกฺกํ ภาเวถ ปณฺฑิโต.
Der Weise soll die hellen Dinge entfalten.
สํ. มหา. ๑๙/๒๙. ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
ปกิณณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด ๖๕ บท
อฏฺฐงฺคิโก จ มคฺคานํ เขมํ อมตคามินํ.
Unter den Pfaden ist der Achtfache der sichere Pfad, der zum Todlosen führt.
ม. ม. ๑๓/๒๘๑.
วิสุทฺธิ สพฺพเกฺลเสหิ โหติ ทุกฺเขหิ นิพฺพุติ.
Die Reinheit von allen Befleckungen ist das Erlöschen aller Leiden.
ร. ร. ๔.
ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ.
Was immer dem Entstehen unterliegt, das unterliegt alles dem Vergehen.
สํ. มหา. ๑๙/๕๓๑.
ยถาปจฺจยํ ปวตฺตนฺติ.
Was durch Bedingungen gestaltet ist, geht nach seinen Bedingungen.
ร. ร. ๔.
อาโรคฺยปรมา ลาภา.
Gesundheit ist der höchste Gewinn.
ม. ม. ๑๓/๒๘๑. ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ชิฆจฺฉา ปรมา โรคา.
Hunger ist die schlimmste Krankheit.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สงฺขารา สสฺสตา นตฺถิ.
Es gibt keine Gestaltung, die Bestand hat.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๙.
อนิจฺจา วต สงฺขารา.
Vergänglich wahrlich sind alle Gestaltungen.
ที. มหา. ๑๐/๑๘๑. สํ. ส. ๑๕/๘. สํ. นิ. ๑๖/๒๒๘.
ทุลฺลภา ขณสมฺปตฺติ.
Das Zutreffen des rechten Augenblicks ist schwer zu erlangen.
ส. ม.
ทุลฺลภํ ทสฺสนํ โหติ สมฺพุทฺธานํ อภิณฺหโส.
Es ist selten, einen Buddha immer wieder zu sehen.
ม. ม. ๑๓/๕๕๔. ขุ. สุ. ๒๕/๔๔๔.
ขโณ โว มา อุปจฺจคา.
Lasst den Augenblick nicht an euch vorübergehen.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๓๑. ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. สุ. ๒๕/๓๘๙.
อติปตติ วโย ขโณ ตเถว.
Die Jugend vergeht wie ein Augenblick.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๑๒.
กาโล ฆสติ ภูตานิ สพฺพาเนว สหตฺตนา.
Die Zeit verzehrt alle Wesen, samt sich selbst.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๙๕.
อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
Der Nutzen geht an dem jungen Mann vorüber, der seine Arbeit vernachlässigt.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.
นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา.
Der Nutzen ist an dem Toren vorübergegangen, der auf die Gestirne wartet.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
อตฺโถ อตฺถสฺส นกฺขตฺตํ กึ กริสฺสนฺติ ตารกา.
Der Nutzen ist sich selbst der rechte Augenblick; was können die Sterne tun?
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
วโส อิสฺสริยํ โลเก.
Macht ist das Große in der Welt.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สิริ โภคานมาสโย.
Das Glück ist die Wohnstatt des Reichtums.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
กิจฺฉา วุตฺติ อสิปฺปสฺส.
Der Lebensgang dessen, der kein Handwerk hat, ist beschwerlich.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๐.
สาธุ โข สิปฺปกํ นาม อปิ ยาทิสกีทิสํ.
Jedes Handwerk, welches es auch sei, bringt Nutzen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๕.
มตฺตญฺญุตา สทา สาธุ.
Maßhalten bringt allezeit Nutzen.
ว. ว.
หิริโอตฺตปฺปิยญฺเญว โลกํ ปาเลติ สาธุกํ.
Scham und Scheu behüten die Welt wohl.
ว. ว.
โลโกปตฺถมฺภิกา เมตฺตา.
Güte ist die Stütze der Welt.
ว. ว.
อรติ โลกนาสิกา.
Neid ist die Ursache des Verderbens der Welt.
ว. ว.
มหาปุริสภาวสฺส ลกฺขณํ กรุณาสโห.
Ein Gemüt, das aus Mitgefühl (das Leid anderer) nicht ertragen kann, ist das Merkmal eines großen Menschen.
ว. ว.
นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญูกตเวทิตา.
Dankbarkeit und Vergeltung des Guten sind das Merkmal eines guten Menschen.
นัย- ส. ส.
สพฺพญฺเจ ปฐวึ ทชฺชา นากตญฺญุมภิราธเย.
Auch wenn man die ganze Erde gäbe, könnte man einen Undankbaren nicht gewinnen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
หนนฺติ โภคา ทุมฺเมธํ.
Reichtum tötet den Unweisen.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
สกฺกาโร กาปุริสํ หนฺติ.
Ehrung tötet den Schlechten.
วิ. จุล. ๗/๑๗๒. สํ. ส. ๑๕/๒๒๖. สํ. นิ. ๑๖/๒๘๔.
กิจฺโฉ มนุสฺสปฏิลาโภ.
Schwer ist es, Menschsein zu erlangen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺฉํ มจฺจาน ชีวิตํ.
Schwer ist das Leben der Wesen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺฉํ สทฺธมฺมสฺสวนํ.
Schwer ist es, den Dhamma der Guten zu hören.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
กิจฺโฉ พุทฺธานมุปฺปาโท.
Schwer ist das Erscheinen der Erwachten.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
อสชฺฌายมลา มนฺตา.
Nichtwiederholen ist der Makel der heiligen Sprüche.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
อนุฏฺฐานมลา ฆรา.
Mangel an Fleiß ist der Makel des Haushalts.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
มลํ วณฺณสฺส โกสชฺชํ.
Trägheit ist der Makel der Schönheit.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
มลิตฺถิยา ทุจฺจริตํ.
Schlechter Wandel ist der Makel der Frau.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
สุทฺธิ อสุทฺธิ ปจฺจตฺตํ.
Reinheit und Unreinheit sind eines jeden eigene Sache.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
นาญฺโญ อญฺญํ วิโสธเย.
Keiner kann einen anderen rein machen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. มหา. ๒๙/๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๑๑๖.
สุทฺธสฺส สุจิกมฺมสฺส สทา สมฺปชฺชเต วตํ.
Das Gelübde des Reinen, dessen Werke sauber sind, ist stets erfüllt.
ม. ม. ๑๒/๗๐.
สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ.
Die Fehler anderer sind leicht zu sehen, die eigenen schwer.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๘.
นตฺถิ โลเก รโห นาม ปาปกมฺมํ ปกุพฺพโต.
Für den Übeltäter gibt es in der Welt keinen verborgenen Ort.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๙. ขุ. ชา. จตุตกฺก. ๒๗/๑๓๑.
เนสา สภา ยตฺถ น สนฺติ สนฺโต.
Eine Versammlung, in der keine Guten sind, heißt nicht Rat.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐. ขุ. ชา. อสีติ. ๒๘/๑๕๑.
นตฺเถตํ โลกสฺมึ ยํ อุปาทิยมานํ อนวชฺชํ อสฺส.
Es gibt nichts in der Welt, woran man festhalten könnte, ohne Tadel zu finden.
ร. ร. ๔.
โภคา สนฺนิจยํ ยนฺติ วมฺมิโกวูปจียติ.
Der Reichtum eines guten Hausvaters wächst wie ein Termitenhügel, der aufgebaut wird.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อลํ พาลสฺส โมหาย โน จ ปารคเวสิโน.
Schönheit kann einen Toren täuschen, nie aber den, der das Nibbāna sucht.
ม. ม. ๑๓/๔๐๑. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๗.
รูปํ ชีรติ มจฺจานํ นามโคตฺตํ น ชีรติ.
Der Leib eines Wesens mag zerfallen, doch Name und Geschlecht zerfallen nicht.
สํ. ส. ๑๕/๕๙.
ถีนํ ภาโว ทุราชาโน.
Das Wesen der Frauen ist schwer zu erkennen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๑.
อุกฺกฏฺเฐ สูรมิจฺฉนฺติ.
In der Not braucht man die Mutigen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
มนฺตีสุ อกุตูหลํ.
Unter Ratgebern braucht man den, der nicht schwatzt.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
ปิยญฺจ อนฺนปานมฺหิ.
Bei Speise und Trank braucht man den Lieben.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อตฺเถ ชาเต จ ปณฺฑิตํ.
Wenn eine Angelegenheit auftritt, braucht man die Weisen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อาปทาสุ ถาโม เวทิตพฺโพ.
Der Mut zeigt sich in der Gefahr.
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
ยโส ลทฺธา น มชฺเชยฺย.
Hat man Ansehen erlangt, soll man sich nicht daran berauschen.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๔๕.
จาคมนุพฺรูเหยฺย.
Man soll die Entsagung mehren.
ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
สนฺติเมว สิกฺเขยฺย.
Man soll sich in eben dem Frieden üben.
นัย-ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
โลกามิสํ ปชเห สนฺติเปกฺโข.
Wer den Frieden im Auge hat, gebe den weltlichen Köder auf.
สํ. ส. ๑๕/๓, ๗๗, ๙๐.
ตํ คณฺเหยฺย ยทปณฺณกํ.
Was nicht verkehrt ist, das ergreife man.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑.
สมฺมุขา ยาทิสํ จิณฺณํ ปรมฺมุขาปิ ตาทิสํ.
Wie man sich vor den Leuten verhält, so verhalte man sich auch hinter ihrem Rücken.
ส. ส.
อปฺปตฺโต โน จ อุลฺลเป.
Man soll nicht prahlen, bevor man angekommen ist.
ส. ส.
สนาถา วิหรถ มา อนาถา.
Lebt mit einer Zuflucht, lebt nicht ohne Zuflucht.
นัย. องฺ. ทสกฺ ๒๔/๒๕.
นาญฺญํ นิสฺสาย ชีเวยฺย.
Man soll nicht von anderen abhängig leben.
ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๙.
อาโรคฺยมิจฺเฉ ปรมญฺจ ลาภํ.
Man soll die Gesundheit wünschen, den höchsten Gewinn.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๗.
อตีตํ นานฺวาคเมยฺย.
Man soll dem Vergangenen nicht nachhängen.
ม. อุป. ๑๔/๓๔๘.
นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ.
Man soll nicht auf das hoffen, was noch nicht gekommen ist.
ม. อุป. ๑๔/๓๔๘.
ปัญญาวรรค — หมวดปัญญา ๒๑ บท
นตฺถิ ปญฺญาสมา อาภา.
Es gibt kein Licht, das der Weisheit gleicht.
สํ. ส. ๑๕/๙.
ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต.
Weisheit ist das Licht in der Welt.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
โยคา เว ชายตี ภูริ.
Weisheit entsteht durch Übung.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
อโยคา ภูริสงฺขโย.
Verlust der Weisheit entsteht durch Mangel an Übung.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
สุโข ปญฺญาปฏิลาโภ.
Der Erwerb von Weisheit bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
ปญฺญา นรานํ รตนํ.
Weisheit ist das Juwel des Menschen.
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
ปญฺญาว ธเนน เสยฺโย.
Weisheit ist wahrlich besser als Reichtum.
นัย- ม. ม. ๑๓/๔๑๓. นัย- ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๙.
นตฺถิ ฌานํ อปญฺญสฺส.
Für den Unweisen gibt es keine Besinnung.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๕.
ปญฺญา นตฺถิ อฌายโต.
Für den, der sich nicht besinnt, gibt es keine Weisheit.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๕.
ปญฺญา เจนํ ปสาสติ.
Weisheit beherrscht jenen Mann.
สํ. ส. ๒๕/๕๒.
ปญฺญาย มคฺคํ อลโส น วินฺทติ.
Der Träge findet den Weg nicht durch Weisheit.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ.
Wer unermüdlich ist, nachdenkt und aufmerksam zuhört, erlangt Weisheit.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖. ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๑.
ปญฺญายตฺถํ วิปสฺสติ.
Durch Weisheit erkennt man den Sinn.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๓.
ปญฺญาย ปริสุชฺฌติ.
Durch Weisheit wird man rein.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๑.
ปญฺญา หิ เสฏฺฐา กุสลา วทนฺติ.
Die Klugen sagen, Weisheit sei das Höchste.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๕๔๑.
ปญฺญาชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐํ.
Die Weisen nennen das Leben dessen, der durch Weisheit lebt, das beste.
สํ. ส. ๑๕/๕๘, ๓๑๕. ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๐.
เอโกว เสยฺโย ปุริโส สปญฺโญ โย ภาสิตสฺส วิชานาติ อตฺถํ.
Besser ist ein einziger Weiser, der den Sinn eines Spruches versteht.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๒.
พหูนํ วต อตฺถาย สปฺปญฺโญ ฆรมาวสํ.
Ein weiser Hausvater lebt zum Wohle vieler.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๔๙.
สากจฺฉาย ปญฺญา เวทิตพฺพา.
Weisheit erkennt man im Gespräch.
นัย. ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
ตถตฺตานํ นิเวเสยฺย ยถา ภูริ ปวฑฺฒติ.
Auf welche Weise die Weisheit wächst, auf diese Weise soll man sich einrichten.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
ปญฺญํ นปฺปมชฺเชยฺย.
Man soll die Weisheit nicht vernachlässigen.
ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
ปมาทวรรค — หมวดประมาท ๘ บท
ปมาโท มจฺจุโน ปทํ.
Nachlässigkeit ist der Weg zum Tode.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘. ขุ. ชา. ตึส. ๒๗/๕๒๔.
ปมาโท รกฺขโต มลํ.
Nachlässigkeit ist der Makel des Wächters.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
ปมาโท ครหิโต สทา.
Nachlässigkeit wird von den Weisen allezeit getadelt.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ปมาทมนุยุญฺชนฺติ พาลา ทุมฺเมธิโน ชนา.
Toren von geringer Weisheit ergeben sich der Nachlässigkeit.
ม. ม. ๑๓/๔๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๖. ขุ. ธ. ๒๕/๑๘.
เต ทีฆรตฺตํ โสจนฺติ เย ปมชฺชนฺติ มาณวา.
Der Nachlässige trauert lange Zeit.
นัย-ม. อุป. ๑๔/๓๔๖.
เย ปมตฺตา ยถา มตา.
Der Nachlässige ist wie ein Toter.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๘. ขุ. ชา. ตึส. ๒๗/๕๒๔.
มา ปมาทมนุยุญฺเชถ.
Ergebt euch nicht der Nachlässigkeit.
ม. ม. ๑๓/๔๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๖. ขุ. ธ. ๒๕/๑๘.
ปมาเทน น สํวเส.
Man soll sich nicht mit Nachlässigkeit einlassen.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๗. ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘. ขุ. มหา. ๒๙/๕๑๕.
ปาปวรรค — หมวดบาป ๑๓ บท
มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ.
 คำอธิบาย
Böse Dinge sind wahrlich Makel, in dieser Welt wie in der nächsten.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๙๘. ขุ. ธ. ๒๕/๔๗.
ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย.
 คำอธิบาย
Die Anhäufung von Bösem bringt Leid.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปาปานํ อกรณํ สุขํ.
 คำอธิบาย
Nichts Böses zu tun bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
ปาปํ ปาเปน สุกรํ.
 คำอธิบาย
Böses fällt dem Bösen leicht.
วิ. จุล. ๗/๑๙๕. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๘.
ปาเป น รมตี สุจิ.
 คำอธิบาย
Der Reine findet keine Freude am Bösen.
วิ. มหา. ๕/๓๔. ขุ. อุ. ๒๕/๑๖๖.
สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม.
 คำอธิบาย
Wer bösen Wesens ist, leidet durch sein eigenes Tun.
ม. ม. ๑๓๔๑๓. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๙.
ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ.
 คำอธิบาย
Gute Menschen lassen böse Taten durch Askese hinter sich.
ขุ. ชา. อฏฺฐก. ๒๗/๒๔๕.
ปาปานิ กมฺมานิ กโรนฺติ โมหา.
 คำอธิบาย
Menschen tun Böses aus Verblendung.
ม. ม. ๑๓/๔๑๓. ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๘๐.
นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต.
 คำอธิบาย
Für den, der es nicht tut, gibt es kein Böses.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
ธมฺมํ เม ภณมานสฺส น ปาปมุปลิมฺปติ.
 คำอธิบาย
Während ich den Dhamma verkünde, haftet mir nichts Böses an.
ขุ. ชา. สตฺตก ๒๗/๒๒๔.
นตฺถิ อการิยํ ปาปํ มุสาวาทิสฺส ชนฺตุโน.
 คำอธิบาย
Es gibt kein Böses, das ein Lügner nicht täte.
นัย. ขุ. ธ. ๒๕/๓๘. นัย. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๔๓.
ปาปานิ ปริวชฺชเย.
 คำอธิบาย
Man soll alles Böse meiden.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๑.
น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ.
 คำอธิบาย
Man soll nicht einmal um der Nahrung willen Böses tun.
นัย- ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๒.
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล ๗๐ บท
สาธุ โข ปณฺฑิโต นาม.
Wer Weiser heißt, der bringt wahrlich Nutzen zustande.
อ. ส. ๑๕/๓๐๙. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๒.
ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน ชลํ อคฺคีว ภาสติ.
Der Weise, mit Sittlichkeit begabt, leuchtet wie ein loderndes Feuer.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๐๒.
อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต.
Der Weise meidet das Unnütze und ergreift nur das Nützliche.
องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๕๙.
อินฺทฺริยานิ รกฺขนฺติ ปณฺฑิตา.
Der Weise hütet die Sinne.
ที. มหา. ๑๐/๒๘๘. สํ. ส. ๑๕/๓๗.
น อุจฺจาวจํ ปณฺฑิตา ทสฺสยนฺติ.
Der Weise zeigt weder Hochgefühl noch Niedergeschlagenheit.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา.
Der Weise hat das Nichttadeln als seine Stärke.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
ทุลฺลโภ ปุริสาชญฺโญ.
Ein edler Mensch ist schwer zu finden.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
ทุลฺลโภ องฺคสมฺปนฺโน.
Ein mit allen Vorzügen Ausgestatteter ist schwer zu finden.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๕.
ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ.
Unter den Menschen ist der Selbstgezähmte der Beste.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๗. ขุ. มหา. ๒๙/๒๙๑. ขุ. จู. ๓๐/๗๔.
มหาการุณิโก นาโถ.
Der Beschützer ist mit großem Mitgefühl begabt.
ส. ม.
กุสโล จ ชหาติ ปาปกํ.
Der Kluge gibt das Böse auf.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
นยํ นยติ เมธาวี.
Der Weise weist den Weg, der zu weisen ist.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ น ยุญฺชติ.
Der Weise befasst sich nicht mit dem, was nicht seine Sache ist.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก.
Hat der Weise Reichtum erlangt, so unterstützt er seine Verwandten.
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๒๐๕.
ธีโร จ พลวา สาธุ ยูถสฺส ปริหารโก.
Der Weise, der die Kraft hat, eine Schar zu führen, bringt Nutzen zustande.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต.
Die Guten reden nicht aus Verlangen nach Sinnenlust.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๖.
สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ.
Wer nicht dem Dhamma gemäß redet, der ist kein Guter.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๐.
สนฺโต สตฺตหิเต รตา.
Die Guten freuen sich daran, den Wesen zu helfen.
ชาตกฏฺฐกถา ๑/๒๓๐.
ทูเร สนฺโต ปกาเสนฺติ. หิมวนฺโตว ปพฺพโต.
Die Guten sind von fern sichtbar wie das Himālaya-Gebirge.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
สนฺโต สคฺคปรายนา.
Die Guten haben den Himmel als ihr Ziel.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ.
Die Guten strahlen in alle Richtungen aus.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อุปสนฺโต สุขํ เสติ.
Der Friedvolle lebt in Glück.
วิ. จุล. ๗/๑๐๖. สํ. ส. ๑๕/๓๑๒. องฺ. ติก. ๒๐/๑๗๕.
สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ.
Der Duft der Guten geht selbst gegen den Wind.
องฺ. ติก. ๒๐/๒๙๑. ขุ. ธ. ๒๕/๒๒.
อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ.
Gute Menschen werden durch Nichtanhaften befreit.
ม. อุป. ๑๔/๓๔๖. องฺ. ติก. ๒๐/๑๘๐.
โย พาโล มญฺญติ พาลฺยํ ปณฺฑิโต วาปิ เตน โส.
Ein Tor, der seine Torheit erkennt, ist insofern ein Weiser.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๓.
น สาธุ พลวา พาโล ยูถสฺส ปริหารโก.
Ein Tor, der die Kraft hat, eine Schar zu führen, bringt keinen Nutzen zustande.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๑.
พาโล อปริณายโก.
Ein Tor soll kein Führer sein.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๙.
อุชฺฌตฺติพลา พาลา.
Der Tor hat das Tadeln als seine Stärke.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
อสนฺเตตฺถ น ทิสฺสนฺติ รตฺตึ ขิตฺตา ยถา สรา.
Die Schlechten sind, selbst wenn sie hier sitzen, nicht zu sehen, wie in der Nacht abgeschossene Pfeile.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ.
Die Schlechten gehen zur Hölle.
สํ. ส. ๑๕/๒๗. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๔.
อนยํ นยติ ทุมฺเมโธ.
Der Unweise weist den Weg, der nicht zu weisen ist.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
อธุรายํ นิยุญฺชติ.
Der Unweise befasst sich mit dem, was nicht seine Sache ist.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๕.
หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ.
Der Unweise verschleudert den Nutzen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๕.
ทุพฺภึ กโรติ ทุมฺเมโธ.
Der Unweise tut Böses.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๑.
โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา.
Diebe sind ein Unheil für die Welt.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สุวิชาโน ภวํ โหติ.
Wer das Gute kennt, gedeiht.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ทุวิชาโน ปราภโว.
Wer das Schlechte kennt, geht zurück.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมกาโม ภวํ โหติ.
Wer den Dhamma liebt, gedeiht.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธมฺมเทสฺสี ปราภโว.
Wer den Dhamma hasst, geht zurück.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
สกฺกตฺวา สกฺกโต โหติ.
Wer ehrt, wird geehrt.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ครุ โหติ สคารโว.
Wer achtet, wird geachtet.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปูชโก ลภเต ปูชํ.
Wer verehrt, wird verehrt.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ.
Wer grüßt, wird wiedergegrüßt.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๕๔.
ปฏิสงฺขานพลา พหุสฺสุตา.
Wer viel gehört hat, muss das Nachdenken zur Hauptsache machen.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗.
สาธุ สมฺพหุลา ญาตี.
Viele Verwandte zu haben bringt Nutzen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
วิสฺสาสปรมา ญาตี.
Vertrautheit ist die höchste Verwandtschaft.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
เนกาสี ลภเต สุขํ.
Wer allein isst, findet kein Glück.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๓.
นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต.
Es gibt niemanden in der Welt, der nicht getadelt würde.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๕.
ปริภูโต มุทุ โหติ.
Der Schwache wird verachtet.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อติติกฺโข จ เวรวา.
Der Schroffe hat Feinde.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๒/๓๓๙.
พหุมฺปิ รตฺโต ภาเสยฺย.
Der Verliebte redet viel.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
ทุฏฺโฐปิ พหุ ภาสยิ.
Der Zornige redet viel.
ขุ. ชา. ทฺวาทส. ๒๗/๓๓๙.
อนุปาเยน โย อตฺถํ อิจฺฉติ โส วิหญฺญติ.
Wer Nutzen ohne rechtes Mittel sucht, gerät in Not.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๖.
น อุชุภูตา วิตถํ ภณนฺติ.
Der Aufrechte weicht in seiner Rede nicht von der Wahrheit ab.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๒๘.
ยถาวาที ตถาการี.
Wie man spricht, so soll man handeln.
ที. มหา. ๑๐/๒๕๕. ขุ. สุ. ๒๕/๓๙๔. ขุ. เถร. ๒๖/๔๔๑. ขุ. ชา. จตุตฺก. ๒๗/๑๔๖.
หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ.
Es gibt manche in der Welt, die sich aus Scham zurückhalten.
สํ. ส. ๑๕/๑๑. ขุ. ธ. ๒๕/๓๔.
กวิ คาถานมาสโย.
Dichter sind die Wohnstatt der Verse.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร.
Mutter und Vater, so heißt es, sind Brahmā (für ihre Kinder).
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร.
Mutter und Vater, so heißt es, sind die ersten Lehrer (ihrer Kinder).
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ.
Mutter und Vater sind der Verehrung ihrer Kinder würdig.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๘. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๒. ขุ. อิติ. ๒๕/๓๑๔.
อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส.
Frauen sind ein Makel für den heiligen Wandel.
สํ. ส. ๑๕/๕๒, ๕๙.
อิตฺถี ภณฺฑานมุตฺตมํ.
Frauen sind das Höchste unter allen Gütern.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา.
Eine kluge Frau achtet ihren Gatten und alle, die Achtung verdienen.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๗๓.
ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา.
Der Gatte ist das Kennzeichen der Frau.
สํ. ส. ๑๕/๕๗.
สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ.
Unter den Ehefrauen ist die gehorsame die beste.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
โย จ ปุตฺตานมสฺสโว.
Unter den Söhnen ist der gehorsame der beste.
สํ. ส. ๑๕/๑๐.
ปุตฺตา วตฺถุ มนุสฺสานํ.
Kinder sind die Grundlage der Menschen.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ.
Man tue nur, was Gedeihen bringt; man verletze niemanden.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๑๒.
คุณวา จาตฺตโน คุณํ.
Wer Güte besitzt, bewahre seine Güte.
ส. ส.
รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ.
Man soll sich vor einer Gefahr schützen, die noch nicht gekommen ist.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๖.
ปุญญวรรค — หมวดบุญ ๕ บท
ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ.
 คำอธิบาย
Verdienst kann von Dieben nicht geraubt werden.
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
ปุญฺญํ สุขํ ชีวิตสงฺขยมฺหิ.
 คำอธิบาย
Verdienst bringt Glück am Ende des Lebens.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย.
 คำอธิบาย
Die Anhäufung von Verdienst bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๐.
ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ.
 คำอธิบาย
Verdienst ist die Stütze der Wesen in der nächsten Welt.
สํ. ส. ๑๕/๒๖. องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๔๔. ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๔.
ปุญฺญานิ กยิราถ สุขาวหานิ.
 คำอธิบาย
Man soll verdienstvolle Taten vollbringen, die Glück bringen.
สํ. ส. ๑๕/๓. องฺ. ติก. ๒๐/๑๙๘.
มัจจุวรรค — หมวดมฤตยู ๑๐ บท
สพฺพํ เภทปริยนฺตํ เอวํ มจฺจาน ชีวิตํ.
Das Leben der Wesen ist wie ein Tongefäß, das am Ende zerbrechen muss.
ที. มหา. ๑๐/๑๔๑. ขุ. สุ. ๒๕/๔๔๘. ขุ. มหา. ๒๙/๑๔๕.
อปฺปกญฺหิทํ ชีวิตมาหุ ธีรา.
Die Weisen sagen, dieses Leben sei sehr kurz.
ม. ม. ๑๓/๔๑๒. ขุ. สุ. ๒๕/๔๘๕. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๘.
น หิ โน สงฺครนฺเตน มหาเสเนน มจฺจุนา.
Mit dem Tod und seinem gewaltigen Heer lässt sich nicht verhandeln.
ม. อุ. ๑๔/๓๔๘. ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๖๕.
ชรูปนีตสฺส น สนฺติ ตาณา.
Wird ein Wesen vom Alter hinweggeführt, so gibt es keinen Beschützer.
สํ. ส. ๑๕/๓. องฺ. ติก. ๒๐/๑๙๘. ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๑๖.
น มิยฺยมานสฺส ภวนฺติ ตาณา.
Wenn ein Wesen sterben muss, gibt es keinen Beschützer.
ม. ม. ๑๓/๔๑๒. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๘.
น มิยฺยมานํ ธนมนฺเวติ กิญฺจิ.
Nicht einmal ein wenig Reichtum kann dem Toten folgen.
ม. ม. ๑๓/๔๑๒. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๘.
น จาปิ วิตฺเตน ชรํ วิหนฺติ.
Das Alter lässt sich mit Reichtum nicht vertreiben.
ม. ม. ๑๓/๔๑๒. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๘.
น ทีฆมายุํ ลภเต ธเนน.
Durch Reichtum erlangt man kein langes Leben.
ม. ม. ๑๓/๔๑๒. ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๘.
สพฺเพว นิกฺขิปิสฺสนฺติ ภูตา โลเก สมุสฺสยํ.
Alle Wesen werden ihren Leib in der Welt zurücklassen.
ที. มหา. ๑๐/๑๘๑. สํ. ส. ๑๕/๒๓๒.
อฑฺฒา เจว ทฬิทฺทา จ สพฺเพ มจฺจุปรายนา.
Reiche wie Arme haben den Tod vor sich.
ที. มหา. ๑๐/๑๔๑. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๑๗.
มิตตวรรค — หมวดมิตร ๑๒ บท
สตฺโถ ปวสโต มิตฺตํ.
Eine Karawane (von Wagen oder Lasttieren) ist der Freund des Reisenden.
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
มาตา มิตฺตํ สเก ฆเร.
Die Mutter ist der Freund im eigenen Haus.
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
สหาโย อตฺถชาตสฺส โหติ มิตฺตํ ปุนปฺปุนํ.
Ein Gefährte ist der Freund dessen, der immer wieder in Not gerät.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
สพฺพตฺถ ปูชิโต โหติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ.
Wer seine Freunde nicht verrät, wird überall geehrt.
ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๕๔.
สพฺเพ อมิตฺเต ตรติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ.
Wer seine Freunde nicht verrät, überwindet alle Feinde.
ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๑๕๕.
มิตฺตทุพฺโภ หิ ปาปโก.
Wer seine Freunde verrät, ist wahrlich gemein.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๗.
ปาปมิตฺโต ปาปสโข ปาปอาจารโคจโร.
Wer schlechte Freunde und schlechte Gefährten hat, hat schlechte Sitten und schlechte Aufenthaltsorte.
ที. ปาฏิ. ๑//๑๙๘.
ภริยา ปรมา สขา.
Die Gattin ist der vertrauteste Gefährte.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
นตฺถิ พาเล สหายตา.
Mit Toren gibt es keine Gefährtenschaft.
วิ. มหา. ๕/๓๓๖. ม. อุ. ๑๔/๒๙๗. ขุ. ธ. ๒๕/๒๓, ๕๙.
อตฺถมฺหิ ชาตมฺหิ สุขา สหายา.
Wenn Not entsteht, bringt ein Gefährte Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สเจ ลเภถ นิปกํ สหายํ จเรยฺย เตนตฺตมโน สติมา.
Findet man einen umsichtigen Gefährten, so wandere man zufrieden und achtsam mit ihm.
วิ. มหา. ๕/๓๓๖. ม. อุป. ๑๔/๒๙๗.
โน เจ ลเภถ นิปกํ สหายํ เอโก จเร น จ ปาปานิ กยิรา.
Findet man keinen umsichtigen Gefährten, so wandere man allein und tue nichts Böses.
วิ. มหา. ๕/๓๓๖. ม. อุป. ๑๔/๒๙๗.
ยาจนาวรรค — หมวดขอ ๕ บท
น เว ยาจนฺติ สปฺปญฺญา.
Der Weise bittet überhaupt nicht.
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๐.
ยาจโก อปฺปิโย โหติ.
Wer bittet, ist (dem Gebetenen) nicht lieb.
วิ. มหาวิภงฺค. ๑/๓๓๗๗. ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๐.
ยาจํ อททมปฺปิโย.
Wer, gebeten, das Erbetene nicht gibt, ist (dem Bittenden) nicht lieb.
วิ. มหาวิภงฺค. ๑/๓๓๗. ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๙/๒๒๐.
เทสฺโส จ โหติ อติยาจนาย.
Durch übermäßiges Bitten wird man verhasst.
วิ. มหาวิภงฺค. ๑/๓๓๔. ขุ. ชา. ติก. ๒๗/๑๐๐.
น ตํ ยาเจ ยสฺส ปิยํ ชิคึเส.
Man soll nicht um das bitten, wovon man weiß, dass es dem anderen lieb ist.
วิ. มหาวิภงฺค. ๑/๓๓๔. ขุ. ชา. ติก. ๒๗/๑๐๐.
ราชวรรค — หมวดพระราชา ๗ บท
ราชา รฏฺฐสฺส ปญฺญาณํ.
Der König ist das Kennzeichen des Reiches.
สํ. ส. ๑๕/๕๗.
ราชา มุขํ มนุสฺสานํ.
Der König ist das Haupt des Volkes.
วิ. มหา. ๕/๑๒๔. ม. ม. ๑๓/๕๕๖. ขุ. ส. ๒๕/๔๔๖.
สพฺพํ รฏฺฐํ สุขํ โหติ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก.
Ist der König gerecht, so sind alle Untertanen glücklich.
องฺ. จตุตก. ๒๑/๙๙. ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๕๒.
กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต ราชา รฏฺฐสฺส ปูชิโต.
Ein König, der dem Zornigen nicht mit Zorn begegnet, wird von den Untertanen geehrt.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๘๗.
สนฺนทฺโธ ขตฺติโย ตปติ.
Ein König in Rüstung erscheint erhaben.
สํ. นิ. ๑๖/๓๓๑. ขุ. ธ. ๒๕/๖๗.
ขตฺติโย เสฏฺโฐ ชเนตสฺมึ เย โคตฺตปฏิสาริโน.
Der König ist der Beste unter denen, die auf Abstammung Wert legen.
ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๐๗. ม. ม. ๑๓/๓๒. สํ. ส. ๑๕/๒๒๕. สํ. นิ. ๑๖/๓๓๑.
ปุตฺตกํ วิย ราชาโน ปชํ รกฺขนฺตุ สพฺพทา.
Der König schütze sein Volk allezeit, wie ein Vater seine Kinder schützt.
นัย-ส. ส.
วาจาวรรค — หมวดวาจา ๑๓ บท
หทยสฺส สทิสี วาจา.
Die Rede ist wie das Gemüt.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๓๘.
โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ.
Schöne Worte zu sprechen bringt Nutzen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ.
Wer böse Worte spricht, gerät in Not.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
ทุฏฺฐสฺส ผรุสา วาจา.
Der Zornige hat eine raue Rede.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๗๓.
อภูตวาที นิรยํ อุเปติ.
Wer Unwahres spricht, gelangt zur Hölle.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๕.
สํโวหาเรน โสเจยฺยํ เวทิตพฺพํ.
Reinheit erkennt man an der Rede.
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
วาจํ มุญฺเจยฺย กลฺยาณึ.
Man soll schöne Worte sprechen.
สํ. ส. ๑๕/๖๐.
สณฺหํ คิรํ อตฺถวตึ ปมุญฺเจ.
Man soll liebliche Worte sprechen, die Nutzen bringen.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๕๐.
ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย.
Man soll nur Worte sprechen, die einem selbst keine Not bringen.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๘. ขุ. สุ. ๒๕/๔๑๑.
มนุญฺญเมว ภาเสยฺย.
Man soll nur angenehme Worte sprechen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๐.
นามนุญฺญํ กุทาจนํ.
Zu keiner Zeit soll man unangenehme Worte sprechen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๐.
วาจํ ปมุญฺเจ กุสลํ นาติเวลํ.
Auch gute Worte soll man nicht zur Unzeit sprechen.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๐. ขุ. สุ. ๒๕/๕๒๓. ขุ. มหา. ๒๙/๖๒๒.
น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ.
Böse Worte soll man niemals sprechen.
ขุ. ชา. ๒๗/๒๘.
วิริยวรรค — หมวดเพียร ๑๒ บท
กาลาคตญฺจ น หาเปติ อตฺถํ.
Der Fleißige verscherzt nicht den Nutzen, der zu seiner Zeit kommt.
ขุ. ชา. ฉกฺก. ๒๗/๑๙๕.
วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ.
Durch Tatkraft überwindet man das Leid.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๑.
ปฏิรูปการี ธุรวา อุฏฺฐาตา วินฺทเต ธนํ.
Wer eine Aufgabe hat und sie fleißig und passend verrichtet, findet Reichtum.
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖. ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๑.
อกิลาสุ วินฺเท หทยสฺส สนฺตึ.
Wer nicht träge ist, mag den Frieden des Herzens finden.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑.
น นิพฺพินฺทิยการิสฺส สมฺมทตฺโถ วิปจฺจติ.
Wer mit Überdruss arbeitet, dem gelingt der Nutzen nicht recht.
ขุ. ชา. จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๓๓.
อนิพฺพินฺทิยการิสฺส สมฺมทตฺโถ วิปจฺจติ.
Wer ohne Überdruss arbeitet, dem gelingt der Nutzen recht.
ขุ. ชา. จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๓๓.
อถ ปจฺฉา กุรุเต โยคํ กิจฺเจ อาปาสุ สีทติ.
Wer sich erst bei versäumten Aufgaben anstrengt, versinkt im Unheil.
ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๓๔.
หิยฺโยติ หิยฺยติ โปโส ปเรติ ปริหายติ.
Wer auf morgen verschiebt, geht zurück; wer ‚übermorgen‘ sagt, noch mehr.
ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๖๖.
อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ.
Man soll sich heute noch anstrengen.
ม. อุป. ๑๔/๓๔๘. ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๖๕.
วายเมเถว ปุริโส ยาว อตฺถสฺส นิปฺปทา.
Ein Mann soll sich mühen, bis das Ziel erreicht ist.
สํ. ส. ๑๕/๓๓๐.
กเรยฺย โยคฺคํ ธุวมปฺปมตฺโต.
Der Unermüdliche soll sich entschlossen anstrengen.
นัย- ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๗๘.
ยถา ยถา ยตฺถ ลเภถ อตฺถํ ตถา ตถา ตตฺถ ปรกฺกเมยฺย.
Wo und wie auch immer Nutzen zu gewinnen ist, dort und so soll man sich mühen.
องฺ. ปญฺจก. ๒๒/๗๐. ขุ. ชา. ปญฺจก. ๒๗/๑๘๐.
เวรวรรค — หมวดเวร ๔ บท
เย เวรํ อุปนยฺหนฺติ เวรํ เตสํ น สมฺมติ.
Die Feindschaft dessen, der Feindschaft hegt, kommt nicht zur Ruhe.
นัย- ม. อุป. ๑๔/๒๙๗. นัย- ขุ. ธ. ๒๕/๑๕. นัย- ขุ. ชา. ปญฺจก. ๒๗/๑๘๒.
เย เวรํ นูปนยฺหนฺติ เวรํ เตสูปสมฺมติ.
Die Feindschaft dessen, der keine Feindschaft hegt, kommt zur Ruhe.
นัย-ม. อุป. ๑๔/๒๙๗. นัย-ขุ. ธ. ๒๕/๑๕. นัย-ขุ. ชา. ปญฺจก. ๒๗/๑๘๒.
อเวเรน จ สมฺมนฺติ.
Feindschaft kommt durch Nichtfeindschaft zur Ruhe.
วิ. มหา. ๕/๓๓๖. ม. อุป. ๑๔/๒๙๗. ขุ. ธ. ๒๕/๑๕. ขุ. ชา. ปญฺจก. ๒๗/๑๘๒.
น หิ เวเรน เวรานิ สมฺมนฺตีธ กุทาจนํ.
Niemals wird in dieser Welt Feindschaft durch Feindschaft gestillt.
วิ. มหา. ๕/๓๓๖. ม. อุป. ๑๔/๒๙๗. ขุ. ธ. ๒๕/๑๕. ขุ. ชา. ปญฺจก. ๒๗/๑๘๒.
สัจจวรรค — หมวดความสัตย์ ๕ บท
สจฺจํ หเว สาธุตรํ รสานํ.
Wahrheit ist wahrlich besser als alle Geschmäcke.
สํ. ส. ๑๕/๕๘. ขุ. ชา. ๒๕/๓๖๐.
สจฺจํ เว อมตา วาจา.
Ein wahres Wort ist wahrlich unsterbliche Rede.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๘. ขุ. เถร. ๒๖/๔๓๔.
สจฺเจน กิตฺตึ ปปฺโปติ.
Durch Wahrheit erlangt man Ehre (Ruhm).
สํ. ส. ๑๕/๓๑๖. ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๑.
สจฺเจ อตฺเถ จ ธมฺเม จ อาหุ สนฺโต ปติฏฺฐิตา.
Die Guten stehen fest in der Wahrheit, die sinnvoll und rechtens ist.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๘. ขุ. สุ. ๒๕/๔๑๒. ขุ. เถร. ๒๖/๔๓๔.
สจฺจมนุรกฺเขยฺย.
Man soll die Wahrheit bewahren.
ม. อุป. ๑๔/๔๓๖.
สติวรรค — หมวดสติ ๖ บท
สติ โลกสฺมิ ชาคโร.
 คำอธิบาย
Achtsamkeit ist das Wachsein in der Welt.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
สติ สพฺพตฺถ ปตฺถิยา.
Achtsamkeit ist überall erwünscht.
ว. ว.
สติมโต สทา ภทฺทํ.
 คำอธิบาย
Der Achtsame gedeiht allezeit.
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
สติมา สุขเมธติ.
 คำอธิบาย
Der Achtsame erlangt Glück.
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
สติมโต สุเว เสยฺโย.
 คำอธิบาย
Der Achtsame wird von Tag zu Tag besser.
สํ. ส. ๑๕/๓๐๖.
รกฺขมาโน สโต รกฺเข.
Ein Wächter soll mit Achtsamkeit wachen.
ส. ส.
สัทธาวรรค — หมวดศรัทธา ๕ บท
สทฺธา พนฺธติ ปาเถยฺยํ.
Vertrauen sammelt Wegzehrung (nämlich das Heilsame).
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
สทฺธา สาธุ ปติฏฺฐิตา.
Fest gegründetes Vertrauen bringt Nutzen.
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
สุขา สทฺธา ปติฏฺฐิตา.
Fest gegründetes Vertrauen bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สทฺธีธ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ.
Vertrauen ist der beste Reichtum des Menschen in dieser Welt.
สํ. สํ. ๑๕/๕๘. ขุ. สุ. ๒๕/๓๖๐.
สทฺธา ทุติยา ปุริสสฺส โหติ.
Vertrauen ist der zweite (Gefährte) des Menschen.
สํ. ส. ๑๕/๓๕, ๕๒.
สันตุฏฐิวรรค — หมวดสันโดษ ๕ บท
สนฺตุฏฺฐี ปรมํ ธนํ.
Genügsamkeit ist der höchste Reichtum.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ตุฏฺฐี สุขา อิตรีตเรน.
Zufriedenheit mit dem, was man an Bedarf hat, bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สุโข วิเวโก ตุฏฺฐสฺส สุตธมฺมสฺส ปสฺสโต.
Die Abgeschiedenheit des Genügsamen, dem der Dhamma sichtbar und offenbar ist, bringt Glück.
วิ. มหา. ๔/๖. ขุ. อุ. ๒๕/๘๖.
ยํ ลทฺธํ เตน ตุฏฺฐพฺพํ.
Was man auch bekommt, damit sei man zufrieden.
วิ. ภิ. ๓/๙๖. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๔.
สลาภํ นาติมญฺเญยฺย.
Man soll den eigenen Gewinn nicht verachten.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๕.
สมณวรรค — หมวดสมณะ ๘ บท
สมณีธ อรณา โลเก.
Ein Asket in dieser Lehre ist niemandes Feind in der Welt.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี สมโณ โหติ ปรํ วิเหฐยนฺโต.
Ein Mönch, der andere tötet oder verletzt, ist überhaupt kein Asket.
ที. มหา. ๑๐/๕๗. ขุ. ธ. ๒๕/๔๐.
อสญฺญโต ปพฺพชิโต น สาธุ.
Ein unbeherrschter Mönch ist nicht gut.
ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๔๖.
อเปโต ทมสจฺเจน น โส กาสาวมรหติ.
Wer ohne Selbstbeherrschung und Wahrheit ist, ist nicht würdig, das gelbe Gewand zu tragen.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๓. ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๐.
อุเปโต ทมสจฺเจน ส เว กาสาวมรหติ.
Wer mit Selbstbeherrschung und Wahrheit ausgestattet ist, ist wahrlich würdig, das gelbe Gewand zu tragen.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖. ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๓. ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๐.
สุภาสิตทฺธชา อิสโย.
Die Seher haben wohlgesprochene Worte als ihr Banner.
สํ. นิ. ๑๖/๓๒๖. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๖๖. ขุ. ชา. อสีติ. ๒๘/๑๕๒.
สมโณ อสฺส สุสฺสมโณ.
Ein Asket soll ein guter Asket sein.
วิ. มหาวิภงฺค. ๑/๒๙๘.
สามญฺเญ สมโณ ติฏฺเฐ.
Ein Asket soll im Stand des Asketen verweilen.
ส. ส.
สามัคคีวรรค — หมวดสามัคคี ๓ บท
สุขา สงฺฆสฺส สามคฺคี.
Die Eintracht der Gemeinschaft bringt Glück hervor.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑. ขุ. อิติ. ๒๕/๒๓๘. องฺ. ทสก. ๒๔/๘๐.
สมคฺคานํ ตโป สุโข.
Das Streben der Einträchtigen bringt Glück hervor.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
สพฺเพสํ สงฺฆภูตานํ สามคฺคี วุฑฺฒิสาธิกา.
Die Eintracht der Menschen als Gemeinschaft bringt Gedeihen zustande.
ส. ส.
สีลวรรค — หมวดศีล ๘ บท
สีลํ ยาว ชรา สาธุ.
 คำอธิบาย
Sittlichkeit bringt Nutzen bis ins hohe Alter.
สํ. ส. ๑๕/๕๐.
สุขํ ยาว ชรา สีลํ.
 คำอธิบาย
Sittlichkeit bringt Glück bis ins hohe Alter.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
สีลํ กิเรว กลฺยาณํ.
 คำอธิบาย
Man sagt, die Sittlichkeit selbst sei das Gute.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สีลํ โลเก อนุตฺตรํ.
 คำอธิบาย
Sittlichkeit ist das Höchste in der Welt.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๘.
สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ.
 คำอธิบาย
Sittlichkeit erkennt man im Zusammenleben.
นัย-ขุ. อุ. ๒๕/๑๗๘.
สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร.
 คำอธิบาย
Zurückhaltung überall ist gut.
สํ. ส. ๑๕/๑๐๖. ขุ. ธ. ๒๕/๖๔.
สญฺญมโต เวรํ น จียติ.
 คำอธิบาย
Wer wachsam ist, bei dem entsteht keine Feindschaft.
ที. มหา. ๑๐/๑๕๙. ขุ. อุ. ๒๕/๒๑๕.
สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี.
 คำอธิบาย
Der Weise soll die Sittlichkeit bewahren.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๘๒.
สุขวรรค — หมวดสุข ๑๐ บท
สพฺพสฺส ทุกฺขสฺส สุขํ ปหานํ.
Wer die Ursache des Leidens aufgegeben hat, ist überall glücklich.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๙.
อพฺยาปชฺฌํ สุขํ โลเก.
Gewaltlosigkeit ist Glück in der Welt.
วิ. มหา. ๔/๖. ขุ. อุ. ๒๕/๘๖.
เตสํ วูปสโม สุโข.
Das Zur-Ruhe-Kommen der Gestaltungen ist Glück.
สํ. ส. ๑๕/๘. ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๑.
นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ.
Es gibt kein Glück, das größer wäre als der Frieden.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ.
Nibbāna ist das höchste Glück.
ม. ม. ๑๓/๒๘๑. ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สุโข พุทฺธานํ อุปฺปาโท.
Das Erscheinen der Erwachten bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
สุขา สทฺธมฺมเทสนา.
Die Verkündung des wahren Dhamma bringt Glück.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๑.
อทสฺสเนน พาลานํ นิจฺจเมว สุขี สิยา.
Man wäre beständig glücklich, sähe man keine Toren.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สุขํ สุปติ พุทฺโธ จ เยน เมตฺตา สุภาวิตา.
Wer Güte wohl entfaltet hat, schläft und erwacht in Glück.
ว. ว.
น เว อนตฺถกุสเลน อตฺถจริยา สุขาวหา.
Sich für den Nutzen dessen zu mühen, der sich auf Nutzen nicht versteht, bringt gar kein Glück.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๑๕.
เสวนาวรรค — หมวดคบหา ๒๔ บท
วิสฺสาสา ภยมนฺเวติ.
Aus Vertrauen erwächst Gefahr.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อติจิรํ นิวาเสน ปิโย ภวติ อปฺปิโย.
Durch allzu langes Zusammenleben werden selbst Geliebte einander überdrüssig.
ขุ. ชา. เตรส. ๒๗/๓๔๗.
ยํ เว เสวติ ตาทิโส.
Mit wem man verkehrt, dem wird man gleich.
ว. ว.
เอกรตฺตํ ทฺวิรตฺตํ วา ทุกฺขํ วสติ เวริสุ.
Unter Feinden zu leben, sei es eine Nacht oder zwei, ist Leid.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๔.
ทุกฺโข พาเลหิ สํวาโส อมิตฺเตเนว สพฺพทา.
Mit Toren zusammenzuleben bringt allezeit Leid, wie das Zusammenleben mit Feinden.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ธีโร จ สุขสํวาโส ญาตีนํว สมาคโม.
Mit Weisen zusammenzuleben bringt Glück, wie das Zusammensein mit Verwandten.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
สุโข หเว สปฺปุริเสน สงฺคโม.
Umgang mit Guten bringt Glück.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๕.
นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี.
Wer mit Niedrigen verkehrt, wird niedrig.
องฺ. ติก. ๒๐/๑๕๘.
ทุกฺโข พาเลหิ สงฺคโม.
Umgang mit Toren bringt Leid.
ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๕.
น สงฺคโม ปาปชเนน เสยฺโย.
Umgang mit Bösen ist ganz und gar nicht gut.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๑.
ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
Umgang mit Guten ist Gedeihen.
ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.
น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตสุขเมธติ.
Wer nicht mit Bösen verkehrt, gewinnt ungetrübtes Glück.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๖.
พาลสงฺคตจารี หิ ทีฆมทฺธาน โสจติ.
Wer in Gesellschaft von Toren umhergeht, trauert lange Zeit.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
ยตฺถ เวรี นิวีสติ น วเส ตตฺถ ปณฺฑิโต.
Wo Feinde sind, dort soll der Weise nicht weilen.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๔.
สงฺเกเถว อมิตฺตสฺมึ มิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสฺสเส.
Man soll dem Feind misstrauen und selbst dem Freund nicht vertrauen.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๗.
น วิสฺสเส อวิสฺสตฺเถ วิสฺสตฺเถปิ น วิสฺสเส.
Man soll dem Unbekannten nicht trauen, und auch dem Bekannten nicht.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๓๐.
อนตฺถา เยว วฑฺฒนฺติ พาลํ ปจฺจูปเสวโต.
Der Umgang mit Toren bringt nichts als Verderben.
นัย. ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๕.
นาสฺมเส กตปาปมฺหิ.
Man soll dem Übeltäter nicht trauen.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๐.
นาสฺมเส อลิกวาทิเน.
Man soll dem nicht trauen, der leichtfertig redet.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๐.
นาสฺมเส อตฺตตฺถปญฺญมฺหิ.
Man soll dem nicht trauen, der nur auf den eigenen Vorteil sieht.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๐.
อติสนฺเตปิ นาสฺมเส.
Man soll dem nicht trauen, der Ruhe vortäuscht.
ขุ. ชา. ทสก. ๒๗/๒๙๐.
อเปตจิตฺเตน น สมฺภเชยฺย.
Man soll nicht mit Unbesonnenen verkehren.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๘๔.
น สนฺถวํ กาปุริเสน กยิรา.
Man soll mit Bösen keine Vertraulichkeit pflegen.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๕.
มาสฺสุ พาเลน สงฺคจฺฉิ อมิตฺเตเนว สพฺพทา.
Verkehre niemals mit einem Toren, der einem Feind gleicht.
ขุ. ชา. นวก. ๒๗/๒๖๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก