พุทธศาสนสุภาษิต นักธรรมชั้นโท

อจฺจยนฺติ อโหรตฺตา ชีวิตํ อุปรุชฺฌติ / อายุ ขียติ มจฺจานํ กุนฺนทีนํว โอทกํ.

दिन-रात बीतते हैं, जीवन घटता जाता है, प्राणियों की आयु क्षीण होती जाती है, जैसे छोटी-छोटी नदियों का पानी।

สํ. ส. ๑๕/๑๕๙. ขุ. มหา. ๒๙/๑๔๔.

อปฺปมายุ มนุสฺสานํ หิเฬยฺย นํ สุโปริโส / จเรยฺยาทิตฺตสีโสว นตฺถิ มจฺจุสฺส นาคโม.

मनुष्यों की आयु थोड़ी है; सज्जन उस आयु को तुच्छ समझे और सिर में आग लगे व्यक्ति की तरह आचरण करे; मृत्यु न आए, ऐसा नहीं होता।

สํ. ส. ๑๕/๑๕๘. ขุ. มหา. ๑๙/๑๔๓.

ทหรา จ มหนฺตา จ เย พาลา เย จ ปณฺฑิตา / สพฺเพ มจฺจุวสํ ยนฺติ สพฺเพ มจฺจุปรายนา.

बालक और वृद्ध, मूर्ख और पण्डित — सब मृत्यु के वश में जाते हैं; सबके आगे मृत्यु है।

นัย. ที. มหา. ๑๐/๑๔๑. ขุ. สุ. ๒๕/๔๔๘.

น อนฺตลิกฺเข น สมุทฺทมชฺเฌ / น ปพฺพตานํ วิวรํ ปวิสฺส / น วิชฺชตี โส ชคติปฺปเทโส / ยตฺรฏฺฐิตํ นปฺปสเหยฺย มจฺจุ.

आकाश में रहे, समुद्र के बीच रहे, पर्वत की दरार में घुस जाए — मृत्यु से नहीं बचता; पृथ्वी पर ऐसा कोई प्रदेश नहीं जहाँ रहने वाले पर मृत्यु आक्रमण न करे।

ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.

ปุปฺผานิ เหว ปจินนฺตํ พฺยาสตฺตมนสํ นรํ / อติตฺตํ เยว กาเมสุ อนฺตโก กุรุเต วสํ.

फूल (कामगुण) चुनने वाले, नाना आलम्बनों में आसक्त चित्त वाले, कामों में अतृप्त व्यक्ति को मृत्यु अपने वश में कर लेती है।

ขุ. ธ. ๒๕/๒๑.

ยถา ทณฺเฑน โคปาโล คาโว ปาเชติ โคจรํ / เอวํ ชรา จ มจฺจุ จ อายุํ ปาเชนฺติ ปาณินํ.

जैसे ग्वाला डण्डे से गायों को चरागाह की ओर हाँकता है, वैसे ही जरा और मृत्यु प्राणियों की आयु को हाँकती हैं।

ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.

ยถาปิ กุมฺภการสฺส กตา มตฺติกภาชนา / สพฺเพ เภทนปริยนฺตา เอวํ มจฺจาน ชีวิตํ.

जैसे कुम्हार के बनाए मिट्टी के बर्तन सबका अन्त टूटना है, वैसे ही प्राणियों का जीवन है।

นัย. ที. มหา. ๑๐/๑๔๑. ขุ. สุ. ๒๕/๔๔๘.

ยถา วาริวโห ปูโร วเห รุกฺเข ปกูลเช / เอวํ ชราย มรเณน วุยฺหนฺเต สพฺพปาณิโน.

जैसे किनारे तक भरी नदी तट पर उगे पेड़ों को बहा ले जाती है, वैसे ही सब प्राणी जरा और मृत्यु द्वारा बहा दिए जाते हैं।

ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๖๔.