พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
กัมมวรรค — หมวดกรรม
กัมมวรรค — หมวดกรรม · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
ยาทิสํ วปเต พีชํตาทิสํ ลภเต ผลํ
กลฺยาณการี กลฺยาณํปาปการี จ ปาปกํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Yādisaṃ vapate bījaṃTādisaṃ labhate phalaṃ
Kalyāṇakārī kalyāṇaṃPāpakārī ca pāpakaṃ.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๓๓๓.
คำแปล : บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดี ย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่ว ย่อมได้ผลชั่ว.
नेपाली : जस्तो बीउ रोप्यो, त्यस्तै फल पाइन्छ; राम्रो गर्नेले राम्रो, नराम्रो गर्नेले नराम्रो पाउँछ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยบุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้ผลเช่นนั้น ผู้ทำกรรมดี ย่อมได้ผลดี ผู้ทำกรรมชั่ว ย่อมได้ผลชั่ว.
EnglishAs the seed one sows, so is the fruit one reaps: the doer of good gets good, the doer of evil gets evil.
IndonesiaSebagaimana benih yang ditabur, demikianlah buah yang dituai: pelaku kebaikan memperoleh kebaikan, pelaku kejahatan memperoleh kejahatan.
中文播下什么种子,便收获什么果实:行善者得善,作恶者得恶。
DeutschWie die Saat, so die Ernte: Wer Gutes tut, erntet Gutes; wer Böses tut, erntet Böses.
DanskSom man sår, så høster man: den, der gør godt, får godt; den, der gør ondt, får ondt.
हिन्दीजैसा बीज बोता है, वैसा ही फल पाता है; अच्छा करने वाला अच्छा पाता है, बुरा करने वाला बुरा।
日本語蒔いた種のとおりに実を得る。善をなす者は善を、悪をなす者は悪を得る。
नेपालीजस्तो बीउ रोप्यो, त्यस्तै फल पाइन्छ; राम्रो गर्नेले राम्रो, नराम्रो गर्नेले नराम्रो पाउँछ।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "यादिसं वपते बीजं तादिसं लभते फलं, कल्याणकारी कल्याणं पापकारी च पापकं" को अर्थ हो "मानिसले जस्तो बीउ छर्छ, त्यस्तै फल पाउँछ; असल कर्म गर्नेले असल फल पाउँछ, खराब कर्म गर्नेले खराब फल पाउँछ।" यो सूक्तिले कर्मको सिद्धान्तलाई सबैभन्दा सजिलै बुझिने ढङ्गले प्रस्तुत गर्छ, कर्मलाई बीउ छर्नुसँग र कर्मको फललाई त्यो बीउबाट उम्रेर फलेको फलसँग तुलना गरेर।

बीउ छर्ने उपमाले कर्मका धेरै विशेषताहरू देख्न सहयोग गर्छ। पहिलो, फल कारणअनुरूप नै हुन्छ: आँप रोप्नेले आँप नै पाउँछ, कागती होइन। दोस्रो, फल तुरुन्तै नदेखिन सक्छ; त्यसका लागि समय र उपयुक्त परिस्थिति चाहिन्छ। तेस्रो, छर्ने व्यक्ति नै फल पाउने व्यक्ति हो; कसैले अरूको सट्टा फल पाउन सक्दैन। जसले भात खान्छ, उसैको पेट भरिन्छ; कसैले अरूको सट्टा खाइदिन सक्दैन। यस्तो बुझाइले मानिसलाई भलाइ गरेर पनि फल नदेख्दा निरुत्साहित नहुन, र पाप गरेर पनि दोष नदेख्दा प्रमाद नगर्न सहयोग गर्छ।

तैपनि, बुद्धशासनमा कर्मको फल सधैं सरल ढङ्गले तोकिएको हुँदैन। जसरी छरिएको बीउलाई माटो, पानी र उपयुक्त ऋतु चाहिन्छ, त्यसरी नै कर्मलाई पनि धेरै हेतु-प्रत्ययहरू चाहिन्छन्, र पहिले गल्ती गरेको व्यक्तिले पनि गम्भीरतापूर्वक नयाँ असल कर्म गरेर आफूलाई बदल्न सक्छ। त्यसैले यो सूक्तिले निराश हुन सिकाउँदैन, बरु आजैदेखि राम्रो बीउ छर्ने छनोट गर्न सिकाउँछ।

दैनिक जीवनमा, लगनशील भएर नियमित रूपमा पढ्ने र अभ्यास गर्नेले प्रतिफलस्वरूप ज्ञान र क्षमता पाउँछ। अरूसँग इमानदारीपूर्वक व्यवहार गर्नेले विश्वास पाउँछ। तर धोका दिएर अरूको फाइदा उठाउन मन पराउनेले छोटो अवधिमा लाभ पाए पनि अन्ततः प्रायः वरिपरिका मानिसहरूबाट तिरस्कृत हुन्छ। सन्तानलाई माया र असल शिक्षादीक्षासहित हुर्काउने आमाबुबाले आफ्ना सन्तान असल मानिस बनेर हुर्केको देख्ने अवसर पाउँछन्।

त्यसैले जीवनमा असल फल चाहनेले आफूले हरेक दिन छरिरहेको कुरामा ध्यान दिनुपर्छ, विचार, वचन र कर्म सबैमा, राम्रो बीउ मात्र छर्ने छनोट गर्नुपर्छ, र आशासहित धैर्यपूर्वक फलको प्रतीक्षा गर्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "मानिसले जस्तो बीउ छर्छ, त्यस्तै फल पाउँछ; असल कर्म गर्नेले असल फल पाउँछ, खराब कर्म गर्नेले खराब फल पाउँछ।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อติสีตํ อติอุณฺหํ อติสายมิทํ อหุ / อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว.
‘धेरै जाडो छ, धेरै गर्मी छ, धेरै ढिलो भयो’ भन्दै काम छोड्नेबाट सबै लाभ बितेर जान्छन्।
ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๙๙.
อถ ปาปานิ กมฺมานิ กรํ พาโล น พุชฺฌติ / เสหิ กมฺเมหิ ทุมฺเมโธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ.
मन्दबुद्धि मूर्खले पाप गर्दा थाहा पाउँदैन; ऊ आफ्नै कर्मले आगोमा जलेझैँ सन्तप्त हुन्छ।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๓.
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ นาวพุชฺฌติ / อตฺถา ตสฺส ปลุชฺชนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
अरूले पहिले गरिदिएको उपकार र हित नचिन्नेको चाहेका प्रयोजनहरू नष्ट हुन्छन्।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ มนุพุชฺฌติ / อตฺถา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ เย โหนฺติ อภิปตฺถิตา.
अरूले पहिले गरिदिएको उपकार र हित चिन्नेको चाहेका प्रयोजनहरू बढ्छन्।
ขุ. ชา. สตฺตก. ๒๗/๒๒๘.
โย ปุพฺเพ กรณียานิ ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ / วรุณกฏฺฐํ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ.
पहिले गर्नुपर्ने काम पछि गर्न चाहनेले पछि पछुताउँछ, वरुण रूखको हाँगा भाँच्ने युवकझैँ।
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๒๓.
สเจ ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ นิคจฺฉติ / โปราณกํ กตํ ปาปํ ตเมโส มุญฺจเต อิณํ.
पहिले गरेका पुण्य-पापका कारण सुख-दुःख भोग्दा, ऋण तिरेझैँ पुरानो पापबाट मुक्त भइन्छ।
ขุ. ชา. ปญฺญาส. ๒๘/๒๕.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ.
सबै प्राणी सुख चाहन्छन्। आफ्नो सुख खोज्दै दण्डले अरूलाई पीडा दिने मरेपछि सुख पाउँदैन।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น หึสติ / อตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ.
सबै प्राणी सुख चाहन्छन्। आफ्नो सुख खोज्दा पनि दण्डले अरूलाई पीडा नदिने मरेपछि सुख पाउँछ।
ขุ. ธ. ๒๕/๓๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก