พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
ขันติวรรค — หมวดอดทน
ขันติวรรค — หมวดอดทน · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
เกวลานํปิ ปาปานํขนฺติ มูลํ นิกนฺตติ
ครหกลหาทีนํมูลํ ขนติ ขนฺติโก.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Kevalānaṃpi pāpānaṃKhanti mūlaṃ nikantati
GarahakalahādīnaṃMūlaṃ khanati khantiko.
คัมภีร์ที่มา : ส. ม. ๒๒๒.
คำแปล : ขันติ ย่อมตัดรากแห่งบาปทั้งสิ้น ผู้มีขันติชื่อว่าย่อมขุดราก แห่งความติเตียนและการทะเลาะกันเป็นต้นได้.
नेपाली : क्षमाले सबै पापको जरा काट्छ; क्षमावान्ले निन्दा र कलह आदिको जरा उखेल्छ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยขันติ ย่อมตัดรากแห่งบาปทั้งสิ้น ผู้มีขันติชื่อว่าย่อมขุดราก แห่งความติเตียนและการทะเลาะกันเป็นต้นได้.
EnglishPatience cuts off the root of all evils; a patient person digs up the root of blame and quarrels.
IndonesiaKesabaran dapat memotong akar semua kejahatan. Barang siapa yang sabar dikatakan telah mencabut sumber celaan, pertengkaran, dan sebagainya.
中文忍辱斩断一切恶之根;有忍辱者掘除讥毁、争吵等的根源。
DeutschGeduld schneidet die Wurzel allen Übels ab; der Geduldige gräbt die Wurzel von Tadel, Streit und dergleichen aus.
DanskTålmod skærer roden af alt ondt over; den tålmodige graver roden til dadel, strid og lignende op.
हिन्दीक्षमा समस्त पापों की जड़ काट देती है; क्षमावान निन्दा और कलह आदि की जड़ खोद डालता है।
日本語忍耐はあらゆる悪の根を断つ。忍耐ある人は非難や争いなどの根を掘り起こす。
नेपालीक्षमाले सबै पापको जरा काट्छ; क्षमावान्ले निन्दा र कलह आदिको जरा उखेल्छ।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "केवलानंपि पापानं खन्ति मूलं निकन्तति, गरहकलहादीनं मूलं खनति खन्तिको" को अर्थ हो "क्षमाले सबै पापको जरा काटिदिन्छ; क्षमाशील व्यक्तिले निन्दा, कलह आदिको जरा खनेर निकाल्छ।" यो सूक्तिले पाप र द्वन्द्वलाई जरा भएको रुखसँग र क्षमालाई ती जरा काट्ने र खन्ने औजारसँग तुलना गर्छ, ताकि पाप फेरि उम्रन नसकोस्।

धेरै पापको जरा यस कुरामा छ कि मनले आफ्ना भावना सहन सक्दैन। रिसाएर सहन नसक्दा व्यक्तिले गाली गर्छ वा हानि पुर्‍याउँछ; लोभ लागेर सहन नसक्दा चोरी वा ठगी गर्छ; उक्साइँदा सहन नसक्दा कुरा गम्भीर नहुन्जेल बदला लिन्छ। क्षमा ब्रेकजस्तै काम गर्छ, जसले भावना कर्म बन्नुअघि नै मनलाई रोक्छ। जब मन रोकिन सक्छ, पापको जरा काटिन्छ र त्यसलाई ठूलो पापका रूपमा फैलिने अवसर मिल्दैन।

निन्दा र कलह प्रायः यसैले हुन्छन् कि कुनै पक्ष पनि धैर्य राख्न चाहँदैन। एउटाले कडा बोल्छ, अर्कोले झन् कडा जवाफ दिन्छ, र द्वन्द्व बढ्दै जान्छ। क्षमाशील व्यक्तिले आगोमा घिउ थप्दैन। जब कसैले भावनाले जवाफ दिँदैन, कलह अघि बढ्न सक्दैन, र उसले पछि निन्दा हुने कुनै काम गर्दैन। त्यसैले यहाँ क्षमाको अर्थ भावना दबाउनु होइन, बरु भावनाबाट उत्पन्न कर्मलाई रोक्नु र मन शान्त भएपछि तर्कले समस्या सुल्झाउनु हो।

दैनिक जीवनमा, जसको अगाडि कोही अचानक छिर्छ तर धैर्यपूर्वक पछि लाग्न वा गाली गर्नबाट बच्ने चालकले सडकमा झगडा रोक्छ। रिसमा कडा शब्दबाट बच्ने परिवारका सदस्यले आफ्ना सम्बन्ध जोगाउँछन्। सहपाठीको व्यङ्ग्य सुनेर हिंसाले जवाफ दिनुको सट्टा त्यहाँबाट हटेर शिक्षकसँग परामर्श गर्ने विद्यार्थी सजायबाट बच्छ र शत्रु बढाउँदैन।

त्यसैले पाप र द्वन्द्वमुक्त जीवन चाहनेले क्षमाको अभ्यास गर्नुपर्छ, र भावना उर्लिएका बेला बोल्नु वा गर्नुअघि मनलाई रोक्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "क्षमाले सबै पापको जरा काटिदिन्छ; क्षमाशील व्यक्तिले निन्दा, कलह आदिको जरा खनेर निकाल्छ।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อตฺตโนปิ ปเรสญฺจ อตฺถาวโห ว ขนฺติโก / สคฺคโมกฺขคมํ มคฺคํ อารุฬฺโห โหติ ขนฺติโก.
क्षमावान्ले आफ्नो र अरूको हित गर्छ; क्षमावान् स्वर्ग र निर्वाणको मार्गमा चढ्ने हुन्छ।
ส. ม. ๒๒๒.
ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี ยสสฺสี สุขสีลวา / ปิโย เทวมนุสฺสานํ มนาโป โหติ ขนฺติโก.
क्षमावान् मैत्रीयुक्त, लाभी, यशस्वी र सधैँ सुखी मानिन्छ; क्षमावान् देवता र मानिसहरूलाई प्रिय हुन्छ।
ส. ม. ๒๒๒.
สตฺถุโน วจโนวาทํ กโรติเยว ขนฺติโก / ปรมาย จ ปูชาย ชินํ ปูเชติ ขนฺติโก.
क्षमावान्ले शास्ताको उपदेश पालन गर्छ; क्षमावान्ले परम पूजाद्वारा जिनको पूजा गर्छ।
ส. ม. ๒๒๒.
สีลสมาธิคุณานํ ขนฺติ ปธานการณํ / สพฺเพปิ กุสสา ธมฺมา ขนฺตฺยาเยว วฑฺฒนฺติ เต.
क्षमा शील र समाधि रूपी गुणहरूको प्रधान कारण हो; सबै कुशल धर्म क्षमाले मात्र बढ्छन्।
ส. ม. ๒๒๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก