พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
อานาปานสฺสติ ยสฺสปริปุณฺณา สุภาวิตา
กาโยปิ อนิญฺชิโต โหติจิตฺตมฺปิ โหติ อนิญฺชิตํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Ānāpānassati yassaParipuṇṇā subhāvitā
Kāyopi aniñjito hotiCittampi hoti aniñjitaṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
คำแปล : สติกำหนดลมหายใจเข้าออก อันผู้ใดอบรมบริบูรณ์ดีแล้ว ทั้งกายทั้งจิตของผู้นั้นก็ไม่หวั่นไหว.
Indonesia : Orang yang telah mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan baik dan sempurna — tubuh maupun batinnya tidak gemetar.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยสติกำหนดลมหายใจเข้าออก อันผู้ใดอบรมบริบูรณ์ดีแล้ว ทั้งกายทั้งจิตของผู้นั้นก็ไม่หวั่นไหว.
EnglishOne who has well and fully developed mindfulness of breathing in and out — neither his body nor his mind trembles.
IndonesiaOrang yang telah mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan baik dan sempurna — tubuh maupun batinnya tidak gemetar.
中文已圆满修习出入息念者，其身与心皆不动摇。
DeutschWer die Achtsamkeit auf Ein- und Ausatmung wohl und vollständig entfaltet hat, dessen Körper und Geist zittern nicht.
DanskDen, der vel og fuldt har udviklet opmærksomhed på ind- og udånding, hans krop og sind skælver ikke.
हिन्दीजिसने आना-अपान स्मृति को भली-भाँति परिपूर्ण भावित किया, उसका शरीर और चित्त दोनों नहीं काँपते।
日本語出入息念をよく円満に修した者は、身も心も震えない。
नेपालीजसले आना-अपान स्मृतिको राम्ररी परिपूर्ण भावना गरेको छ, उसका शरीर र चित्त दुवै काम्दैनन्।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส สทฺธมฺมํ อวิชานโต / ปริปฺลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ.
Bagi orang yang batinnya goyah, yang tidak mengetahui Dhamma sejati, yang keyakinannya mengambang, kebijaksanaan tidak menjadi sempurna.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ / ยํ ปมาณกตํ กมฺมํ น ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.
Batin yang penuh kebajikan, yang telah dikembangkan dengan baik dan sempurna, adalah tak terukur; perbuatan apa pun yang dilakukan secara terbatas, perbuatan itu tidak akan tersisa dalam batin itu.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๙.
อานาปานสฺสติ ยสฺส อปริปุณฺณา อภาวิตา / กาโยปิ อิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อิญฺชิตํ.
Orang yang belum mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan sempurna — tubuh maupun batinnya gemetar.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
ทิโส ทิสํ ยํ ตํ กยิรา เวรี วา ปน เวรินํ / มิจฺฉาปณิหิตํ จิตฺตํ ปาปิโย นํ ตโต กเร.
Pencuri dapat mencelakai pencuri, musuh mencelakai musuh; tetapi batin yang salah arah mendatangkan kerugian yang jauh lebih besar.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ทูรงฺคมํ เอกจรํ อสรีรํ คุหาสยํ / เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา.
Siapa pun yang mengendalikan batin yang mengembara jauh, berkelana sendirian, tanpa wujud, dan berdiam di dalam gua (tubuh) — ia akan terbebas dari belenggu Māra.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙,๒๐.
น ตํ มาตา ปิตา กยิรา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา / สมฺมาปณิหิตํ จิตฺตํ เสยฺยโส นํ ตโต กเร.
Ibu, ayah, atau sanak saudara lainnya tidak dapat melakukan hal itu; tetapi batin yang diarahkan dengan baik memberi kebaikan yang lebih besar lagi.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํ / อุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ.
Orang bijak meluruskan batin yang gelisah, goyah, sulit dijaga dan sulit dikendalikan, sebagaimana pembuat panah meluruskan anak panah.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ / เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ.
Sebagaimana hujan merembes ke dalam rumah yang beratap buruk, demikian pula nafsu merembes ke dalam batin yang tidak dikembangkan.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖.
โย จ สทฺทปฺปริตฺตาสี วเน วาตมิโค ยถา / ลหุจิตฺโตติ ตํ อาหุ นาสฺส สมฺปชฺชเต วตํ.
Orang yang terkejut oleh suara, seperti rusa di hutan — ia disebut ‘orang yang berbatin ringan’; laku tapanya tidak berhasil.
สํ. ส. ๑๕/๒๙๖.
วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต / ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺยํ ปหาตเว.
Batin ini, yang ditarik dari tempat bersandarnya pada kenikmatan indria untuk meninggalkan wilayah Māra, menggelepar bagaikan ikan yang diangkat dari air dan dilempar ke daratan.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
สญฺญาย วิปริเยสา จิตฺตนฺเต ปริฑยฺหติ / นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ สุภํ ราคูปสํหิตํ.
Batinmu tersiksa karena salah tangkap; hindarilah tanda menawan yang terkait dengan nafsu.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๗.
เสโล ยถา เอกฆโน วาเตน น สมีรติ / เอวํ นินฺทาปสํสาสุ น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา.
Sebagaimana gunung batu yang padat tidak tergoyahkan oleh angin, demikian pula orang bijak tidak goyah oleh celaan maupun pujian.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก