พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
ทิโส ทิสํ ยํ ตํ กยิราเวรี วา ปน เวรินํ
มิจฺฉาปณิหิตํ จิตฺตํปาปิโย นํ ตโต กเร.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Diso disaṃ yaṃ taṃ kayirāVerī vā pana verinaṃ
Micchāpaṇihitaṃ cittaṃPāpiyo naṃ tato kare.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
คำแปล : โจรกับโจรหรือไพรีกับไพรี พึงทำความพินาศให้แก่กัน ส่วนจิตที่ตั้งไว้ผิด พึงทำเขาให้เสียหายยิ่งกว่านั้น.
Indonesia : Pencuri dapat mencelakai pencuri, musuh mencelakai musuh; tetapi batin yang salah arah mendatangkan kerugian yang jauh lebih besar.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยโจรกับโจรหรือไพรีกับไพรี พึงทำความพินาศให้แก่กัน ส่วนจิตที่ตั้งไว้ผิด พึงทำเขาให้เสียหายยิ่งกว่านั้น.
EnglishA thief may harm a thief, an enemy an enemy; but a wrongly directed mind does far greater harm.
IndonesiaPencuri dapat mencelakai pencuri, musuh mencelakai musuh; tetapi batin yang salah arah mendatangkan kerugian yang jauh lebih besar.
中文盗贼害盗贼，怨敌害怨敌；然而邪向之心，为害更甚于此。
DeutschEin Dieb mag einem Dieb, ein Feind einem Feind Verderben bereiten; doch ein falsch gerichteter Geist schadet weit mehr.
DanskEn tyv kan skade en tyv, en fjende en fjende; men et forkert rettet sind gør langt større skade.
हिन्दीचोर चोर को, शत्रु शत्रु को हानि पहुँचा सकते हैं; पर गलत दिशा में लगा चित्त उससे भी अधिक हानि करता है।
日本語盗賊が盗賊を、敵が敵を害することもあろうが、誤って向けられた心はそれ以上に害をなす。
नेपालीचोरले चोरलाई, शत्रुले शत्रुलाई हानि गर्न सक्छन्; तर गलत दिशामा लागेको चित्तले त्योभन्दा बढी हानि गर्छ।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส สทฺธมฺมํ อวิชานโต / ปริปฺลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ.
Bagi orang yang batinnya goyah, yang tidak mengetahui Dhamma sejati, yang keyakinannya mengambang, kebijaksanaan tidak menjadi sempurna.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ / ยํ ปมาณกตํ กมฺมํ น ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.
Batin yang penuh kebajikan, yang telah dikembangkan dengan baik dan sempurna, adalah tak terukur; perbuatan apa pun yang dilakukan secara terbatas, perbuatan itu tidak akan tersisa dalam batin itu.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๙.
อานาปานสฺสติ ยสฺส อปริปุณฺณา อภาวิตา / กาโยปิ อิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อิญฺชิตํ.
Orang yang belum mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan sempurna — tubuh maupun batinnya gemetar.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
อานาปานสฺสติ ยสฺส ปริปุณฺณา สุภาวิตา / กาโยปิ อนิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อนิญฺชิตํ.
Orang yang telah mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan baik dan sempurna — tubuh maupun batinnya tidak gemetar.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
ทูรงฺคมํ เอกจรํ อสรีรํ คุหาสยํ / เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา.
Siapa pun yang mengendalikan batin yang mengembara jauh, berkelana sendirian, tanpa wujud, dan berdiam di dalam gua (tubuh) — ia akan terbebas dari belenggu Māra.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙,๒๐.
น ตํ มาตา ปิตา กยิรา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา / สมฺมาปณิหิตํ จิตฺตํ เสยฺยโส นํ ตโต กเร.
Ibu, ayah, atau sanak saudara lainnya tidak dapat melakukan hal itu; tetapi batin yang diarahkan dengan baik memberi kebaikan yang lebih besar lagi.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํ / อุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ.
Orang bijak meluruskan batin yang gelisah, goyah, sulit dijaga dan sulit dikendalikan, sebagaimana pembuat panah meluruskan anak panah.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ / เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ.
Sebagaimana hujan merembes ke dalam rumah yang beratap buruk, demikian pula nafsu merembes ke dalam batin yang tidak dikembangkan.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖.
โย จ สทฺทปฺปริตฺตาสี วเน วาตมิโค ยถา / ลหุจิตฺโตติ ตํ อาหุ นาสฺส สมฺปชฺชเต วตํ.
Orang yang terkejut oleh suara, seperti rusa di hutan — ia disebut ‘orang yang berbatin ringan’; laku tapanya tidak berhasil.
สํ. ส. ๑๕/๒๙๖.
วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต / ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺยํ ปหาตเว.
Batin ini, yang ditarik dari tempat bersandarnya pada kenikmatan indria untuk meninggalkan wilayah Māra, menggelepar bagaikan ikan yang diangkat dari air dan dilempar ke daratan.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
สญฺญาย วิปริเยสา จิตฺตนฺเต ปริฑยฺหติ / นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ สุภํ ราคูปสํหิตํ.
Batinmu tersiksa karena salah tangkap; hindarilah tanda menawan yang terkait dengan nafsu.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๗.
เสโล ยถา เอกฆโน วาเตน น สมีรติ / เอวํ นินฺทาปสํสาสุ น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา.
Sebagaimana gunung batu yang padat tidak tergoyahkan oleh angin, demikian pula orang bijak tidak goyah oleh celaan maupun pujian.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก