พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
ทูรงฺคมํ เอกจรํอสรีรํ คุหาสยํ
เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติโมกฺขนฺติ มารพนฺธนา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Dūraṅgamaṃ ekacaraṃAsarīraṃ guhāsayaṃ
Ye cittaṃ saññamessantiMokkhanti mārabandhanā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๑๙,๒๐.
คำแปล : ผู้ใดจักสำรวมจิตที่ไปไกล เที่ยวไปดวงเดียว ไม่มีรูปร่าง มีถ้ำ(คือกาย) เป็นที่อาศัย ผู้นั้นจักพ้นจากเครื่องผูกของมารได้.
English : Whoever restrains the mind that wanders far, roams alone, is formless and dwells in a cave (the body) — he will be freed from Māra’s bonds.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้ใดจักสำรวมจิตที่ไปไกล เที่ยวไปดวงเดียว ไม่มีรูปร่าง มีถ้ำ(คือกาย) เป็นที่อาศัย ผู้นั้นจักพ้นจากเครื่องผูกของมารได้.
EnglishWhoever restrains the mind that wanders far, roams alone, is formless and dwells in a cave (the body) — he will be freed from Māra’s bonds.
IndonesiaSiapa pun yang mengendalikan batin yang mengembara jauh, berkelana sendirian, tanpa wujud, dan berdiam di dalam gua (tubuh) — ia akan terbebas dari belenggu Māra.
中文能调伏此远行、独行、无形、以窟(即身)为居处之心者,将脱离魔王的束缚。
DeutschWer den Geist zügelt, der weit schweift, allein wandert, gestaltlos ist und in der Höhle (dem Leib) haust, der wird von Māras Fesseln frei.
DanskDen, der tøjler sindet, som strejfer vidt om, vandrer alene, er formløst og bor i hulen (kroppen), han bliver fri af Māras bånd.
हिन्दीजो दूर जाने वाले, अकेले विचरने वाले, अरूप, गुहा (शरीर) में वास करने वाले चित्त का संयम करेगा, वह मार के बन्धन से मुक्त हो जाएगा।
日本語遠くに行き、独り行き、形なく、洞窟(身体)を住処とする心を制する者は、魔の束縛から解き放たれるであろう。
नेपालीटाढा जाने, एक्लै विचरण गर्ने, अरूप, गुफा (शरीर) मा बस्ने चित्तलाई संयम गर्नेले मारको बन्धनबाट मुक्ति पाउनेछ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส สทฺธมฺมํ อวิชานโต / ปริปฺลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ.
For one of unsteady mind, who does not know the true Dhamma, whose confidence wavers, wisdom is not fulfilled.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ / ยํ ปมาณกตํ กมฺมํ น ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.
A benevolent mind, well and fully developed, is immeasurable; whatever deed has been done in a limited way, that deed will not remain in such a mind.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๙.
น ตํ มาตา ปิตา กยิรา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา / สมฺมาปณิหิตํ จิตฺตํ เสยฺยโส นํ ตโต กเร.
Neither mother nor father nor any other relative can do this; but a well-directed mind does one even greater good.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํ / อุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ.
The wise straighten the mind, which is restless, wavering, hard to guard and hard to restrain, as a fletcher straightens an arrow.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
โย จ สทฺทปฺปริตฺตาสี วเน วาตมิโค ยถา / ลหุจิตฺโตติ ตํ อาหุ นาสฺส สมฺปชฺชเต วตํ.
One who is startled at sounds, like a deer in the forest — he is called ‘one of light mind’; his observance does not succeed.
สํ. ส. ๑๕/๒๙๖.
วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต / ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺยํ ปหาตเว.
This mind, drawn out from its home in sensual pleasures to abandon Māra’s domain, writhes like a fish taken from the water and thrown on dry land.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก