พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
ทูรงฺคมํ เอกจรํอสรีรํ คุหาสยํ
เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติโมกฺขนฺติ มารพนฺธนา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Dūraṅgamaṃ ekacaraṃAsarīraṃ guhāsayaṃ
Ye cittaṃ saññamessantiMokkhanti mārabandhanā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๑๙,๒๐.
คำแปล : ผู้ใดจักสำรวมจิตที่ไปไกล เที่ยวไปดวงเดียว ไม่มีรูปร่าง มีถ้ำ(คือกาย) เป็นที่อาศัย ผู้นั้นจักพ้นจากเครื่องผูกของมารได้.
Indonesia : Siapa pun yang mengendalikan batin yang mengembara jauh, berkelana sendirian, tanpa wujud, dan berdiam di dalam gua (tubuh) — ia akan terbebas dari belenggu Māra.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้ใดจักสำรวมจิตที่ไปไกล เที่ยวไปดวงเดียว ไม่มีรูปร่าง มีถ้ำ(คือกาย) เป็นที่อาศัย ผู้นั้นจักพ้นจากเครื่องผูกของมารได้.
EnglishWhoever restrains the mind that wanders far, roams alone, is formless and dwells in a cave (the body) — he will be freed from Māra’s bonds.
IndonesiaSiapa pun yang mengendalikan batin yang mengembara jauh, berkelana sendirian, tanpa wujud, dan berdiam di dalam gua (tubuh) — ia akan terbebas dari belenggu Māra.
中文能调伏此远行、独行、无形、以窟（即身）为居处之心者，将脱离魔王的束缚。
DeutschWer den Geist zügelt, der weit schweift, allein wandert, gestaltlos ist und in der Höhle (dem Leib) haust, der wird von Māras Fesseln frei.
DanskDen, der tøjler sindet, som strejfer vidt om, vandrer alene, er formløst og bor i hulen (kroppen), han bliver fri af Māras bånd.
हिन्दीजो दूर जाने वाले, अकेले विचरने वाले, अरूप, गुहा (शरीर) में वास करने वाले चित्त का संयम करेगा, वह मार के बन्धन से मुक्त हो जाएगा।
日本語遠くに行き、独り行き、形なく、洞窟（身体）を住処とする心を制する者は、魔の束縛から解き放たれるであろう。
नेपालीटाढा जाने, एक्लै विचरण गर्ने, अरूप, गुफा (शरीर) मा बस्ने चित्तलाई संयम गर्नेले मारको बन्धनबाट मुक्ति पाउनेछ।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส สทฺธมฺมํ อวิชานโต / ปริปฺลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ.
Bagi orang yang batinnya goyah, yang tidak mengetahui Dhamma sejati, yang keyakinannya mengambang, kebijaksanaan tidak menjadi sempurna.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ / ยํ ปมาณกตํ กมฺมํ น ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.
Batin yang penuh kebajikan, yang telah dikembangkan dengan baik dan sempurna, adalah tak terukur; perbuatan apa pun yang dilakukan secara terbatas, perbuatan itu tidak akan tersisa dalam batin itu.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๙.
อานาปานสฺสติ ยสฺส อปริปุณฺณา อภาวิตา / กาโยปิ อิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อิญฺชิตํ.
Orang yang belum mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan sempurna — tubuh maupun batinnya gemetar.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
อานาปานสฺสติ ยสฺส ปริปุณฺณา สุภาวิตา / กาโยปิ อนิญฺชิโต โหติ จิตฺตมฺปิ โหติ อนิญฺชิตํ.
Orang yang telah mengembangkan perhatian pada napas masuk dan keluar dengan baik dan sempurna — tubuh maupun batinnya tidak gemetar.
ขุ. ปฏิ. ๓๑/๒๕๐.
ทิโส ทิสํ ยํ ตํ กยิรา เวรี วา ปน เวรินํ / มิจฺฉาปณิหิตํ จิตฺตํ ปาปิโย นํ ตโต กเร.
Pencuri dapat mencelakai pencuri, musuh mencelakai musuh; tetapi batin yang salah arah mendatangkan kerugian yang jauh lebih besar.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
น ตํ มาตา ปิตา กยิรา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา / สมฺมาปณิหิตํ จิตฺตํ เสยฺยโส นํ ตโต กเร.
Ibu, ayah, atau sanak saudara lainnya tidak dapat melakukan hal itu; tetapi batin yang diarahkan dengan baik memberi kebaikan yang lebih besar lagi.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํ / อุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ.
Orang bijak meluruskan batin yang gelisah, goyah, sulit dijaga dan sulit dikendalikan, sebagaimana pembuat panah meluruskan anak panah.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ / เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ.
Sebagaimana hujan merembes ke dalam rumah yang beratap buruk, demikian pula nafsu merembes ke dalam batin yang tidak dikembangkan.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖.
โย จ สทฺทปฺปริตฺตาสี วเน วาตมิโค ยถา / ลหุจิตฺโตติ ตํ อาหุ นาสฺส สมฺปชฺชเต วตํ.
Orang yang terkejut oleh suara, seperti rusa di hutan — ia disebut ‘orang yang berbatin ringan’; laku tapanya tidak berhasil.
สํ. ส. ๑๕/๒๙๖.
วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต / ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺยํ ปหาตเว.
Batin ini, yang ditarik dari tempat bersandarnya pada kenikmatan indria untuk meninggalkan wilayah Māra, menggelepar bagaikan ikan yang diangkat dari air dan dilempar ke daratan.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
สญฺญาย วิปริเยสา จิตฺตนฺเต ปริฑยฺหติ / นิมิตฺตํ ปริวชฺเชหิ สุภํ ราคูปสํหิตํ.
Batinmu tersiksa karena salah tangkap; hindarilah tanda menawan yang terkait dengan nafsu.
สํ. ส. ๑๕/๒๗๗.
เสโล ยถา เอกฆโน วาเตน น สมีรติ / เอวํ นินฺทาปสํสาสุ น สมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา.
Sebagaimana gunung batu yang padat tidak tergoyahkan oleh angin, demikian pula orang bijak tidak goyah oleh celaan maupun pujian.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก