พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
จิตตวรรค — หมวดจิต
จิตตวรรค — หมวดจิต · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํวุฏฺฐี สมติวิชฺฌติ
เอวํ อภาวิตํ จิตฺตํราโค สมติวิชฺฌติ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Yathā agāraṃ ducchannaṃVuṭṭhī samativijjhati
Evaṃ abhāvitaṃ cittaṃRāgo samativijjhati.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๑๖.
คำแปล : ฝนย่อมรั่วรดเรือนที่มุงไม่ดีฉันใด ราคะย่อมรั่วรดจิต ที่ไม่ได้อบรมฉันนั้น.
English : As rain leaks into a badly thatched house, so lust leaks into an undeveloped mind.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยฝนย่อมรั่วรดเรือนที่มุงไม่ดีฉันใด ราคะย่อมรั่วรดจิต ที่ไม่ได้อบรมฉันนั้น.
EnglishAs rain leaks into a badly thatched house, so lust leaks into an undeveloped mind.
IndonesiaSebagaimana hujan merembes ke dalam rumah yang beratap buruk, demikian pula nafsu merembes ke dalam batin yang tidak dikembangkan.
中文如雨漏入盖得不好的房屋,贪欲亦渗入未修之心。
DeutschWie Regen in ein schlecht gedecktes Haus eindringt, so dringt Gier in einen unentfalteten Geist ein.
DanskSom regn trænger ind i et dårligt tækket hus, sådan trænger begær ind i et uudviklet sind.
हिन्दीजैसे बुरी तरह छाए हुए घर में वर्षा टपकती है, वैसे ही अभावित चित्त में राग टपकता है।
日本語屋根の葺き方の悪い家に雨が漏れ入るように、修されていない心に貪欲が漏れ入る。
नेपालीनराम्ररी छाएको घरमा पानी चुहिएझैँ, भावना नगरिएको चित्तमा राग चुहिन्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส สทฺธมฺมํ อวิชานโต / ปริปฺลวปสาทสฺส ปญฺญา น ปริปูรติ.
For one of unsteady mind, who does not know the true Dhamma, whose confidence wavers, wisdom is not fulfilled.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ / ยํ ปมาณกตํ กมฺมํ น ตํ ตตฺราวสิสฺสติ.
A benevolent mind, well and fully developed, is immeasurable; whatever deed has been done in a limited way, that deed will not remain in such a mind.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๕๙.
ทูรงฺคมํ เอกจรํ อสรีรํ คุหาสยํ / เย จิตฺตํ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนฺธนา.
Whoever restrains the mind that wanders far, roams alone, is formless and dwells in a cave (the body) — he will be freed from Māra’s bonds.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙,๒๐.
น ตํ มาตา ปิตา กยิรา อญฺเญ วาปิ จ ญาตกา / สมฺมาปณิหิตํ จิตฺตํ เสยฺยโส นํ ตโต กเร.
Neither mother nor father nor any other relative can do this; but a well-directed mind does one even greater good.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๐.
ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํ / อุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ.
The wise straighten the mind, which is restless, wavering, hard to guard and hard to restrain, as a fletcher straightens an arrow.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
โย จ สทฺทปฺปริตฺตาสี วเน วาตมิโค ยถา / ลหุจิตฺโตติ ตํ อาหุ นาสฺส สมฺปชฺชเต วตํ.
One who is startled at sounds, like a deer in the forest — he is called ‘one of light mind’; his observance does not succeed.
สํ. ส. ๑๕/๒๙๖.
วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต / ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺยํ ปหาตเว.
This mind, drawn out from its home in sensual pleasures to abandon Māra’s domain, writhes like a fish taken from the water and thrown on dry land.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๙.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก