พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นโท · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๒ · ๒๐๑ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๒๙ บท
เสวนาวรรค — หมวดคบหา
เสวนาวรรค — หมวดคบหา · นักธรรมชั้นโท
บาลี (อักษรไทย)
น ปาปชนสํเสวีอจฺจนฺตสุขเมธติ
โคธากุลํ กกณฺฏาวกลึ ปาเปติ อตฺตนํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Na pāpajanasaṃsevīAccantasukhamedhati
Godhākulaṃ kakaṇṭāvaKaliṃ pāpeti attanaṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๔๖.
คำแปล : ผู้คบคนชั่ว ย่อมถึงความสุขโดยส่วนเดียวไม่ได้ เขาย่อมยังตน ให้ประสบโทษ เหมือนกิ้งก่าเข้าฝูงเหี้ยฉะนั้น.
नेपाली : दुर्जनको संगत गर्नेले एकान्त सुख पाउँदैन; ऊ आफैँलाई विपत्तिमा पार्छ, गोहोको बथानमा पसेको छेपारोझैँ।
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้คบคนชั่ว ย่อมถึงความสุขโดยส่วนเดียวไม่ได้ เขาย่อมยังตน ให้ประสบโทษ เหมือนกิ้งก่าเข้าฝูงเหี้ยฉะนั้น.
EnglishOne who keeps company with the wicked never attains lasting happiness; he brings harm upon himself, like the chameleon that entered a company of monitor lizards.
IndonesiaOrang yang bergaul dengan orang jahat tidak akan mencapai kebahagiaan sejati; ia mendatangkan bencana bagi dirinya, seperti bunglon yang masuk ke kawanan biawak.
中文亲近恶人者不得纯粹的安乐,反使自己遭殃,如同变色龙误入巨蜥群中。
DeutschWer mit Bösen verkehrt, erlangt kein ungetrübtes Glück; er bringt sich selbst ins Unheil, wie das Chamäleon, das sich unter die Warane mischte.
DanskDen, der omgås onde, opnår ingen ren lykke; han bringer ulykke over sig selv, som kamæleonen, der gik ind blandt varanerne.
हिन्दीदुर्जनों का संग करने वाला एकान्त सुख नहीं पाता; वह स्वयं को विपत्ति में डालता है, जैसे गिरगिट गोहों के झुंड में जा घुसा।
日本語悪人と交わる者は純粋な楽を得られず、大トカゲの群れに入ったカメレオンのように、自ら災いを招く。
नेपालीदुर्जनको संगत गर्नेले एकान्त सुख पाउँदैन; ऊ आफैँलाई विपत्तिमा पार्छ, गोहोको बथानमा पसेको छेपारोझैँ।

คำอธิบาย
यो व्याख्या बौद्ध सूक्तिको व्याख्याको एउटा उदाहरण मात्र हो, उत्तर-कुञ्जी होइन। विद्यार्थीहरूले यसलाई प्रारम्भिक मार्गदर्शनका रूपमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। विस्तृत बुझाइका लागि त्रिपिटक र अन्य ग्रन्थहरू पनि अध्ययन गर्नुहोस्।
คำอธิบายนี้เป็นเพียงตัวอย่างการตีความพุทธศาสนสุภาษิต ไม่ใช่เฉลย ผู้ศึกษาควรใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นเท่านั้น หากต้องการความพิสดาร ควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ ประกอบด้วย

सूक्ति "न पापजनसंसेवी अच्चन्तसुखमेधति, गोधाकुलं ककण्टाव कलिं पापेति अत्तनं" को अर्थ हो "पापी जनको सङ्गत गर्नेले सर्वथा सुख पाउन सक्दैन; उसले आफैंलाई विपत्तिमा पार्छ, जस्तो गोहोरोको बथानमा पसेको छेपारो।" यो सूक्तिले सङ्गत गर्नमा सावधान रहन सचेत गराउँछ, किनकि हामीले सङ्गत गर्ने मानिसहरूले हाम्रो जीवनलाई डोर्‍याउनमा भूमिका खेल्छन्। पाप गर्न मन पराउनेहरूको सङ्गत गरेर उनीहरूको कुरामा विश्वास गरियो वा उनीहरूको देखासिकी गरियो भने, आफू र वरिपरिका मानिसहरूमाथि दुःख आइपर्न सक्छ।

गोध जातकको अट्ठकथामा कथा छ कि गोहोरोहरूका राजाको छोराले एउटा छेपारोसँग मित्रता गर्‍यो। बुबाले रोक्दा पनि उसले सुनेन। ठूलो भएपछि पनि गोहोरो-राजाको छोराले पहिले खेल्दाजस्तै छेपारोलाई अँगालोमा च्यापिरह्यो, जसले गर्दा छेपारोलाई पीडा भयो र उसले गोहोरोको बथानलाई नष्ट गर्ने सोच बनायो। त्यसैले उसले एक सिकारीलाई बथानको बासस्थानसम्म ल्यायो, जसले गर्दा विनाश भयो। तर गोहोरो-राजाले पहिल्यै भाग्ने बाटो तयार पारेकाले ऊ खतराबाट बच्यो। यो कथाले सचेत गराउँछ कि सावधानीविना सङ्गत गर्नु र चेतावनी नसुन्नुले धेरै जनामाथि विपत्ति ल्याउन सक्छ।

यहाँ "सर्वथा सुख" लाई सजिलै बुझ्ने गरी पूर्ण सुख भनी व्याख्या गरिन्छ। पापी मानिसको सङ्गत गर्नेले केही रमाइलो वा लाभ पाउन सक्छ, तर त्यो रमाइलोले गलत काम गर्न उक्साउँछ वा त्यो लाभ बेइमानीबाट प्राप्त हुन्छ भने, त्यो पछि दुःखको कारण बन्छ। त्यसैले हामीले सङ्गत गरेको व्यक्तिले हामीलाई कुन बाटोतर्फ डोर्‍याउँछ भनी राम्ररी विचार गर्नुपर्छ: इमानदार, लगनशील र जिम्मेवार बन्न प्रेरित गर्छ, कि धोका दिन, अरूलाई पीडा दिन र कर्तव्य त्याग्न।

दैनिक जीवनमा, साथीहरूको पछि लागेर झगडा गर्ने व्यक्ति घाइते हुन सक्छ र परिवारलाई दुःख दिन सक्छ। लाभको आशामा बेइमान व्यक्तिलाई विश्वास गर्नेले धन र विश्वास दुवै गुमाउन सक्छ। अनि साथीहरूको देखासिकी गरेर काम सार्ने वा अरूलाई हैरान पार्ने विद्यार्थीले असल मानिस बन्न आफूलाई प्रशिक्षित गर्ने अवसर गुमाउँछ। त्यसैले साथीलाई जति नै माया गरे पनि, साथीलाई खुसी पार्न गलत काम गर्नु हुँदैन; एकअर्कालाई सचेत गराउने साहस गर्नुपर्छ, र हानिकारक बाटोतर्फ उक्साइँदा अस्वीकार गर्ने साहस गर्नुपर्छ।

पापी मानिसबाट सावधान रहनु भनेको पहिले गल्ती गरेकाहरूलाई हेप्नु वा थप चोट पुर्‍याउनु होइन, बरु उनीहरूको आचरण हेर्नु र आफूलाई पाप गर्नतर्फ डोर्‍याउन नदिनु हो। हामी उनीहरूप्रति मैत्री राख्न सक्छौं, सही कुरामा सहायता गर्न सक्छौं, तर उनीहरूसँग मिलेर गलत काम गर्नु आवश्यक छैन। त्यसैले शान्ति र सुख चाहनेले भलाइमा सहयोग गर्नेहरूको सङ्गत छान्नुपर्छ, खुला मनले चेतावनी सुन्नुपर्छ, र आफूलाई इमानदार मार्गमा दृढ राख्नुपर्छ, जस्तो सूक्तिले भन्छ: "पापी जनको सङ्गत गर्नेले सर्वथा सुख पाउन सक्दैन; उसले आफैंलाई विपत्तिमा पार्छ, जस्तो गोहोरोको बथानमा पसेको छेपारो।"

« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อสนฺเต นูปเสเวยฺย สนฺเต เสเวยฺย ปณฺฑิโต / อสนฺโต นิรยํ เนนฺติ สนฺโต ปาเปนฺติ สุคตึ.
पण्डितले असत्पुरुषको संगत नगरी सत्पुरुषको संगत गर्नुपर्छ; किनकि असत्पुरुषले नरकमा लैजान्छन् र सत्पुरुषले सुगतिमा पुर्‍याउँछन्।
ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๓๗.
ตครํ ว ปลาเสน โย นโร อุปนยฺหติ / ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติ เอวํ ธีรูปเสวนา.
जसरी सुगन्धित तगरलाई पातमा बेर्दा पात पनि सुगन्धित हुन्छ, त्यसरी नै ज्ञानीहरूको संगत हुन्छ।
ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๓๗.
ปาปมิตฺเต วิวชฺเชตฺวา ภเชยฺยุตตมปุคฺคเล / โอวาเท จสฺส ติฏฺเฐยฺย ปตฺเถนฺโต อจลํ สุขํ.
स्थिर सुख चाहनेले पापमित्र त्यागोस्, उत्तम पुरुषहरूको मात्र संगत गरोस् र उनीहरूको उपदेशमा रहोस्।
ขุ. เถร. ๒๖/๓๐๙.
ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน โย นโร อุปนยฺหติ / กุสาปิ ปูตี วายนฺติ เอวํ พาลูปเสวนา.
जसरी कुहेको माछालाई कुश घाँसमा बेर्दा घाँस पनि गन्हाउँछ, त्यसरी नै मूर्खहरूको संगत हुन्छ।
ขุ. ชา มหา. ๒๘/๓๐๓.
ยาทิสํ กุรุเต มิตฺตํ ยาทิสญฺจูปเสวติ, / โสปิ ตาทิสโก โหติ สหวาโส หิ ตาทิโส.
जस्तो मानिसलाई मित्र बनाइन्छ र जस्तोसँग संगत गरिन्छ, ऊ पनि त्यस्तै हुन्छ; किनकि सँगै बस्नुले त्यस्तै बनाउँछ।
ขุ. ชา. วีส. ๒๓/๔๓๗.
สทฺเธน จ เปสเลน จ / ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ / สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต. / ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม.
पण्डितले श्रद्धावान्, शीलप्रिय, प्रज्ञावान् र बहुश्रुत मानिसहरूसँग मित्रता गर्नुपर्छ; किनकि सज्जनको संगत उन्नति हो।
ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๕.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก