कामहरू अनित्य, अस्थिर, धेरै दुःख भएका, धेरै विष भएका, तातो फलामको डल्लोजस्ता, सन्तापका मूल, दुःख फल भएका हुन्।
ขุ. เถรี. ๒๖/๕๐๓.
संसार अविद्याले ढाकिएर प्रकट हुँदैन, कञ्जुसीपन (र प्रमाद) का कारण; म इच्छालाई संसारको लेप र दुःखलाई त्यसको महाभय भन्छु।
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๐. ขุ. จู. ๓๐/๙.
संसार इच्छाले बाँधिएको छ; इच्छा हटाउँदा छुट्छ; इच्छा छोड्दा सबै बन्धन काटेको भनिन्छ।
สํ. ส. ๑๕/๕๖.
इच्छाले मानिसहरूलाई तान्छ; इच्छा संसारमा त्याग्न गाह्रो छ; धेरै प्राणी पासोमा परेकी पोथी चराझैँ इच्छाले बाँधिएका छन्।
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
उपेक्षक र सधैँ स्मृतिमान्, संसारमा आफूलाई अरू समान, श्रेष्ठ वा हीन नठान्ने — उसलाई (मान रूपी) फुल्ने क्लेश नभएको भनिन्छ।
ขุ. มหา. ๒๙/๒๗๙. ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑.
भवतृष्णा उखेलिसकेको, चित्त शान्त भएको, जन्मको चक्र सकाइसकेको भिक्षुको पुनर्भव हुँदैन।
ขุ. อุ. ๒๕/๑๔๓.
भिक्षुले तृष्णा दुःखको उत्पत्ति-स्थान हो भन्ने दोष जानेर तृष्णारहित, अनासक्त र हरेक इरियापथमा स्मृतिमान् रहोस्।
ขุ. สุ. ๒๕/๔๗๘. ขุ. จู. ๓๐/๓๒๐.
कामहरू विचित्र, मीठा र मनोरम छन्, नाना रूपमा चित्त मथ्छन्; कामगुणमा दोष देखेर गैँडाको सिङझैँ एक्लै विचरण गर।
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๔.
क्रोध छोड, मान त्याग, सबै संयोजन नाघ; (किनकि) नाम-रूपमा अनासक्त, अकिञ्चन व्यक्तिको पछि आसक्ति लाग्दैनन्।
สํ. ส. ๑๕/๓๕๐.
क्रोध छोड, मान त्याग, सबै संयोजन नाघ; (किनकि) नाम-रूपमा अनासक्त, अकिञ्चन व्यक्तिको पछि दुःख लाग्दैनन्।
ขุ. ธ . ๒๕/๔๔.
तृष्णाले मानिसलाई जन्माउँछ; उसको चित्त यताउता दौडन्छ; प्राणी भौंतारिइरहन्छ, त्यसैले दुःखबाट छुट्दैन।
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
तृष्णाले मानिसलाई जन्माउँछ; उसको चित्त यताउता दौडन्छ; प्राणी भौंतारिइरहन्छ, त्यसैले दुःख उसको महाभय हो।
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
तृष्णाले मानिसलाई जन्माउँछ; उसको चित्त यताउता दौडन्छ; प्राणी भौंतारिइरहन्छ, त्यसैले कर्म अझै उसको अगुवा हुन्छ।
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
संसार तृष्णाले रचिएको, जराले घेरिएको र मृत्युले बन्द गरिएको छ; त्यसैले त्यो दुःखमा रहेको छ।
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
संसार आनन्दलाई बन्धन र वितर्कलाई विचरण बनाएको छ; तृष्णा छोड्दा सबै बन्धन काटेको भनिन्छ।
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
मन निर्वाणमा लागेकाले निद्रा, अल्छी र थकाइ जितोस्; प्रमादमा नबसोस्, अतिमानमा नअडियोस्।
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
नआएको कुरा नसोच्नेले बितेको कुराको शोक गर्दैन; सबै स्पर्शमा विवेक (एकान्त) देख्ने दृष्टिहरूमा तानिँदैन।
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๐. ขุ. มหา. ๒๙/๒๖๔,๒๖๒.
पुरानोमा रमाउनु हुँदैन, नयाँमा रुचि राख्नु हुँदैन; त्यो नष्ट हुँदा शोक गर्नु हुँदैन, तृष्णाको आश्रय लिनु हुँदैन।
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
प्राणी-लोक मृत्युले पीडित, जराले घेरिएको, तृष्णा रूपी बाणले घोचिएको र सधैँ इच्छाले धिपिरहेको छ।
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
यो प्राणी-समूह मानले युक्त, मानले बाँधिएको, मानले कसिएको छ; दृष्टिका कारण होड गर्दै संसार नाघ्न सक्दैन।
ขุ. อุ. ๒๕/๑๙๓.
मूढले अर्थ जान्दैन, मूढले धर्म देख्दैन; जब मोहले मानिसलाई ढाक्छ, तब अन्धकार छाउँछ।
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๖. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.
‘यो मेरो, यो अरूको’ भन्ने चिन्ता नहुनेले कुनै कुरा आफ्नो नठानी ‘मेरो केही छैन’ भनी शोक गर्दैन।
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๓๔.
संसारमा कामहरू र संसारमा पार गर्न गाह्रो आसक्ति पार गरेको — तृष्णाको धारा काटेर बन्धनरहित भएको — उसलाई शोक पनि नगर्ने, रमाउने पनि नहुने भनिन्छ।
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๒๗.
अजानमा उपधि रच्ने मूर्खले बारम्बार दुःख पाउँछ; त्यसैले दुःखको उत्पत्ति-स्थान देख्ने ज्ञानीले उपधि नरचोस्।
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๔. ขุ. จู. ๓๐/๘๐,๘๑
लोभीले अर्थ जान्दैन, लोभीले धर्म देख्दैन; जब लोभले मानिसलाई ढाक्छ, तब अन्धकार छाउँछ।
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๕. ขุ. มหา. ๒๙/๑๗.
(क्लेश रूपी) वन काट, रूख होइन; वनबाट भय उत्पन्न हुन्छ। भिक्षुहरू! वन र वनका झाडी काटेर निर्वन बन।
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.