พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
อุเปกฺขโก สทา สโตน โลเก มญฺญตี สมํ
น วิเสสี น นีเจยฺโยตสฺส โน สนฺติ อุสฺสทา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Upekkhako sadā satoNa loke maññatī samaṃ
Na visesī na nīceyyoTassa no santi ussadā.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. มหา. ๒๙/๒๗๙. ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑.
คำแปล : ผู้วางเฉยมีสติทุกเมื่อ ไม่สำคัญตนว่าเสมอเขา ว่าดีกว่าเขา ว่าต่ำกว่าเขาในโลก, ผู้นั้นชื่อว่า ไม่มีกิเลสเครื่องฟูขึ้น.
Deutsch : Wer gleichmütig und stets achtsam ist und sich in der Welt weder für gleich noch für besser noch für geringer als andere hält – von dem heißt es, er habe keine Aufblähungen (des Dünkels).
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้วางเฉยมีสติทุกเมื่อ ไม่สำคัญตนว่าเสมอเขา ว่าดีกว่าเขา ว่าต่ำกว่าเขาในโลก, ผู้นั้นชื่อว่า ไม่มีกิเลสเครื่องฟูขึ้น.
EnglishOne who is equanimous and ever mindful, who does not regard himself as equal, superior or inferior to others in the world — he is said to have no swellings (of conceit).
IndonesiaOrang yang berpikiran seimbang dan senantiasa penuh perhatian, yang tidak menganggap dirinya setara, lebih tinggi, atau lebih rendah dari orang lain di dunia — ia dikatakan tidak memiliki kekotoran batin yang menggembung (kesombongan).
中文舍而常具念，于世不自谓与人等、胜、劣者——此人可谓无增上之烦恼（慢）。
DeutschWer gleichmütig und stets achtsam ist und sich in der Welt weder für gleich noch für besser noch für geringer als andere hält – von dem heißt es, er habe keine Aufblähungen (des Dünkels).
DanskDen, der er ligevægtig og altid opmærksom, og som i verden ikke anser sig for lig, bedre eller ringere end andre – om ham siges det, at han ingen opsvulmen (af indbildskhed) har.
हिन्दीजो उपेक्षक और सदा स्मृतिमान है, संसार में अपने को दूसरों के समान, श्रेष्ठ या हीन नहीं मानता — उसे (मान रूपी) उभार वाला क्लेश न रखने वाला कहा जाता है।
日本語捨をもち、つねに念があり、世において自らを他と等しいとも、勝れているとも、劣っているとも思わない者――その人は膨れ上がる煩悩（慢）のない者と言われる。
नेपालीउपेक्षक र सधैँ स्मृतिमान्, संसारमा आफूलाई अरू समान, श्रेष्ठ वा हीन नठान्ने — उसलाई (मान रूपी) फुल्ने क्लेश नभएको भनिन्छ।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนิจฺจา อทฺธุวา กามา พหุทุกฺขา มหาวิสา / อโยคุโฬว สนฺตตฺโต อฆมูลา ทุกฺขปฺผลา.
Die Sinnenfreuden sind vergänglich, unbeständig, voll Leid, voll Gift, wie ein glühender Eisenklumpen; sie sind die Wurzel der Bedrängnis und tragen Leid als Frucht.
ขุ. เถรี. ๒๖/๕๐๓.
อวิชฺชาย นิวุโต โลโก เววิจฺฉา ( ปมาทา ) นปฺปกาสติ / ชปฺปาภิเลปนํ พฺรูมิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
Die Welt ist von Unwissenheit verhüllt und erscheint nicht, wegen des Geizes (und der Nachlässigkeit); das Verlangen nenne ich den Anstrich der Welt, das Leid ihre große Gefahr.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๐. ขุ. จู. ๓๐/๙.
อิจฺฉาย พชฺฌตี โลโก อิจฺฉาวินยาย มุจฺจติ / อิจฺฉาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
Die Welt ist vom Verlangen gefesselt; durch die Beseitigung des Verlangens wird sie frei; wer das Verlangen aufgibt, von dem heißt es, er zerschneide alle Fesseln.
สํ. ส. ๑๕/๕๖.
อิจฺฉา นรํ ปริกสฺสติ อิจฺฉา โลกสฺมิ ทุชฺชหา / อิจฺฉาพทฺธา ปุถู สตฺตา ปาเสน สกุณี ยถา.
Das Verlangen zieht die Menschen mit sich; das Verlangen ist in der Welt schwer aufzugeben; viele Wesen sind vom Verlangen gefesselt wie ein Vogelweibchen in der Schlinge.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
อุจฺฉินฺนภวตณฺหสฺส สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน / วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร นตฺถิ ตสฺส ปุนพฺภโว.
Ein Mönch, der das Daseinsbegehren entwurzelt hat, dessen Geist zur Ruhe gekommen ist und der den Kreislauf der Wiedergeburten beendet hat, hat kein weiteres Werden.
ขุ. อุ. ๒๕/๑๔๓.
เอตมาทีนวํ ญตฺวา ตณฺหา ทุกฺขสฺส สมฺภวํ / วีตตณฺโห อนาทาโน สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช.
Ein Mönch, der die Gefahr so erkannt hat – dass das Begehren der Ursprung des Leidens ist – sei frei von Begehren, ohne Anhaften und in jeder Körperhaltung achtsam.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๗๘. ขุ. จู. ๓๐/๓๒๐.
กามา หิ จิตฺรา มธุรา มโนรมา / วิรูปรูเปน มเถนฺติ จิตฺตํ / อาทีนวํ กามคุเณสุ ทิสฺวา / เอโก จเร ขคฺควิสาณกปฺโป.
Die Sinnenfreuden, bunt, süß und entzückend, bedrängen den Geist in mancherlei Gestalt; wer die Gefahr in den Sinnenfreuden sieht, wandere allein wie das Horn des Nashorns.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๔.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตํ นามรูปสฺมิมสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ สงฺคา.
Man gebe den Zorn auf, lasse den Dünkel und überschreite alle Fesseln; (denn) die Bindungen folgen dem nicht, der an Name und Form nicht haftet und nichts besitzt.
สํ. ส. ๑๕/๓๕๐.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตนฺนามรูปสฺมึ อสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา.
Man gebe den Zorn auf, lasse den Dünkel und überschreite alle Fesseln; (denn) die Leiden folgen dem nicht, der an Name und Form nicht haftet und nichts besitzt.
ขุ. ธ . ๒๕/๔๔.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขา น ปริมุจฺจติ.
Das Begehren lässt den Menschen entstehen; sein Geist läuft hin und her; das Wesen wandert weiter, und so wird es vom Leid nicht frei.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
Das Begehren lässt den Menschen entstehen; sein Geist läuft hin und her; das Wesen wandert weiter, und so ist das Leid seine große Gefahr.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ กมฺมํ ตสฺส ปรายนํ.
Das Begehren lässt den Menschen entstehen; sein Geist läuft hin und her; das Wesen wandert weiter, und so geht ihm das Kamma noch voran.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
ตณฺหาย อุฑฺฑิโต โลโก ชราย ปริวาริโต / มจฺจุนา ปิหิโต โลโก ทุกฺเข โลโก ปติฏฺฐิโต.
Die Welt ist vom Begehren aufgebaut, vom Alter umzingelt und vom Tod verschlossen; so steht sie im Leid.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นนฺทิสมฺพนฺธโน โลโก วิตกฺกสฺส วิจารณํ / ตณฺหาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
Die Welt hat das Ergötzen als Fessel und den Gedanken als Schweifen; wer das Begehren aufgibt, von dem heißt es, er zerschneide alle Fesseln.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นิทฺทํ ตนฺทึ สเห ถีนํ ปมาเทน น สํวเส / อติมาเน น ติฏฺเฐยฺย นิพฺพานมนโส นโร.
Wer den Sinn auf das Nibbāna gerichtet hat, überwinde Schlaf, Trägheit und Mattigkeit; er verweile nicht in Nachlässigkeit und beharre nicht im Hochmut.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
นิราสตฺตี อนาคเต อตีตํ นานุโสจติ / วิเวกทสฺสี ผสฺเสสุ ทิฏฺฐีสุ จ น นิยฺยติ.
Wer dem noch nicht Gekommenen nicht nachsinnt, trauert dem Vergangenen nicht nach; wer in allen Berührungen die Abgeschiedenheit sieht, wird von Ansichten nicht fortgeführt.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๐. ขุ. มหา. ๒๙/๒๖๔,๒๖๒.
ปุราณํ นาภินนฺเทยฺย นเว ขนฺติมกุพฺพเย / หิยฺยมาเน น โสเจยฺย อากาสํ น สิโต สิยา.
Man ergötze sich nicht am Alten und finde kein Gefallen am Neuen; schwindet etwas dahin, so traure man nicht und stütze sich nicht auf das Begehren.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
มจฺจุนาพฺภาหโต โลโก ชราย ปริวาริโต / ตณฺหาสลฺเลน โอติณฺโณ อิจฺฉาธูปายิโต สทา.
Die Welt der Wesen ist vom Tod niedergestreckt, vom Alter umzingelt, vom Pfeil des Begehrens durchbohrt und stets vom Verlangen durchglüht.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
มานุเปตา อยํ ปชา มานคนฺถา มานวินิพฺพทฺธา / ทิฏฺฐีสุ พฺยารมฺภกตา สํสารํ นาติวตฺตติ.
Diese Wesen sind von Dünkel besessen, vom Dünkel gefesselt, vom Dünkel gebunden; streitend um Ansichten kommen sie über den Kreislauf nicht hinaus.
ขุ. อุ. ๒๕/๑๙๓.
มูฬฺโห อตฺถํ น ชานาติ มูฬฺโห ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โมโห สหเต นรํ.
Der Verblendete erkennt den Sinn nicht, der Verblendete sieht den Dhamma nicht; wenn Verblendung den Menschen überwältigt, dann herrscht Finsternis.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๖. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.
ยสฺส นตฺถิ อิทํ เมติ ปเรสํ วาปิ กิญฺจนํ / มมตฺตํ โส อสํวินฺทํ นตฺถิ เมติ น โสจติ.
Wer sich nicht darum kümmert, dass ‚dies mein, dies eines anderen sei‘ – da er nichts als sein eigen nimmt, trauert er nicht, dass ‚ich nichts habe‘.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๓๔.
โยธ กาเม อจฺจตริ สงฺคํ โลเก ทุรจฺจยํ / น โส โสจติ นาชฺเฌติ ฉินฺนโสโต อพนฺธโน.
Wer die Sinnenfreuden in der Welt und die so schwer zu überschreitende Verstrickung überschritten hat – den Strom des Begehrens abgeschnitten, ohne Fessel – von dem heißt es, er traure nicht und freue sich nicht.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๒๗.
โย เว อวิทฺวา อุปธึ กโรติ / ปุนปฺปุนํ ทุกฺขมุเปติ มนฺโท / ตสฺมา ปชานํ อุปธึ น กยิรา / ทุกฺขสฺส ชาติปฺปภวานุปสฺสี.
Wer unwissend Daseinsgrundlagen schafft, ist ein Tor, der wieder und wieder ins Leid gerät; darum soll, wer versteht und den Ursprung des Leidens sieht, keine Daseinsgrundlagen schaffen.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๔. ขุ. จู. ๓๐/๘๐,๘๑
ลุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ ลุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โลโภ สหเต นรํ.
Der Gierige erkennt den Sinn nicht, der Gierige sieht den Dhamma nicht; wenn Gier den Menschen überwältigt, dann herrscht Finsternis.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๕. ขุ. มหา. ๒๙/๑๗.
วนํ ฉินฺทถ มา รุกฺขํ วนโต ชายตี ภยํ / เฉตฺวา วนญฺจ วนถญฺจ นิพฺพนา โหถ ภิกฺขโว.
Fällt den Wald (der Befleckungen), nicht die Bäume; aus dem Wald erwächst Gefahr. Ihr Mönche! Habt ihr den Wald und das Unterholz gefällt, so seid ohne Wald.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก