พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํจิตฺตมสฺส วิธาวติ
สตฺโต สํสารมาปาทิทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Taṇhā janeti purisaṃCittamassa vidhāvati
Satto saṃsāramāpādiDukkhamassa mahabbhayaṃ.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๕๑.
คำแปล : ตัณหายังคนให้เกิด จิตของเขาย่อมวิ่งพล่าน สัตว์ยังท่องเที่ยวไป จึงมีทุกข์เป็นภัยใหญ่.
Dansk : Begæret lader mennesket fødes; dets sind løber hid og did; væsenet vandrer videre, og derfor er lidelsen dets store fare.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยตัณหายังคนให้เกิด จิตของเขาย่อมวิ่งพล่าน สัตว์ยังท่องเที่ยวไป จึงมีทุกข์เป็นภัยใหญ่.
EnglishCraving gives birth to a person; his mind runs to and fro; the being still wanders on, and so suffering is his great danger.
IndonesiaNafsu keinginan melahirkan manusia; batinnya berlarian ke sana kemari; makhluk itu terus mengembara, sehingga penderitaan menjadi bahaya besarnya.
中文渴爱使人受生，其心奔驰不定；众生仍在流转，故苦为其大怖畏。
DeutschDas Begehren lässt den Menschen entstehen; sein Geist läuft hin und her; das Wesen wandert weiter, und so ist das Leid seine große Gefahr.
DanskBegæret lader mennesket fødes; dets sind løber hid og did; væsenet vandrer videre, og derfor er lidelsen dets store fare.
हिन्दीतृष्णा मनुष्य को उत्पन्न करती है; उसका चित्त इधर-उधर दौड़ता है; प्राणी भटकता रहता है, इसलिए दुःख उसका महाभय है।
日本語渇愛が人を生じさせ、その心はあちこちに走り回る。生きものはなおさまよい続け、それゆえ苦がその大いなる恐れである。
नेपालीतृष्णाले मानिसलाई जन्माउँछ; उसको चित्त यताउता दौडन्छ; प्राणी भौंतारिइरहन्छ, त्यसैले दुःख उसको महाभय हो।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนิจฺจา อทฺธุวา กามา พหุทุกฺขา มหาวิสา / อโยคุโฬว สนฺตตฺโต อฆมูลา ทุกฺขปฺผลา.
Sanselysterne er forgængelige, ustadige, fulde af lidelse, fulde af gift, som en glødende jernklump; de er kvalens rod og bærer lidelse som frugt.
ขุ. เถรี. ๒๖/๕๐๓.
อวิชฺชาย นิวุโต โลโก เววิจฺฉา ( ปมาทา ) นปฺปกาสติ / ชปฺปาภิเลปนํ พฺรูมิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
Verden er indhyllet i uvidenhed og viser sig ikke, på grund af gerrighed (og forsømmelighed); begæret kalder jeg verdens klister, og lidelsen dens store fare.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๐. ขุ. จู. ๓๐/๙.
อิจฺฉาย พชฺฌตี โลโก อิจฺฉาวินยาย มุจฺจติ / อิจฺฉาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
Verden er bundet af begær; den befries ved at fjerne begæret; ved at opgive begæret siges man at skære alle bånd over.
สํ. ส. ๑๕/๕๖.
อิจฺฉา นรํ ปริกสฺสติ อิจฺฉา โลกสฺมิ ทุชฺชหา / อิจฺฉาพทฺธา ปุถู สตฺตา ปาเสน สกุณี ยถา.
Begæret slæber menneskene med sig; begæret er svært at opgive i verden; mange væsener er bundet af begær som en hunfugl fanget i en snare.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
อุเปกฺขโก สทา สโต น โลเก มญฺญตี สมํ / น วิเสสี น นีเจยฺโย ตสฺส โน สนฺติ อุสฺสทา.
Den, der er ligevægtig og altid opmærksom, og som i verden ikke anser sig for lig, bedre eller ringere end andre – om ham siges det, at han ingen opsvulmen (af indbildskhed) har.
ขุ. มหา. ๒๙/๒๗๙. ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑.
อุจฺฉินฺนภวตณฺหสฺส สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน / วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร นตฺถิ ตสฺส ปุนพฺภโว.
En munk, der har rykket tilblivelsesbegæret op med rode, hvis sind er kommet til ro, og som har afsluttet genfødslernes kredsløb, har ingen tilblivelse mere.
ขุ. อุ. ๒๕/๑๔๓.
เอตมาทีนวํ ญตฺวา ตณฺหา ทุกฺขสฺส สมฺภวํ / วีตตณฺโห อนาทาโน สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช.
En munk, der har erkendt faren således – at begær er lidelsens udspring – bør være fri for begær, uden at klynge sig, og opmærksom i enhver stilling.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๗๘. ขุ. จู. ๓๐/๓๒๐.
กามา หิ จิตฺรา มธุรา มโนรมา / วิรูปรูเปน มเถนฺติ จิตฺตํ / อาทีนวํ กามคุเณสุ ทิสฺวา / เอโก จเร ขคฺควิสาณกปฺโป.
Sanselysterne, brogede, søde og henrivende, plager sindet i mangehånde skikkelser; den, der ser faren i sanselysterne, bør vandre alene som næsehornets horn.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๔.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตํ นามรูปสฺมิมสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ สงฺคา.
Man bør opgive vreden, aflægge indbildskheden og gå ud over alle lænker; (for) bindingerne følger ikke den, der ikke hænger ved navn og form og intet ejer.
สํ. ส. ๑๕/๓๕๐.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตนฺนามรูปสฺมึ อสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา.
Man bør opgive vreden, aflægge indbildskheden og gå ud over alle lænker; (for) lidelserne følger ikke den, der ikke hænger ved navn og form og intet ejer.
ขุ. ธ . ๒๕/๔๔.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขา น ปริมุจฺจติ.
Begæret lader mennesket fødes; dets sind løber hid og did; væsenet vandrer videre, og derfor befries det ikke fra lidelsen.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ กมฺมํ ตสฺส ปรายนํ.
Begæret lader mennesket fødes; dets sind løber hid og did; væsenet vandrer videre, og derfor går kamma stadig foran det.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
ตณฺหาย อุฑฺฑิโต โลโก ชราย ปริวาริโต / มจฺจุนา ปิหิโต โลโก ทุกฺเข โลโก ปติฏฺฐิโต.
Verden er bygget op af begær, omringet af alderdom og lukket inde af døden; således står den i lidelse.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นนฺทิสมฺพนฺธโน โลโก วิตกฺกสฺส วิจารณํ / ตณฺหาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
Verden har fornøjelsen som sit bånd og tanken som sin strejfen; ved at opgive begæret siges man at skære alle bånd over.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นิทฺทํ ตนฺทึ สเห ถีนํ ปมาเทน น สํวเส / อติมาเน น ติฏฺเฐยฺย นิพฺพานมนโส นโร.
Den, hvis sind er rettet mod nibbāna, bør overvinde søvn, dovenskab og sløvhed; han bør ikke dvæle i forsømmelighed og ikke stå fast i hovmod.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
นิราสตฺตี อนาคเต อตีตํ นานุโสจติ / วิเวกทสฺสี ผสฺเสสุ ทิฏฺฐีสุ จ น นิยฺยติ.
Den, der ikke grubler over det, der endnu ikke er kommet, sørger ikke over det forgangne; den, der ser afsondrethed i alle berøringer, ledes ikke bort af anskuelser.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๐. ขุ. มหา. ๒๙/๒๖๔,๒๖๒.
ปุราณํ นาภินนฺเทยฺย นเว ขนฺติมกุพฺพเย / หิยฺยมาเน น โสเจยฺย อากาสํ น สิโต สิยา.
Man bør ikke fornøje sig ved det gamle og ikke finde behag i det nye; når noget svinder, bør man ikke sørge og ikke støtte sig til begær.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
มจฺจุนาพฺภาหโต โลโก ชราย ปริวาริโต / ตณฺหาสลฺเลน โอติณฺโณ อิจฺฉาธูปายิโต สทา.
Væsenernes verden er slået ned af døden, omringet af alderdom, gennemboret af begærets pil og altid ulmende af attrå.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
มานุเปตา อยํ ปชา มานคนฺถา มานวินิพฺพทฺธา / ทิฏฺฐีสุ พฺยารมฺภกตา สํสารํ นาติวตฺตติ.
Denne skare af væsener er besat af indbildskhed, bundet af indbildskhed, fastholdt af indbildskhed; idet de strides på grund af anskuelser, kommer de ikke ud over kredsløbet.
ขุ. อุ. ๒๕/๑๙๓.
มูฬฺโห อตฺถํ น ชานาติ มูฬฺโห ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โมโห สหเต นรํ.
Den forblændede kender ikke meningen, den forblændede ser ikke Dhamma; når forblændelse overvælder mennesket, da hersker mørket.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๖. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.
ยสฺส นตฺถิ อิทํ เมติ ปเรสํ วาปิ กิญฺจนํ / มมตฺตํ โส อสํวินฺทํ นตฺถิ เมติ น โสจติ.
Den, der ingen bekymring har om, at »dette er mit, dette er en andens« – idet han ikke tager noget som sit eget, sørger han ikke over, at »jeg har intet«.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๓๔.
โยธ กาเม อจฺจตริ สงฺคํ โลเก ทุรจฺจยํ / น โส โสจติ นาชฺเฌติ ฉินฺนโสโต อพนฺธโน.
Den, der er kommet ud over sanselysterne i verden og den forvikling, der er så svær at komme over – med begærets strøm skåret over, uden bånd – om ham siges det, at han hverken sørger eller glæder sig.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๒๗.
โย เว อวิทฺวา อุปธึ กโรติ / ปุนปฺปุนํ ทุกฺขมุเปติ มนฺโท / ตสฺมา ปชานํ อุปธึ น กยิรา / ทุกฺขสฺส ชาติปฺปภวานุปสฺสี.
Den, der uvidende skaber tilværelsesgrundlag, er en tåbe, der igen og igen møder lidelse; derfor bør den, der forstår og ser lidelsens udspring, ikke skabe tilværelsesgrundlag.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๔. ขุ. จู. ๓๐/๘๐,๘๑
ลุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ ลุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โลโภ สหเต นรํ.
Den griske kender ikke meningen, den griske ser ikke Dhamma; når griskhed overvælder mennesket, da hersker mørket.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๕. ขุ. มหา. ๒๙/๑๗.
วนํ ฉินฺทถ มา รุกฺขํ วนโต ชายตี ภยํ / เฉตฺวา วนญฺจ วนถญฺจ นิพฺพนา โหถ ภิกฺขโว.
Fæld skoven (af besmittelser), ikke træerne; fra skoven opstår faren. I munke! Når I har fældet skoven og underskoven, så vær uden skov.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก