พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
มจฺจุนาพฺภาหโต โลโกชราย ปริวาริโต
ตณฺหาสลฺเลน โอติณฺโณอิจฺฉาธูปายิโต สทา.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Maccunābbhāhato lokoJarāya parivārito
Taṇhāsallena otiṇṇoIcchādhūpāyito sadā.
คัมภีร์ที่มา : สํ. ส. ๑๕/๕๕.
คำแปล : สัตว์โลกถูกมฤตยูขจัดแล้ว ถูกชราล้อมไว้ ถูกลูกศรคือตัณหา เสียบแล้ว ถูกอิจฉาคุกรุ่นแล้วทุกเมื่อ.
日本語 : 生きものの世界は死に打ち倒され、老いに囲まれ、渇愛の矢に貫かれ、つねに欲求にくすぶっている。
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยสัตว์โลกถูกมฤตยูขจัดแล้ว ถูกชราล้อมไว้ ถูกลูกศรคือตัณหา เสียบแล้ว ถูกอิจฉาคุกรุ่นแล้วทุกเมื่อ.
EnglishThe world of beings is struck down by Death, hemmed in by old age, pierced by the arrow of craving, and ever smouldering with desire.
IndonesiaDunia makhluk hidup ditumbangkan oleh Kematian, dikepung usia tua, tertusuk anak panah nafsu keinginan, dan senantiasa membara oleh keinginan.
中文众生世间为死所摧，为老所围，为渴爱之箭所刺，时时为欲求所炙。
DeutschDie Welt der Wesen ist vom Tod niedergestreckt, vom Alter umzingelt, vom Pfeil des Begehrens durchbohrt und stets vom Verlangen durchglüht.
DanskVæsenernes verden er slået ned af døden, omringet af alderdom, gennemboret af begærets pil og altid ulmende af attrå.
हिन्दीप्राणी-लोक मृत्यु से पीड़ित, जरा से घिरा, तृष्णा रूपी बाण से बिंधा और सदा इच्छा से धधकता हुआ है।
日本語生きものの世界は死に打ち倒され、老いに囲まれ、渇愛の矢に貫かれ、つねに欲求にくすぶっている。
नेपालीप्राणी-लोक मृत्युले पीडित, जराले घेरिएको, तृष्णा रूपी बाणले घोचिएको र सधैँ इच्छाले धिपिरहेको छ।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนิจฺจา อทฺธุวา กามา พหุทุกฺขา มหาวิสา / อโยคุโฬว สนฺตตฺโต อฆมูลา ทุกฺขปฺผลา.
諸々の欲は無常で、堅固でなく、苦多く、毒多く、焼けた鉄の塊のようで、悩みの根であり、苦を果とする。
ขุ. เถรี. ๒๖/๕๐๓.
อวิชฺชาย นิวุโต โลโก เววิจฺฉา ( ปมาทา ) นปฺปกาสติ / ชปฺปาภิเลปนํ พฺรูมิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
世は無明に覆われて現れず、物惜しみ（と放逸）のゆえに。わたしは欲を世の塗料と説き、苦をその大いなる恐れと説く。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๐. ขุ. จู. ๓๐/๙.
อิจฺฉาย พชฺฌตี โลโก อิจฺฉาวินยาย มุจฺจติ / อิจฺฉาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
世は欲に縛られており、欲を除くことによって解き放たれる。欲を捨てることによって、あらゆる束縛を断ったと言われる。
สํ. ส. ๑๕/๕๖.
อิจฺฉา นรํ ปริกสฺสติ อิจฺฉา โลกสฺมิ ทุชฺชหา / อิจฺฉาพทฺธา ปุถู สตฺตา ปาเสน สกุณี ยถา.
欲は人を引きずってゆく。欲は世において捨てがたい。多くの生きものは、罠にかかった雌鳥のように欲に縛られている。
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
อุเปกฺขโก สทา สโต น โลเก มญฺญตี สมํ / น วิเสสี น นีเจยฺโย ตสฺส โน สนฺติ อุสฺสทา.
捨をもち、つねに念があり、世において自らを他と等しいとも、勝れているとも、劣っているとも思わない者――その人は膨れ上がる煩悩（慢）のない者と言われる。
ขุ. มหา. ๒๙/๒๗๙. ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑.
อุจฺฉินฺนภวตณฺหสฺส สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน / วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร นตฺถิ ตสฺส ปุนพฺภโว.
有への渇愛を根こそぎにし、心が静まり、輪廻を尽くした比丘には、もはや再有はない。
ขุ. อุ. ๒๕/๑๔๓.
เอตมาทีนวํ ญตฺวา ตณฺหา ทุกฺขสฺส สมฺภวํ / วีตตณฺโห อนาทาโน สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช.
比丘は、渇愛が苦の生ずる処であるという過患をこのように知って、渇愛を離れ、執着なく、あらゆる威儀において念をもつべきである。
ขุ. สุ. ๒๕/๔๗๘. ขุ. จู. ๓๐/๓๒๐.
กามา หิ จิตฺรา มธุรา มโนรมา / วิรูปรูเปน มเถนฺติ จิตฺตํ / อาทีนวํ กามคุเณสุ ทิสฺวา / เอโก จเร ขคฺควิสาณกปฺโป.
諸々の欲は華やかで甘く心地よく、さまざまな姿で心をかき乱す。欲の過患を見て、犀の角のように独り歩むべきである。
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๔.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตํ นามรูปสฺมิมสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ สงฺคา.
怒りを捨て、慢を離れ、あらゆる束縛を超えよ。名色に執着せず、何ものも持たない者に、（なぜなら）執着はついて来ないからである。
สํ. ส. ๑๕/๓๕๐.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตนฺนามรูปสฺมึ อสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา.
怒りを捨て、慢を離れ、あらゆる束縛を超えよ。名色に執着せず、何ものも持たない者に、（なぜなら）苦はついて来ないからである。
ขุ. ธ . ๒๕/๔๔.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขา น ปริมุจฺจติ.
渇愛が人を生じさせ、その心はあちこちに走り回る。生きものはなおさまよい続け、それゆえ苦から解き放たれない。
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
渇愛が人を生じさせ、その心はあちこちに走り回る。生きものはなおさまよい続け、それゆえ苦がその大いなる恐れである。
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ กมฺมํ ตสฺส ปรายนํ.
渇愛が人を生じさせ、その心はあちこちに走り回る。生きものはなおさまよい続け、それゆえ業がなおその先導となる。
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
ตณฺหาย อุฑฺฑิโต โลโก ชราย ปริวาริโต / มจฺจุนา ปิหิโต โลโก ทุกฺเข โลโก ปติฏฺฐิโต.
世は渇愛によって築かれ、老いに囲まれ、死に閉ざされている。ゆえに世は苦のうちにある。
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นนฺทิสมฺพนฺธโน โลโก วิตกฺกสฺส วิจารณํ / ตณฺหาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
世は喜びを束縛とし、思いをさまよいとする。渇愛を捨てることによって、あらゆる束縛を断ったと言われる。
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นิทฺทํ ตนฺทึ สเห ถีนํ ปมาเทน น สํวเส / อติมาเน น ติฏฺเฐยฺย นิพฺพานมนโส นโร.
涅槃に心を向ける者は、眠気と怠惰と倦怠に打ち勝ち、放逸に住さず、高慢に立ってはならない。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
นิราสตฺตี อนาคเต อตีตํ นานุโสจติ / วิเวกทสฺสี ผสฺเสสุ ทิฏฺฐีสุ จ น นิยฺยติ.
まだ来ていないものを思わない者は、過ぎ去ったものを憂えない。あらゆる触において遠離を見る者は、諸々の見解に引きずられない。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๐. ขุ. มหา. ๒๙/๒๖๔,๒๖๒.
ปุราณํ นาภินนฺเทยฺย นเว ขนฺติมกุพฺพเย / หิยฺยมาเน น โสเจยฺย อากาสํ น สิโต สิยา.
古いものを楽しまず、新しいものを喜ぶな。それが衰え去るとき憂えず、渇愛に依らないように。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
มานุเปตา อยํ ปชา มานคนฺถา มานวินิพฺพทฺธา / ทิฏฺฐีสุ พฺยารมฺภกตา สํสารํ นาติวตฺตติ.
この生きものたちは慢をもち、慢を束縛とし、慢に縛られ、見解によって競い合い、輪廻を超えることができない。
ขุ. อุ. ๒๕/๑๙๓.
มูฬฺโห อตฺถํ น ชานาติ มูฬฺโห ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โมโห สหเต นรํ.
愚かな者は道理を知らず、愚かな者は法を見ない。愚かさが人を征するとき、そのとき闇が生じる。
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๖. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.
ยสฺส นตฺถิ อิทํ เมติ ปเรสํ วาปิ กิญฺจนํ / มมตฺตํ โส อสํวินฺทํ นตฺถิ เมติ น โสจติ.
「これは我がもの、これは他人のもの」という気遣いのない者は、何ものも我がものとせず、「我がものはない」と憂えることもない。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๓๔.
โยธ กาเม อจฺจตริ สงฺคํ โลเก ทุรจฺจยํ / น โส โสจติ นาชฺเฌติ ฉินฺนโสโต อพนฺธโน.
世において諸々の欲と、世において超えがたい執着を超えた者――渇愛の流れを断ち、束縛なく――その人は憂えることも喜ぶこともないと言われる。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๒๗.
โย เว อวิทฺวา อุปธึ กโรติ / ปุนปฺปุนํ ทุกฺขมุเปติ มนฺโท / ตสฺมา ปชานํ อุปธึ น กยิรา / ทุกฺขสฺส ชาติปฺปภวานุปสฺสี.
知らずに依り所をつくる者は愚者であり、くり返し苦に至る。ゆえに苦の生ずる処を見る知者は、依り所をつくるべきではない。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๔. ขุ. จู. ๓๐/๘๐,๘๑
ลุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ ลุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โลโภ สหเต นรํ.
貪る者は道理を知らず、貪る者は法を見ない。貪りが人を征するとき、そのとき闇が生じる。
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๕. ขุ. มหา. ๒๙/๑๗.
วนํ ฉินฺทถ มา รุกฺขํ วนโต ชายตี ภยํ / เฉตฺวา วนญฺจ วนถญฺจ นิพฺพนา โหถ ภิกฺขโว.
（煩悩の）林を切れ、木を切るな。林から恐れが生じる。比丘たちよ、林と下草を切り払って、林なき者となれ。
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก