พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส
กิเลสวรรค — หมวดกิเลส · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
มานุเปตา อยํ ปชามานคนฺถา มานวินิพฺพทฺธา
ทิฏฺฐีสุ พฺยารมฺภกตาสํสารํ นาติวตฺตติ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Mānupetā ayaṃ pajāMānaganthā mānavinibbaddhā
Diṭṭhīsu byārambhakatāSaṃsāraṃ nātivattati.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. อุ. ๒๕/๑๙๓.
คำแปล : หมู่สัตว์นี้ประกอบด้วยมานะ มีมานะเป็นเครื่องร้อยรัด ถูกมานะมัดไว้ ทำความแข่งดีเพราะทิฏฐิ ย่อมล่วงสงสารไปไม่ได้.
Dansk : Denne skare af væsener er besat af indbildskhed, bundet af indbildskhed, fastholdt af indbildskhed; idet de strides på grund af anskuelser, kommer de ikke ud over kredsløbet.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยหมู่สัตว์นี้ประกอบด้วยมานะ มีมานะเป็นเครื่องร้อยรัด ถูกมานะมัดไว้ ทำความแข่งดีเพราะทิฏฐิ ย่อมล่วงสงสารไปไม่ได้.
EnglishThis race of beings is possessed of conceit, bound by conceit, tied fast by conceit; contending because of views, they cannot pass beyond the round of rebirth.
IndonesiaKaum makhluk ini dirasuki kesombongan, terbelenggu kesombongan, terikat erat oleh kesombongan; bersaing karena pandangan, mereka tidak dapat melampaui lingkaran kelahiran kembali.
中文此众生具足我慢，以慢为系缚，为慢所缚，因诸见而争胜，不能超越轮回。
DeutschDiese Wesen sind von Dünkel besessen, vom Dünkel gefesselt, vom Dünkel gebunden; streitend um Ansichten kommen sie über den Kreislauf nicht hinaus.
DanskDenne skare af væsener er besat af indbildskhed, bundet af indbildskhed, fastholdt af indbildskhed; idet de strides på grund af anskuelser, kommer de ikke ud over kredsløbet.
हिन्दीयह प्राणी-समूह मान से युक्त, मान से बँधा, मान से जकड़ा हुआ है; दृष्टियों के कारण होड़ करता हुआ संसार को नहीं लाँघ पाता।
日本語この生きものたちは慢をもち、慢を束縛とし、慢に縛られ、見解によって競い合い、輪廻を超えることができない。
नेपालीयो प्राणी-समूह मानले युक्त, मानले बाँधिएको, मानले कसिएको छ; दृष्टिका कारण होड गर्दै संसार नाघ्न सक्दैन।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อนิจฺจา อทฺธุวา กามา พหุทุกฺขา มหาวิสา / อโยคุโฬว สนฺตตฺโต อฆมูลา ทุกฺขปฺผลา.
Sanselysterne er forgængelige, ustadige, fulde af lidelse, fulde af gift, som en glødende jernklump; de er kvalens rod og bærer lidelse som frugt.
ขุ. เถรี. ๒๖/๕๐๓.
อวิชฺชาย นิวุโต โลโก เววิจฺฉา ( ปมาทา ) นปฺปกาสติ / ชปฺปาภิเลปนํ พฺรูมิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
Verden er indhyllet i uvidenhed og viser sig ikke, på grund af gerrighed (og forsømmelighed); begæret kalder jeg verdens klister, og lidelsen dens store fare.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๐. ขุ. จู. ๓๐/๙.
อิจฺฉาย พชฺฌตี โลโก อิจฺฉาวินยาย มุจฺจติ / อิจฺฉาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
Verden er bundet af begær; den befries ved at fjerne begæret; ved at opgive begæret siges man at skære alle bånd over.
สํ. ส. ๑๕/๕๖.
อิจฺฉา นรํ ปริกสฺสติ อิจฺฉา โลกสฺมิ ทุชฺชหา / อิจฺฉาพทฺธา ปุถู สตฺตา ปาเสน สกุณี ยถา.
Begæret slæber menneskene med sig; begæret er svært at opgive i verden; mange væsener er bundet af begær som en hunfugl fanget i en snare.
สํ. ส. ๑๕/๖๑.
อุเปกฺขโก สทา สโต น โลเก มญฺญตี สมํ / น วิเสสี น นีเจยฺโย ตสฺส โน สนฺติ อุสฺสทา.
Den, der er ligevægtig og altid opmærksom, og som i verden ikke anser sig for lig, bedre eller ringere end andre – om ham siges det, at han ingen opsvulmen (af indbildskhed) har.
ขุ. มหา. ๒๙/๒๗๙. ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑.
อุจฺฉินฺนภวตณฺหสฺส สนฺตจิตฺตสฺส ภิกฺขุโน / วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร นตฺถิ ตสฺส ปุนพฺภโว.
En munk, der har rykket tilblivelsesbegæret op med rode, hvis sind er kommet til ro, og som har afsluttet genfødslernes kredsløb, har ingen tilblivelse mere.
ขุ. อุ. ๒๕/๑๔๓.
เอตมาทีนวํ ญตฺวา ตณฺหา ทุกฺขสฺส สมฺภวํ / วีตตณฺโห อนาทาโน สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช.
En munk, der har erkendt faren således – at begær er lidelsens udspring – bør være fri for begær, uden at klynge sig, og opmærksom i enhver stilling.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๗๘. ขุ. จู. ๓๐/๓๒๐.
กามา หิ จิตฺรา มธุรา มโนรมา / วิรูปรูเปน มเถนฺติ จิตฺตํ / อาทีนวํ กามคุเณสุ ทิสฺวา / เอโก จเร ขคฺควิสาณกปฺโป.
Sanselysterne, brogede, søde og henrivende, plager sindet i mangehånde skikkelser; den, der ser faren i sanselysterne, bør vandre alene som næsehornets horn.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๔.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตํ นามรูปสฺมิมสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ สงฺคา.
Man bør opgive vreden, aflægge indbildskheden og gå ud over alle lænker; (for) bindingerne følger ikke den, der ikke hænger ved navn og form og intet ejer.
สํ. ส. ๑๕/๓๕๐.
โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํ / สญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺย / ตนฺนามรูปสฺมึ อสชฺชมานํ / อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา.
Man bør opgive vreden, aflægge indbildskheden og gå ud over alle lænker; (for) lidelserne følger ikke den, der ikke hænger ved navn og form og intet ejer.
ขุ. ธ . ๒๕/๔๔.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขา น ปริมุจฺจติ.
Begæret lader mennesket fødes; dets sind løber hid og did; væsenet vandrer videre, og derfor befries det ikke fra lidelsen.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ.
Begæret lader mennesket fødes; dets sind løber hid og did; væsenet vandrer videre, og derfor er lidelsen dets store fare.
สํ. ส. ๑๕/๕๑.
ตณฺหา ชเนติ ปุริสํ จิตฺตมสฺส วิธาวติ / สตฺโต สํสารมาปาทิ กมฺมํ ตสฺส ปรายนํ.
Begæret lader mennesket fødes; dets sind løber hid og did; væsenet vandrer videre, og derfor går kamma stadig foran det.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
ตณฺหาย อุฑฺฑิโต โลโก ชราย ปริวาริโต / มจฺจุนา ปิหิโต โลโก ทุกฺเข โลโก ปติฏฺฐิโต.
Verden er bygget op af begær, omringet af alderdom og lukket inde af døden; således står den i lidelse.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นนฺทิสมฺพนฺธโน โลโก วิตกฺกสฺส วิจารณํ / ตณฺหาย วิปฺปหาเนน สพฺพํ ฉินฺทติ พนฺธนํ.
Verden har fornøjelsen som sit bånd og tanken som sin strejfen; ved at opgive begæret siges man at skære alle bånd over.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
นิทฺทํ ตนฺทึ สเห ถีนํ ปมาเทน น สํวเส / อติมาเน น ติฏฺเฐยฺย นิพฺพานมนโส นโร.
Den, hvis sind er rettet mod nibbāna, bør overvinde søvn, dovenskab og sløvhed; han bør ikke dvæle i forsømmelighed og ikke stå fast i hovmod.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
นิราสตฺตี อนาคเต อตีตํ นานุโสจติ / วิเวกทสฺสี ผสฺเสสุ ทิฏฺฐีสุ จ น นิยฺยติ.
Den, der ikke grubler over det, der endnu ikke er kommet, sørger ikke over det forgangne; den, der ser afsondrethed i alle berøringer, ledes ikke bort af anskuelser.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๐. ขุ. มหา. ๒๙/๒๖๔,๒๖๒.
ปุราณํ นาภินนฺเทยฺย นเว ขนฺติมกุพฺพเย / หิยฺยมาเน น โสเจยฺย อากาสํ น สิโต สิยา.
Man bør ikke fornøje sig ved det gamle og ikke finde behag i det nye; når noget svinder, bør man ikke sørge og ikke støtte sig til begær.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘.
มจฺจุนาพฺภาหโต โลโก ชราย ปริวาริโต / ตณฺหาสลฺเลน โอติณฺโณ อิจฺฉาธูปายิโต สทา.
Væsenernes verden er slået ned af døden, omringet af alderdom, gennemboret af begærets pil og altid ulmende af attrå.
สํ. ส. ๑๕/๕๕.
มูฬฺโห อตฺถํ น ชานาติ มูฬฺโห ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โมโห สหเต นรํ.
Den forblændede kender ikke meningen, den forblændede ser ikke Dhamma; når forblændelse overvælder mennesket, da hersker mørket.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๖. ขุ. มหา. ๒๙/๑๘.
ยสฺส นตฺถิ อิทํ เมติ ปเรสํ วาปิ กิญฺจนํ / มมตฺตํ โส อสํวินฺทํ นตฺถิ เมติ น โสจติ.
Den, der ingen bekymring har om, at »dette er mit, dette er en andens« – idet han ikke tager noget som sit eget, sørger han ikke over, at »jeg har intet«.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๓๔.
โยธ กาเม อจฺจตริ สงฺคํ โลเก ทุรจฺจยํ / น โส โสจติ นาชฺเฌติ ฉินฺนโสโต อพนฺธโน.
Den, der er kommet ud over sanselysterne i verden og den forvikling, der er så svær at komme over – med begærets strøm skåret over, uden bånd – om ham siges det, at han hverken sørger eller glæder sig.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๙. ขุ. มหา. ๒๙/๕๒๗.
โย เว อวิทฺวา อุปธึ กโรติ / ปุนปฺปุนํ ทุกฺขมุเปติ มนฺโท / ตสฺมา ปชานํ อุปธึ น กยิรา / ทุกฺขสฺส ชาติปฺปภวานุปสฺสี.
Den, der uvidende skaber tilværelsesgrundlag, er en tåbe, der igen og igen møder lidelse; derfor bør den, der forstår og ser lidelsens udspring, ikke skabe tilværelsesgrundlag.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๔. ขุ. จู. ๓๐/๘๐,๘๑
ลุทฺโธ อตฺถํ น ชานาติ ลุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ / อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โลโภ สหเต นรํ.
Den griske kender ikke meningen, den griske ser ikke Dhamma; når griskhed overvælder mennesket, da hersker mørket.
ขุ. อิติ. ๒๕/๒๙๕. ขุ. มหา. ๒๙/๑๗.
วนํ ฉินฺทถ มา รุกฺขํ วนโต ชายตี ภยํ / เฉตฺวา วนญฺจ วนถญฺจ นิพฺพนา โหถ ภิกฺขโว.
Fæld skoven (af besmittelser), ikke træerne; fra skoven opstår faren. I munke! Når I har fældet skoven og underskoven, så vær uden skov.
ขุ. ธ. ๒๕/๕๒.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก