พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

นักธรรม
ธรรมศึกษา (ในประเทศ)
ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
ปกิรณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด
ปกิรณกวรรค — หมวดเบ็ดเตล็ด · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
อิตฺถีธุตฺโต สุราธุตฺโตอกฺขธุตฺโต จ โย นโร
ลทฺธํ ลทฺธํ วินาเสติตํ ปราภวโต มุขํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Itthīdhutto surādhuttoAkkhadhutto ca yo naro
Laddhaṃ laddhaṃ vināsetiTaṃ parābhavato mukhaṃ.
คัมภีร์ที่มา : สุ. ขุ. ๒๕/๓๔๗.
คำแปล : คนใดเป็นนักเลงหญิง นักเลงสุรา และนักเลงการพนัน ย่อมล้างผลาญทรัพย์ที่ตนได้แล้ว ๆ. ข้อนั้นเป็นเหตุแห่งผู้ฉิบหาย.
Dansk : Den, der er kvindejæger, dranker og spiller, ødsler bort, hvad han har vundet; det er en årsag til hans undergang.
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยคนใดเป็นนักเลงหญิง นักเลงสุรา และนักเลงการพนัน ย่อมล้างผลาญทรัพย์ที่ตนได้แล้ว ๆ. ข้อนั้นเป็นเหตุแห่งผู้ฉิบหาย.
EnglishWhoever is a womanizer, a drunkard and a gambler squanders whatever he gains; that is a cause of his ruin.
IndonesiaSiapa pun yang gemar perempuan, gemar minuman keras, dan gemar berjudi, menghamburkan apa pun yang diperolehnya; itulah sebab kehancurannya.
中文耽于女色、酗酒、赌博者，将所得财物尽数挥霍；此为败亡之因。
DeutschWer ein Weiberheld, ein Trinker und ein Spieler ist, vergeudet, was er erlangt hat; das ist eine Ursache seines Untergangs.
DanskDen, der er kvindejæger, dranker og spiller, ødsler bort, hvad han har vundet; det er en årsag til hans undergang.
हिन्दीजो स्त्रीलोलुप, मद्यप और जुआरी है, वह जो-जो पाता है उसे नष्ट कर देता है; यही उसके विनाश का कारण है।
日本語女に溺れ、酒に溺れ、賭博に溺れる者は、得た財をことごとく浪費する。それがその者の破滅の因である。
नेपालीस्त्रीलोलुप, मद्यपी र जुवाडेले जे-जे पाउँछ त्यो नष्ट गर्छ; त्यही उसको विनाशको कारण हो।
คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อจินฺติตมฺปิ ภวติ จินฺติตมฺปิ วินสฺสติ / น หิ จินฺตามยา โภคา อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา.
Det, der ikke var tænkt, kan ske; det, der var tænkt, kan slå fejl; en kvindes eller mands rigdom vindes aldrig blot ved at ønske.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๖๗.
อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธา จ เวทนํ นาภินนฺทโต / เอวํสตสฺส จรโต วิญฺญาณํ อุปรุชฺฌติ.
Når man ikke fornøjer sig ved følelser, indre eller ydre, og lever opmærksomt således, ophører bevidstheden.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๔๗. ขุ. จู. ๓๐/๒๑๘.
อชฺฌตฺตเมว อุปสเม / นาญฺญโต ภิกฺขุ สนฺติเมเสยฺย / อชฺฌตฺตํ อุปสนฺตสฺส / นตฺถิ อตฺตา กุโต นิรตฺตา วา.
En munk bør stille besmittelserne og de onde tilstande i sit indre og ikke søge fred andetsteds fra; for den, der har stillet det indre, er der intet nyt at gribe – hvorfra da noget grebet, der skulle slippes?
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๔. ขุ. มหา. ๒๙/๔๒๕,๔๒๖.
อปฺปสฺสาทา ทุกฺขา กามา นตฺถิ กามา ปรํ ทุกฺขํ. / เย กาเม ปฏิเสวนฺติ นิรยนฺเต อุปปชฺชเร.
Sanselysterne giver ringe nydelse og megen lidelse; der findes ingen lidelse større end sanselysten; den, der hengiver sig til sanselyster, går til helvede.
ขุ. ชา เอกาทสก. ๒๗/๓๑๕.
อพฺยาปชฺโฌ สิยา เอวํ สจฺจวาที จ มาณโว / อสฺมา โลกา ปรํ โลกํ เอวํ เปจฺจ น โสจติ.
Den, der ikke skader (andre) og således taler sandt, sørger ikke, når han er gået fra denne verden til en anden.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๓๒.
อลโส คิหี กามโภคี น สาธุ / อสญฺญโต ปพฺพชิโต น สาธุ / ราชา น สาธุ อนิสมฺมการี / โย ปณฺฑิโต โกธโน ตํ น สาธุ.
En doven husherre, der nyder sanselyster, er ikke god; en ubehersket munk er ikke god; en konge, der handler uden overvejelse, er ikke god; en vis mand, der let bliver vred, er ikke god.
ขุ. ชา. วีส. ๒๗/๔๔๖.
อสาเร สารมติโน สาเร จาสารทสฺสิโน / เต สารํ นาธิคจฺฉนฺติ มิจฺฉาสงฺกปฺปโคจรา.
De, der tager det uvæsentlige for væsentligt og ser det væsentlige som uvæsentligt, færdes på de forkerte hensigters græsgang og når ikke det væsentlige.
ขุ. ธ. ๒๕/๑๖.
อตีตํ นานุโสจนฺติ นปฺปชปฺปนฺติ นาคตํ / ปจฺจุปฺปนฺเนน ยาเปนฺติ เตน วณฺโณ ปสีทติ.
Den, der ikke sørger over det forgangne og ikke jager efter det kommende, men lever af det, der er til stede – hans ansigtsfarve er klar.
สํ. ส. ๑๕/๗.
อนวฏฺฐิตจิตฺตสฺส ลหุจิตฺตสฺส ทุพฺภิโน / นิจฺจํ อทฺธุวสีลสฺส สุขภาโว น วิชฺชติ.
Den, der er ustadig i sindet, letsindig, forråder sine venner og altid er vægelsindet i sin adfærd, har ingen lykke.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๔๒.
อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส เอตฺถายํ สชฺชเต ปชา / ตโป จ พฺรหฺมจริยญฺจ ตํ สินานมโนทกํ.
Kvinder er en plet på det hellige liv; disse mennesker hænger ved kvinder; askese og det hellige liv er badet, ikke vand.
สํ. ส. ๑๕/๕๒.
อุปนียติ ชีวิตมปฺปมายุํ / ชรูปนีตสฺส น สนฺติ ตาณา / เอตํ ภยํ มรเณ เปกฺขมาโน / โลกามิสํ ปชเห สนฺติเปกฺโข.
Dette korte liv føres bort af alderdommen; når et væsen føres bort af alderdommen, findes der ingen beskyttelse; den, der ser denne fare i døden og sigter mod fred, bør opgive verdens lokkemad.
สํ. ส. ๑๕/๗๗.
อุปสนฺโต อุปรโต มนฺตภาณี อนุทฺธโต / ธุนาติ ปาปเก ธมฺเม ทุมปตฺตํว มาลุโต.
Den, der er fredfyldt, afholder sig fra det onde, taler klogt og ikke er adspredt, blæser de onde tilstande bort, som vinden blæser bladene bort.
ขุ. เถร. ๒๖/๒๖๐.
เอวญฺเจ สตฺตา ชาเนยฺยุํ ทุกฺขายํ ชาติสมฺภโว / น ปาโณ ปาณินํ หญฺเญ ปาณฆาตี หิ โสจติ.
Hvis væsenerne vidste således: »denne fødsel og tilblivelse er lidelse«, ville et væsen ikke dræbe et væsen; for den, der dræber væsener, sørger.
ขุ. ชา. เอก. ๒๗/๖.
กาเมสุ นาภิคิชฺเฌยฺย มนสานาวิโล สิยา / กุสโล สพฺพธมฺมานํ สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเช.
En munk bør ikke hænge ved sanselyster; hans sind bør være uplumret; han bør være kyndig i alle ting og opmærksom i enhver stilling.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๑. ขุ. จู. ๓๐/๒๖.
ตานิ เอตานิ ทิฏฺฐานิ ภวเนตฺติ สมูหตา / อุจฺฉินฺนํ มูลํ ทุกฺขสฺส นตฺถิทานิ ปุนพฺภโว.
Den, der har set de ædle sandheder, rykket det begær op med rode, som fører til tilblivelse, og skåret lidelsens rod over, har ingen tilblivelse mere.
ที. มหา. ๑๐/๑๐๗.
ทาเนน สมจริยาย สํยเมน ทเมน จ / ยํ กตฺวา สุขิโต โหติ น จ ปจฺฉานุตปฺปติ.
Hvilken gerning et menneske end gør ved at give, ved ligevægtig adfærd, ved beherskelse og ved at tæmme sig selv – på grund af den gerning er han lykkelig, og den brænder ham ikke siden.
ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๙๘.
นิทฺทาสีลี สภาสีลี อนุฏฺฐาตา จ โย นโร / อลโส โกธปญฺญาโณ ตํ ปราภวโต มุขํ.
Den, der er forfalden til søvn, snakkesalig, ikke flittig, doven og hidsig – det er en årsag til hans undergang.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๖.
ธโช รถสฺส ปญฺญาณํ ธูโม ปญฺญาณมคฺคิโน / ราชา รฏฺฐสฺส ปญฺญาณํ ภตฺตา ปญฺญาณมิตฺถิยา.
Banneret er vognens kendetegn, røgen ildens kendetegn, kongen rigets kendetegn, ægtemanden kvindens kendetegn.
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๓๘๖.
ธมฺมาราโม ธมฺมรโต ธมฺมํ อนุวิจินฺตยํ / ธมฺมํ อนุสฺสรํ ภิกฺขุ สทฺธมฺมา น ปริหายติ.
En munk, der glæder og fryder sig ved Dhamma, overvejer Dhamma og atter og atter mindes Dhamma, falder ikke fra den sande Dhamma.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๕.
นตฺถิ โลเก รโห นาม ปาปกมฺมํ ปกุพฺพโต / ปสฺสนฺติ วนภูตานิ ตํ พาโล มญฺญเต รโห.
For den, der gør ondt, findes der intet skjult sted i verden; folk ser en skov, men tåben anser det sted for skjult.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๑.
น มานกามสฺส ทโม อิธตฺถิ / น โมนมตฺถิ อสมาหิตสฺส / เอโก อรญฺเญ วิหรมฺปมตฺโต / น มจฺจุเธยฺยสฺส ตเรยฺย ปารํ.
I denne verden findes ingen selvtæmning for den, der elsker indbildskhed; ingen viden for den ustadige i sindet; den forsømmelige, selv om han bor alene i skoven, kan ikke krydse dødens rige.
สํ. ส. ๑๕/๖.
น ปเรสํ วิโลมานิ น ปเรสํ กตากตํ / อตฺตโน ว อเวกฺเขยฺย กตานิ อกตานิ จ.
Man bør ikke lytte til andres grove ord og ikke se på, hvad andre har gjort og ikke gjort; man bør kun betragte, hvad man selv har gjort og ikke gjort.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๑.
ปมาทํ ภยโต ทิสฺวา อปฺปมาทญฺจ เขมโต / ภาเวถฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ เอสา พุทฺธานุสาสนี.
Den, der ser forsømmelighed som en fare og årvågenhed som tryghed, bør udvikle den ottefoldige vej – dette er Buddhaernes belæring.
ขุ. จริยา. ๓๓/๕๙๕.
ปิยานํ อทสฺสนํ ทุกฺขํ อปฺปิยานญฺจ ทสฺสนํ / ตสฺมา ปิยํ น กยิราถ ปิยาปาโย หิ ปาปโก.
Ikke at se det kære er lidelse, og at se det ukære er også lidelse; derfor bør man ikke gøre noget kært, for adskillelsen fra det kære er slem.
ขุ. ธ. ๒๕/๔๓.
มจฺจุนพฺภาหโต โลโก ปริกฺขิตฺโต ชราย จ / หญฺญติ นิจฺจมตฺตาโณ ปตฺตทณฺโฑว ตกฺกโร.
Verden, slået ned af døden og omringet af alderdom, uden beskytter, pines bestandig som en straffefange, der må underkaste sig straffen.
ขุ. เถร. ๒๖/๓๓๕.
ยํ ลภติ น เตน ตุสฺสติ / ยํ ปตฺเถติ ลทฺธํ หีเฬติ / อิจฺฉา หิ อนนฺตโคจรา / วิคติจฺฉานํ นโม กโรม เส.
Hvad et menneske end får, er det ikke tilfreds med det; hvad det end længes efter, foragter det det, det har fået; fordi begæret ingen ende har, lad os ære dem, der er fri for begær.
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๙๔.
ยถาหิ องฺคสมฺภารา โหติ สทฺโท รโถ อิติ / เอวํ ขนฺเธสุ สนฺเตสุ โหติ สตฺโตติ สมฺมติ.
Som ordet »vogn« kommer i brug, når delene er samlet, sådan kommer vedtægten »et væsen« i brug, når aggregaterne er til stede.
สํ. ส. ๑๕/๑๙๘. ขุ. มหา. ๒๙/๕๓๖.
ยถาปิ มูเล อนุปทฺทเว ทฬฺเห / ฉินฺโนปิ รุกฺโข ปุนเรว รูหติ / เอวมฺปิ ตณฺหานุสเย อนูหเต / นิพฺพตฺตติ ทุกฺขมิทํ ปุนปฺปุนํ.
Som et træ, selv om det er fældet, vokser op igen, så længe roden er fast og uskadt, sådan opstår denne lidelse igen og igen, så længe begærets tilbøjelighed ikke er fjernet.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๐.
ยสฺส ราโค จ โทโส จ อวิชฺชา จ วิราชิตา / โส อิมํ สมุทฺทํ สคาหํ สรกฺขสํ / สอุมฺมิภยํ สุทุตฺตรํ อจฺจตริ.
Den, der har kastet begær, had og uvidenhed af sig, siges at have krydset dette hav med dets uhyrer, dets røvere, dets fare fra bølgerne – så svært at krydse.
สํ. สฬ. ๑๘/๑๙๗.
ยสฺมึ กามา น วสนฺติ ตณฺหา ยสฺส น วิชฺชติ / กถงฺกถา จ โย ติณฺโณ วิโมกฺโข ตสฺส นาปโร.
Den, i hvem ingen sanselyster bor, i hvem intet begær findes, og som har krydset tvivlen – for ham findes en befrielse, som ikke forandres til noget andet.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๔๓. ขุ. จู. ๓๐/๑๗๐.
โย ทุกฺขมทฺทกฺขิ ยโตนิทานํ / กาเมสุ โส ชนฺตุ กถํ นเมยฺย / อุปธึ วิทิตฺวาน สงฺโคติ โลเก / ตสฺเสว ชนฺตุ วินยาย สิกฺเข.
Den, der lider på grund af det, der fødes af sanselyst – hvordan skulle han vende (sindet) mod sanselyst? Den, der har erkendt tilværelsesgrundlagene som forviklingen i verden, bør øve sig i at fjerne dem.
สํ. ส. ๑๕/๑๗๐.
โย เจตํ สหตี ชมฺมึ ตณฺหํ โลเก ทุรจฺจยํ / โสกา ตมฺหา ปปตนฺติ อุทพินฺทุว โปกฺขรา.
Den, der overvinder det lave begær, som er så svært at overvinde i verden – fra ham falder sorgerne af som vanddråber fra et lotusblad.
ขุ. ธ. ๒๕/๖๐.
รเสสุ เคธํ อกรํ อโลโล / อนญฺญโปสี สปทานจารี / กุเล กุเล อปฺปฏิพทฺธจิตฺโต / เอโก จเร ขคฺควิสาณกปฺโป.
Ikke grådig, ikke bundet til smage, uden at forsørge andre, gående efter almisser fra hus til hus i rækkefølge, med et sind, der ikke hænger ved familier, bør man vandre alene som næsehornets horn.
ขุ. สุ. ๒๕/๓๓๗. ขุ. จู. ๓๐/๔๐๖.
ริตฺตสฺส มุนิโน จรโต กาเมสุ อนเปกฺขิโน / โอฆติณฺณสฺส ปิหยนฺติ กาเมสุ คธิตา ปชา.
Den vise, der lever som en, der intet ejer, uden at hænge ved sanselyster, og som har krydset floden, elsker selv de mennesker, der endnu hænger ved sanselyster.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๙๔.
วิทฺวา จ โย เวทคู นโร อิธ / ภวาภเว สงฺคมิมํ วิสชฺช / โส วีตตณฺโห อนีโฆ นิราโส / อตาริ โส ชาติชรนฺติ พฺรูมิ.
Den, der har mestret viden i denne verden og aflagt bindingen til stor og lille tilværelse – han er fri for begær, fri for lidelse, fri for længsel; om ham siger jeg, at han har krydset fødsel og alderdom.
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๖. ขุ. จู. ๓๐/๑๐๔,๑๐๗
วิเวกญฺเญว สิกฺเขถ เอตทริยานมุตฺตมํ / เตน เสฏฺโฐ น มญฺเญถ ส เว นิพฺพานสนฺติเก.
Man bør øve sig i afsondrethed, som er de ædles højeste egenskab; den, der ikke anser sig for ypperlig på grund af den afsondrethed, siges at leve nær nibbāna.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๙๔. ขุ. มหา. ๒๙/๑๙๑.
สงฺเกยฺย สงฺกิตพฺพานิ รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ / อนาคตภยา ธีโร อุโภ โลเก อเวกฺขติ.
Man bør have mistanke til den fare, der bør mistænkes, og vogte sig for den fare, der endnu ikke er kommet; den kloge ser på begge verdener af frygt for fremtiden.
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๓๖.
สญฺญํ ปริญฺญา วิตเรยฺย โอฆํ / ปริคฺคเหสุ มุนิ โนปลิตฺโต / อพฺพูฬฺหสลฺโล จรมปฺปมตฺโต / นาสึสติ โลกมิมํ ปรญฺจ.
Den, der fuldt har forstået opfattelsen, kan krydse floden; den vise, der ikke hænger ved ejendele, som har trukket pilen ud og vandrer årvågent, siges hverken at længes efter denne verden eller den næste.
ขุ. สุ. ๒๕/๔๘๖. ขุ. มหา. ๒๙/๗๑.
สนฺตํ ตสฺส มนํ โหติ สนฺตา วาจา จ กมฺม จ / สมฺมทญฺญา วิมุตฺตสฺส อุปสนฺตสฺส ตาทิโน.
Når man er befriet ved ret viden, fredfyldt og fast, er ens sind fredfyldt, og ens tale og handling er fredfyldte.
ขุ. ธ. ๒๕/๒๘.
สพฺพปาปสฺส อกรณํ กุสลสฺสูปสมฺปทา / สจิตฺตปริโยทปนํ เอตํ พุทฺธานสาสนํ.
Ikke at gøre noget ondt, at bringe det gode til fuldendelse, at rense sit eget sind – disse tre er de opvågnedes belæring.
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
สาธุ ธมฺมรุจี ราชา สาธุ ปญฺญาณวา นโร / สาธุ มิตฺตานมทฺทุพฺโภ ปาปสฺสากรณํ สุขํ.
En god konge er den, der glæder sig ved Dhamma; et godt menneske den, der har visdom; en god ven den, der ikke forråder venner; lykken ligger i ikke at gøre ondt.
ขุ. ชา. ปญฺญาส. ๒๘/๒๐.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก