พุทธศาสนสุภาษิต

สำหรับวิชากระทู้ธรรม — บาลี คำแปล คัมภีร์ที่มา และคำอธิบายความหมาย เพื่อใช้ศึกษาและเป็นแบบอย่างในการแต่งกระทู้ธรรม

คำอธิบายเป็นเพียงตัวอย่างการตีความ ไม่ใช่เฉลย — ใช้เป็นแนวทางเบื้องต้น และควรศึกษาเพิ่มเติมจากพระไตรปิฎกและคัมภีร์อื่น ๆ

ธรรมศึกษา (ต่างประเทศ)
นักธรรมชั้นเอก · พุทธศาสนสุภาษิต เล่ม ๓ · ๒๑๘ บท · มีคำอธิบายแล้ว ๓ บท
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล
ปุคคลวรรค — หมวดบุคคล · นักธรรมชั้นเอก
บาลี (อักษรไทย)
ชยํ เวรํ ปสวติทุกฺขํ เสติ ปราชิโต
อุปสนฺโต สุขํ เสติหิตฺวา ชยปราชยํ.
Pāli (Roman) ถอดอัตโนมัติ
Jayaṃ veraṃ pasavatiDukkhaṃ seti parājito
Upasanto sukhaṃ setiHitvā jayaparājayaṃ.
คัมภีร์ที่มา : ขุ. ธ. ๒๕/๔๒.
คำแปล : ผู้ชนะย่อมก่อเวร ผู้แพ้ย่อมนอนเป็นทุกข์ คนละความชนะ และความแพ้ได้แล้ว สงบใจได้ ย่อมนอนเป็นสุข.
中文 : 胜者招怨,败者苦卧;舍胜负而心寂静者,安乐而卧。
คำแปลทุกภาษา / All languages (9)
ไทยผู้ชนะย่อมก่อเวร ผู้แพ้ย่อมนอนเป็นทุกข์ คนละความชนะ และความแพ้ได้แล้ว สงบใจได้ ย่อมนอนเป็นสุข.
EnglishThe victor breeds enmity; the defeated sleeps in misery; one who has given up both victory and defeat, being at peace, sleeps in happiness.
IndonesiaSang pemenang menimbulkan permusuhan; yang kalah tidur dalam penderitaan; orang yang telah meninggalkan kemenangan maupun kekalahan, dengan batin damai, tidur dalam kebahagiaan.
中文胜者招怨,败者苦卧;舍胜负而心寂静者,安乐而卧。
DeutschDer Sieger schafft sich Feindschaft, der Besiegte schläft in Leid; wer Sieg und Niederlage aufgegeben hat, schläft, zur Ruhe gekommen, in Glück.
DanskSejrherren avler fjendskab, den besejrede sover i lidelse; den, der har opgivet både sejr og nederlag, sover, kommet til ro, i lykke.
हिन्दीविजयी वैर उत्पन्न करता है, पराजित दुःख से सोता है; जय और पराजय दोनों को छोड़कर शान्त हुआ व्यक्ति सुख से सोता है।
日本語勝者は怨みを生み、敗者は苦しんで臥す。勝ち負けを捨てて心静まった者は、安らかに臥す。
नेपालीविजयीले वैर उत्पन्न गर्छ, हारेको दुःखले सुत्छ; जय र पराजय दुवै छोडेर शान्त भएको सुखले सुत्छ।

คำอธิบาย
คำอธิบายของบทนี้อยู่ระหว่างจัดทำและตรวจทาน
« บทก่อนหน้า บทถัดไป »
สุภาษิตในวรรคเดียวกัน — เลือกใช้เป็นกระทู้เชื่อมได้
อสฺสทฺโธ อกตญฺญู จ สนฺธิจฺเฉโท จ โย นโร / หตาวกาโส วนฺตาโส ส เว อุตฺตมโปริโส.
不(因人言而)轻信、知无为之涅槃、断除连结、灭尽机缘、吐尽希望者——此人是最上之人。
ขุ. ธ. ๒๕/๒๘.
อโยเค ยุญฺชมตฺตานํ โยคสฺมิญฺจ อโยชยํ / อตฺถํ หิตฺวา ปิยคฺคาหี ปิเหตตฺตานุโยคินํ.
从事不应从事之事、不从事应从事之事,舍弃利益、随心所欲者,反而羡慕勤修正道之人。
ขุ. ธ. ๒๕/๔๓.
อุตฺตมํ ธมฺมตํ ปตฺโต สพฺพโลเก อนตฺถิโก / อาทิตฺตาว ฆรา มุตฺโต มรณสฺมึ น โสจติ.
已证最上之法、于一切世间无所欲求者,不因死亡而忧愁,如已逃出火宅之人。
ขุ. เถร. ๒๖/๓๗๐.
กายมุนึ วาจามุนึ เจโตมุนิมนาสวํ / มุนึ โมเนยฺยสมฺปนฺนํ อาหุ สพฺพปหายินํ.
身寂静、语寂静、意寂静、无漏、具足智慧、舍离一切者,智者称之为牟尼。
องฺ. ติก. ๒๐/๓๕๒.
กายสุจึ วาจาสุจึ เจโตสุจิมนาสวํ / สุจึ โสเจยฺยสมฺปนฺนํ อาหุ นินฺหาตปาปกํ.
身清净、语清净、意清净、无漏、具足清净、已洗净恶者,智者称之为清净者。
องฺ. ติก. ๒๐/๓๕๒.
โกธโน อุปนาหี จ ปาปมกฺขี จ โย นโร / วิปนฺนทิฏฺฐิ มายาวี ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.
易怒、怀恨、以恶轻蔑他人、见解败坏、有欺诈者——当知此人是卑劣之人。
ขุ. สุ. ๒๕/๓๔๙.
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา / สพฺเพว โสรตา ทนฺตา สพฺเพว ปรินิพฺพุตา.
刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗、旃陀罗与一切贱业者,寂静而调伏之后,皆同样般涅槃。
ขุ. ชา. ปกิณฺณก. ๒๗/๓๗๖.
ตสฺมา สตญฺจ อสตญฺจ นานา โหติ อิโต คติ / อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ สนฺโต สคฺคปรายนา.
(因为善人之法非恶人所能奉行)善人与恶人离此世后的去处不同:恶人堕地狱,善人生天界。
ขุ. ชา. มหา. ๒๘/๔๓๕.
ทุทฺททํ ททมานานํ ทุกฺกรํ กมฺมกุพฺพตํ / อสนฺโต นานุกุพฺพนฺติ สตํ ธมฺโม ทุรนฺวโย.
善人施难施之物、作难作之事,恶人不能效法;因为善人之法非恶人所能奉行。
ขุ. ชา. ทุก. ๒๗/๖๓.
นิฏฺฐํ คโต อสนฺตาสี วีตตณฺโห อนงฺคโณ / อจฺฉินฺทิ ภวสลฺลานิ อนฺติโมยํ สมุสฺสโย.
已达成就(阿罗汉果)、无所惊惧、离渴爱、无诱惑之烦恼、已断导向有之箭者——此身即是其最后之身。
ขุ. ธ. ๒๕/๖๓.
โมสวชฺเช น นิยฺเยถ รูเป เสฺนหํ น กุพฺพเย / มานญฺจ ปริชาเนยฺย สาหสา วิรโต จเร.
不应喜好妄语,不应贪恋容色;应遍知我慢,远离冲动。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๑๘. ขุ. มหา. ๒๙/๕๑๗.
เย จ สีเลน สมฺปนฺนา ปญฺญายูปสเม รตา / อารกา วิรตา ธีรา น โหนฺติ ปรปตฺติยา.
具足戒行、以智慧乐于寂静的智者——如是智者远离恶事,不须依赖他人之信。
ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๑๔๓.
เย ฌานปสุตา ธีรา เนกฺขมฺมูปสเม รตา / เทวาปิ เตสํ ปิหยนฺติ สมฺพุทฺธานํ สตีมตํ.
勤修禅那、乐于出离所生之寂静的智者——诸天亦喜爱这些善觉悟、具正念的智者。
ขุ. ธ. ๒๕/๓๙.
โรสโก กทริโย จ ปาปิจฺโฉ มจฺฉรี สโฐ / อหิริโก อโนตฺตปฺปี ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.
易怒、悭吝、怀恶欲、吝啬、夸耀、无惭、无愧者——当知此人是卑劣之人。
ขุ. สุ. ๒๕/๓๕๑.
ลาภกมฺยา น สิกฺขติ อลาเภ จ น กุปฺปติ / อวิรุทฺโธ จ ตณฺหาย รเส จ นานุคิชฺฌติ.
智者不为求利而学,不因失利而恼,不因渴爱而生喜厌,不着于味。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๐๑. ขุ. มหา. ๒๙/๒๘๔.
สงฺขาย โลกสฺมิ ปโรปรานิ / ยสฺสิญฺชิตํ นตฺถิ กุหิญฺจิ โลเก / สนฺโต วิธูโม อนีโฆ นิราโส / อตาริ โส ชาติชรนฺติ พฺรูมิ.
观察世间的高下之后,于世间任何所缘皆不动摇者——我说他是寂静者,无(烦恼之)烟,无苦,离渴爱,已渡越生与老。
องฺ. ติก. ๒๐/๑๖๙.
สพฺพโส นามรูปสฺมึ ยสฺส นตฺถิ มมายิตํ / อสตา จ น โสจติ ส เว ภิกฺขูติ วุจฺจติ.
于名色全无“我所”之执,且不因不存在的名色而忧愁者——此人乃称为比丘。
ขุ. ธ. ๒๕/๖๕.
สพฺเพสุ กาเมสุ โย วีตราโค / อากิญฺจญฺญํ นิสฺสิโต หิตฺวมญฺญํ / สญฺญาวิโมกฺเข ปรเมธิมุตฺโต / ติฏฺเฐยฺย โส ตตฺถ อนานุยายี.
离一切欲之贪着、超越其余诸禅、依止无所有处定、心倾向殊胜的想解脱者——彼可住于无所有处定而不退。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๘. ขุ. จู. ๓๐/๑๓๓.
โส อุภนฺตมภิญฺญาย มชฺเฌ มนฺตา น ลิมฺปติ / ตํ พฺรูมิ มหาปุริโสติ โส อิธ สิพฺพินิมจฺจคา.
彼(已灭烦恼、无有动摇者)知二边已,以智慧不着于中间;我称之为大丈夫;彼已舍此世缝心之渴爱。
ขุ. สุ. ๒๕/๕๓๒. ขุ. จู. ๓๐/๓๕.
โสกปริเทวมจฺฉรํ / น ชหนฺติ คิทฺธา มมายิเต / ตสฺมา มุนโย ปริคฺคหํ / หิตฺวา อจรึสุ เขมทสฺสิโน.
着于“我所”之物者,不能舍离忧愁、悲叹与悭吝;故见安稳的牟尼们,舍弃执取而去。
ขุ. สุ. ๒๕/๑๙๓. ขุ. มหา. ๒๙/๑๕๔.
บาลีอักษรโรมันถอดจากอักษรไทยโดยอัตโนมัติ · คำอธิบายแสดงเฉพาะบทที่ผ่านการตรวจทานแล้ว
ฝึกแต่งกระทู้ธรรม แบบฝึกท่องจำ ปัญหาธรรมศึกษาย้อนหลัง หน้าหลัก